Extended BRICS+ and Türkiye's International Competitiveness Analysis in Selected Manufacturing Industry Sub-Sectors: 2007-2023 Period

Öz

With the acceleration of globalization, one of the most effective factors for countries to achieve economic success is competitiveness. Knowing the products or sectors with high competitiveness can increase the economic benefit to be obtained through investments and/or export incentives in these products or sectors. On the other hand, knowing the products or sectors with low competitiveness is important for identifying structural problems in this area and initiating improvement efforts. This study aims to compare the international competitiveness of Extended BRICS+ and Türkiye in selected manufacturing industry sub-sectors (Iron and Steel, Chemicals, Machinery and Transport Equipment, Textiles and Clothing). The “Revealed Comparative Advantage Index” method was used in the analyses for the 2007-2023 period. According to the findings of the study, the countries which have the highest Revealed Comparative Advantage Index value in 2023 are Iran with 2,923 in the Iron and Steel sector, Egypt with 1,532 in the Chemicals sector, China with 1,425 in the Machinery and Transport Equipment sector, Türkiye with 3,816 in the Textiles sector, and Türkiye with 3,186 in the Clothing sector. As a result of the comparisons made between countries in the study, in the Machinery and Transport Equipment sector, China has the highest comparative advantage in all years; in the Textiles and Clothing sectors, Türkiye has the highest comparative advantage in all years; in the Chemicals sector, Egypt, which had a comparative disadvantage in 2007 and had a comparative advantage in the following years, has the highest comparative advantage in 2022 and 2023, although it lost its highest comparative advantage in some years; in the Iron and Steel sector; Iran, which had a comparative disadvantage in the 2007-2014 period, has the highest comparative advantage in the 2019-2023 period.

Anahtar Kelimeler

• Competitiveness
• RCA (Revealed Comparative Advantage) Index
• Manufacturing Industry
• Comparative Advantage
• Comparative Disadvantage

Genişletilmiş BRICS+ ve Türkiye’nin Seçilmiş İmalat Sanayi Alt Sektörlerindeki Uluslararası Rekabet Gücü Analizi: 2007-2023 Dönemi

Öz

Küreselleşmenin hız kazanmasıyla birlikte ülkelerin ekonomik olarak başarıya ulaşabilmelerinde en etkili olan faktörlerden birisi rekabet gücüdür. Rekabet gücünün yüksek olduğu ürünleri veya sektörleri bilmek, bu alana yapılacak yatırımlar ve/veya ihracat teşvikleri ile elde edilecek ekonomik faydanın artırılmasını sağlayabilir. Öte yandan, rekabet gücünün düşük olduğu ürünleri veya sektörleri bilmek, bu alandaki yapısal sorunların belirlenmesi ve iyileştirme çalışmalarının başlatılabilmesi için önemlidir. Bu çalışmada Genişletilmiş BRICS+ ve Türkiye’nin seçilmiş imalat sanayi alt sektörlerindeki (Demir ve Çelik, Kimyasallar, Makine ve Taşıma Ekipmanları, Tekstil ve Giyim) uluslararası rekabet gücünü karşılaştırmak amaçlanmaktadır. 2007-2023 dönemi için yapılan analizlerde “Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi” yöntemi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre 2023 yılında en yüksek Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi değerine sahip olan ülkeler, Demir ve Çelik sektöründe; 2,923 ile İran, Kimyasallar sektöründe; 1,532 ile Mısır, Makine ve Taşıma Ekipmanları sektöründe 1,425 ile Çin, Tekstil sektöründe; 3,816 ile Türkiye, Giyim sektöründe; 3,186 ile Türkiye’dir. Çalışmada ülkeler arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda, Makine ve Taşıma Ekipmanları sektöründe; tüm yıllarda Çin’in en yüksek karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu, Tekstil ve Giyim sektörlerinde; tüm yıllarda Türkiye’nin en yüksek karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu, Kimyasallar sektöründe; 2007 yılında karşılaştırmalı dezavantaja sahip olan ve devamındaki yıllarda karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olan Mısır’ın bazı yıllarda en yüksek karşılaştırmalı üstünlüğünü kaybetse de 2022 ve 2023 yılında en yüksek karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu, Demir ve Çelik sektöründe; 2007-2014 döneminde karşılaştırmalı dezavantaja sahip olan İran’ın, 2019-2023 döneminde en yüksek karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Rekabet Gücü
• AKÜ (Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler) Endeksi
• İmalat Sanayi
• Karşılaştırmalı Üstünlük
• Karşılaştırmalı Dezavantaj

Kaynakça

1. Abbas, S. (2017). Comparative Advantage of Pakistan in Selected Manufacturing Industries: The RCA Approach. Pakistan Business Review, 19(3), 579-591.
2. Abdullayeva, B., & Konak, A. (2023). Türk Demir Çelik Sektörünün 2000-2022 Döneminde Uluslararası Rekabet Gücünün Seçilmiş AB Üyesi Ülkeleri ile Karşılaştırmalı Analizi. Uluslararası Bankacılık, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 164-200.
3. Akgün Güngör, G. (2014). Türkiye İmalat Sanayinin Uluslararası Ticarette Karşılaştırmalı Üstünlükleri ve Rekabet Gücü Göstergeleri. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 51(596), 45-58.
4. Aktaş, A., Akbayır, Ö., & Aksay, K. (2022). Türkiye Demiryolu Araçları, Tramvaylar ve Komponentleri Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü Analizi. Demiryolu Mühendisliği(15), 60-74.
5. Altuntaş, S. C. (2021). Türkiye Otomotiv Endüstrisinin Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Modeli Açısından Rekabet Analizi. Gümrük Ticaret Dergisi, 8(25), 36-49.
6. Aynagöz Çakmak, Ö. (2005). Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler ve Rekabet Gücü: Türkiye Tekstil ve Hazır Giyim Endüstrisi Üzerine Bir Uygulama. Ege Akademik Bakış, 5(1), 65-76.
7. Bağcı, E. (2016). Türkiye'nin İmalat Sanayi Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü Analizi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38(1), 73-92.
8. Bakan, S., Akkaya, O., & Yalçın, T. (2019). Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi: Türkiye Taşıma Araçları Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(2), 190-203.

9. Bakkalcı, A. C. (2018). Küresel Ekonomik Sistemde Türk Tekstil Sektörünün Ürün Haritalaması Modeliyle Analizi. Yönetim ve Ekonomi, 25(3), 569-585.
10. Balassa, B. (1965). Trade Liberalisation and “Revealed” Comparative Advantage. The Manchester School, 33(2), 99-123.
11. Başkol, M. O. (2018). International Competitiveness in Turkish Textile and Clothing Sector. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(3), 643-658.
12. Başkol, M. O., & Bektaş, S. (2020). Türkiye İmalat Sanayinin Teknolojik Yapısının Rekabet Gücü Üzerine Bir Analiz. Tesam Akademi Dergisi, 7(2), 331-356.
13. Başkol, M. O., & Bektaş, S. (2021). Türkiye Demir-Çelik Sektörünün Ürün Haritalaması: Wıdodo Yöntemiyle Bir Analiz. Yönetim Bilimleri Dergisi, 19(Özel Sayı), 57-84.
14. Başkol, M. O., & Serdar, Ö. (2019). Avrupa Birliği (15) Piyasasında Türk Hazır Giyim Sektörünün Rekabet Gücü ve Ürün Haritası (2004-2017). Uluslararası Yönetim, Ekonomi ve Politika Kongresi Bildirileri içinde (sy. 91-102), (2-3 Kasım). İstanbul: Pazıl Reklam, Danışmanlık, Matbaa ve Organizasyon.
15. Baykara, T. C., & Akiş, E. (2022). Türk Otomotiv Sanayii’nin Rekabet Gücü Analizi (2011-2020). Kırklareli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 1-25.
16. Bezić, H., Cerović, L., & Galović, T. (2011). Changes in the competitive advantages of Croatia’s manufacturing industry. Proceedings of Rijeka Faculty of Economics, Journal ofEconomics and Business, 29(2), 465-487.
17. Bıdırdı, H. (2019). Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründe Türkiye'nin Uluslararası Rekabet Gücü'nün Seçilmiş Asya Ülkeleri ile Karşılaştırılması. 3. Anadolu Sosyal Bilimler Kongresi Bildirileri içinde (s. 97-108), (28-29 Aralık). Diyarbakır: UBAK.
18. Bostan, A., Ürüt, S., & Ateş, İ. (2010). Türkiye Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Rekabet Gücü: Avrupa Birliği Ülkeleri ile Bir Karşılaştırma. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(13), 43-58.
19. Bozduman, E. T., & Erkan, B. (2019). Şanghay İşbirliği Örgütü Üyelerinin Tekstil ve Hazır Giyim Sektöründeki Dış Ticaret Performanslarının Analizi. 1 Mayıs Sosyal Politikalar ve Bilimsel Araştırmalar Kongresi Bildirileri içinde (s. 28-36), (1 Mayıs). Ankara: İKSAD.
20. Chiquiar, D., & Fragoso, E. (2007). Comparative Advantage and the Performance of Mexican Manufacturing Exports during 1996-2005, Banco de Mexico Working Papers. No. 2007-12.
21. Corovic, E., & Jestratijevic, I. (2021). Assessing the Competitiveness of Serbian Textile and Apparel Industry Exports Using RCA Index and TPI Indicators. FIBRES & TEXTILES in Eastern Europe, 4(148), 15-23.
22. Çeştepe, H., & Şıklı, S. (2024). Türkiye Elektrik-Elektronik Sektörünün Rekabetçiliği ve Ürün Haritalaması Yöntemiyle Analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 20(Özel Sayı), 114-130.
23. Çetin, R. (2020). Türkiye'nin Motorlu Kara Taşıtları ve Demir-Çelik Sektörlerinde Küresel Rekabet Gücünün Değerlendirilmesi. M. Y. Alptekin içinde, Sosyal Bilimlerde 2020 Gündemi (s. 164-185). Serander.
24. Çetin, R., & Uğur, B. (2022). Otomotiv Sektöründe Türkiye, Polonya ve Çekya'nın Rekabet Güçlerinin Karşılaştırılması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi(62), 121-142.
25. De Benedictis, L., & Tamberi, M. (2004). Overall Specialization Empirics: Techniques and Applications. Open Economies Review, 15, 323-346.
26. Demir, E., & Önder, K. (2023). Avrupa Birliği’ne Aday Ülkelerin Tekstil ve Konfeksiyon Sektörünün Karşılaştırmalı Rekabet Gücü Analizi: 2010-2020 Dönemi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 6(1), 64-86.
27. Emikönel, M. (2019). Türkiye Demir Çelik Sektörlerinin Karşılaştırmalı Üstünlüğünün Ölçülmesi. European Congress on Economic Issues Bildirileri içinde (s. 94-121), (25-27 Nisan). Bakü.
28. Erkan, B., & Bozduman, E. T. (2019). Türkiye'nin Emek Yoğum İmalat Mallarının Rekabet Analizi. 1 Mayıs Sosyal Politikalar ve Bilimsel Araştırmalar Kongresi Bildirileri içinde (s. 19-26), (1 Mayıs). Ankara: İKSAD.
29. Eroğlu, Ö., & Özdamar, G. (2005). Türkiye İmalat Sanayiinin Rekabet Gücü ve Beyaz Eşya Sektörü Üzerine Bir İnceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 1-22.
30. Fidan, H. (2020). Demir veya Çelikten Eşya Ticaretinde Türkiye’nin Karşılaştırmalı Üstünlüğü ve Rekabet Gücü. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 4(1), 1-21.
31. Gülmez, A. (2012). Gümrük Birliği Sonrası Türkiye-Avrupa Birliği Otomotiv Sektörlerinin Rekabet Gücünün Balassa Endeksi ile Analizi. Mevzuat Dergisi, 15(173).
32. Hinloopen, J., & Marrewijk, C. V. (2001). On the Empirical Distribution of the Balassa Index. Weltwirtschaftliches Archiv, 137, 1-35.
33. Jovović, D., & Jovović, D. (2018). Competitiveness of Food Manufacturing of Republic of Serbia. Economics of Agriculture, 65(1), 49-64.
34. Kara, O. (2024). Türkiye İlaç Sektörünün Rekabet Gücü ve Döviz Riski. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 9(25), 693-710.
35. Kathuria, L. M. (2013). Analyzing competitiveness of clothing export sector of India and Bangladesh Dynamic revealed comparative advantage approach. Competitiveness Review: An International Business Journal, 23(2), 131-157.
36. Kaya, Ö., & Oduncu, A. (2016). Türk Tekstil Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü Değerlendirmesi. Akademik Bakış Dergisi(54), 418-428.
37. Kesingöz, H., Dilek, S., & Yeldan, M. (2019). Türkiye’nin Demir Çelik Sektörünün Rekabet Gücünün Karşılaştırmalı Analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(3), 2256-2271.
38. Kılıçarslan, Z. (2021). Comparative Analysis of the Competitiveness in the Steel Sector: The Case of Top 10 Steel-Producing Countries. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi(60), 755-773.
39. Laursen, K. (1998). Revealed Comparative Advantage and the Alternatives as Measures of International Specialisation. Danish Research Unit for Industrial Dynamics Working Paper. No. 98-30.
40. Lee, J. (1995). Comparative Advantage in Manufacturing as a Determinant of Industrialization: The Korean Case. World Development, 23(7), 1195-1214.
41. Özdamar, G. (2014). İmalat Sanayisinde Türkiye'nin AB ile Ticaretinin Yapısı ve Rekabet Gücü: Teknoloji Düzeylerine Göre Bir İnceleme. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(41), 11-30.
42. Özdamar, G., & Albeni, M. (2011). Türkiye Otomotiv Sanayisi Dış Ticaret Rekabet Gücü Üzerine Bir İnceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(13), 193-216.
43. Pehlivanoğlu, F., & Göçeri, K. (2018). Türkiye'de Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü: AKÜ Endeksi ile Karşılaştırmalı Bir Analiz. Social Sciences Studies Journal, 4(28), 6523-6533.
44. Rybakovas, E. (2009). Competitiveness of Lithuanian Manufacturing Industry. Ekonomika Ir Vadyba (14), 912-918.
45. Saba, C. S., & Monkam, N. (2025). Artificial intelligence’s (AI’s) role in enhancing tax revenue, institutional quality, and economic growth in selected BRICS plus countries. Journal of Social and Economic Development.
46. Shahab, S., & Mahmood, M. T. (2013). Comparative Advantage of Leather Industry in Pakistan with Selected Asian Economies. International Journal of Economics and Financial Issues, 3(1), 133-139.
47. Shahzad, K. (2015). An RCA Analysis of Textiles and Clothing in Pakistan, India, and Bangladesh. The Lahore Journal of Economics, 20(1), 157-168.
48. Siegfried, B., & Kui-Wai, L. (2002). The changing trade and revealed comparative advantages, Center Discussion Paper. No. 963, Yale University, Economic Growth Center, New Haven, CT.
49. Şahin, D., & Şahbudak, E. (2016). Makine ve Ulaştırma Araçları Sektöründe Rekabet Gücünün Analizi: Türkiye, Çin ve Hindistan Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(45), 865-876.
50. Vollrath, T. L. (1991). A theoretical evaluation of alternative trade intensity measures of revealed comparative advantage. Weltwirtschaftliches Archiv, 127, 265-280.
51. Wei, H., & Chunming, Z. (2012). The comparative advantage of Chinese manufactured exports. Journal of Chinese Economic and Foreign Trade Studies, 5(2), 107-126.
52. Yasmin, B., & Altaf, S. (2014). Revealed Comparative Advantage of Carpets and Textile Floor Covering Industry in Pakistan, India and China. Journal of Economic Cooperation and Development, 35(4), 113-134.
53. Yücel, Y. (2010). Uluslararası Ticaretin Serbestleştirilmesi Sürecinde Türk Tekstil ve Hazır Giyim Sektörünün Rekabet Gücü ve Çin Tehditi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, XXIX(II), 227-250.