KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ

Bedriye Gülbayrak; Aliye Mavili Aktaş

KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ

Öz

Son yıllarda üzerinde fazla durulan Tükenmişlik, çalışma hayatını olumsuz etkileyen en büyük sorunlardan biridir. Hemşirelik mesleği, asırlardır bir kadın mesleği olarak görülmüş olup, kadınlar tarafından icra edilmiştir. 2007 yılında Hemşirelik Kanununun yeniden düzenlenmesiyle birlikte, hemşirelik mesleğine erkek üyeler de dâhil edilmiştir. Sağlık sektöründe bu güne kadar hemşireler üzerinde yapılmış birçok çalışma bulunmaktadır. Ancak, Hemşirelik Kanununun yeniden düzenlenmesiyle, kadın ve erkek hemşirelerin birlikte ele alındığı çok fazla çalışma bulunmadığı dikkat çekmektedir. Bu araştırmayla, hemşirelerin cinsiyetlerine göre tükenmişlik düzeyleri araştırılacaktır. Araştırma hastanelerde çalışan 401 kadın ve erkek hemşireye anket ve Maslach Tükenmişlik ölçeği uygulanarak yapılmıştır. Anket SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda erkek hemşirelerin tükenmişlik yaşadığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

tükenmişlik,hemşirelik,kadın hemşire

Teşekkür

Çalışmayı hazırlamamın her aşamasında engin bilgi ve deneyimlerinden yararlandığım Danışman Hocam, Prof. Dr. Aliye MAVİLİ AKTAŞ’a, gönüllü danışmanım olarak yol göstericim olmayı kabul eden Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı, Prof. Dr. İrfan YAZICIOĞLU’na, akademik hayata adım atmama vesile olan, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Fizyopatoloji Bilim Dalı eski başkanı ve öğretim üyesi olan mesai arkadaşım, Sayın Prof. Dr. Güzin ÖZELÇİ KAVAS’a teşekkür ederim.

Kaynakça

Kaynaklar
Ak, N. (2014). Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarında Görev Yapan Öğretmenlerin Tükenmişlik Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Aydın Üniversitesi-Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler EnstitülerininOrtak Yürüttüğü Eğitim Yönetimi ve Denetimi. İstanbul.
Akbolat, M., Işık, O. (2008). Sağlık Çalışanlarının Tükenmişlik Düzeyleri: Bir Kamu Hastanesi Örneği. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 11 (2), 229-254.Altay, B., Gönener, D. & Demirkıran, C. (2010). Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyleri ve Aile Desteğinin Etkisi, Fırat Tıp Dergisi (Klinik Araştırma), 15 (1), 10-16.Ardıç, K. & Polatçı, S. (2009). Tükenmişlik Sendromu ve Madalyonun Öbür Yüzü: İşle Bütünleşme. Erciyes Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi(32), 21-46.
Barutçu, E. & Serinkan, C. (2008). Günümüzün Önemli Sorunlarından Biri Olarak Tükenmişlik Sendromu ve Denizli'de Yapılan Bir Araştırma, Ege Akademik Bakış, 8 (2), 541-561.
Basım, H. N. & Şeşen, H. (2005). Çalışma Yaşamında Tükenmişlik:Sosyal Hizmet Uzmanları İle Hemşireler Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet, 16(2), 57-69.
Bostancı, Ö. (2014). Kamu Hastanelerinde Çalışan Diyetisyenlerde Tükenmişlik Düzeyinin Ölçülmesi Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Budak, G. & Sürgevil, O. (2005). Tükenmişlik ve Tükenmişliği Etkileyen Örgütsel Faktörlerin Analizine İlişkin Akademik Personel Üzerinde Bir Uygulama, D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi, 20 (2), 95-108.
Cerit, G. N. (2014). Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Çalışan Yoğun Bakım Hemşirelerinde Tükenmişlik Düzeyi. Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Çam, O. (1992). Tükenmişlik envanterinin Geçerlik ve Güvenirliğinin Araştırılması, V. U. Derneği, VII. Ulusal Türk Psikoloji Kongresi (s.155-160), Hacettepe Üniversitesi, Türk Psikoloji derneği, Ankara.
Çelebi, B. (2014). Çalışanlarda Tükenmişlik ve İş Doyumu (Alanya Devlet Hastanesi Hemşireler Örneği). Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Çelebi, E. (2013). Elazığ ve Malatya İl Merkesinde Bulunan Özel Eğitim Kurumlarında Çalışan Öğretmenlerin Tükenmişlik Düzeyleri ve İlgili Faktörler. Doktora Tezi. Fırat Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
Çınar, D., & Olgun, N. (2013). Klinik Uygulamalarda Erkek Hemşire Algısı, Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, Özgün Yazı, (3), 3-6.Dalkılıç Sürgevil, O. (2014). Çalışma Hayatında Tükenmişlik Sendromu Tükenmişlikle Mücadele Teknikleri, Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.
Demiray, A., Olgun, S. & Kaçar, F. (2013). Erkek Hemşirelerden Bakım Alan Hastaların Erkek Hemşirelere İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi, Ege üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 29 (3), 32-42.
Demirbaş, A. R. (2006). Üç farklı hastanenin yöneticilerinin ve klinikte çalışan sağlık personelinin tükenmişlik durumları. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Derin, N. & Demirel, E. T. (2012). Tükenmişlik Sendromunun Örgütsel Bağlılığı Zayıflatıcı Etkilerinin Malatya Merkez'de Görev Yapan Hemşireler Üzerinde İncelenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi,17 (2), 509-530.
Dikmetaş, E., Top, M. & Ergin, G. (2011). Asistan Hekimlerin Tükenmişlik ve Mobbing Düzeylerinin İncelenmesi, Türk Psikiyatri Dergisi, 22 (3), 137-149.Erdağı, S. (2013). Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Çalışma Ortamlarının Hasta Güvenliği Kültürü Algılarının ve Tükenmişlik Durumlarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
Ergin, C. (1992). Doktor ve Hemşiirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uyarlanması, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi, Türk Psikoloji Derneği, 143-154, Ankara.
Freudenberger, H. J. (1974). Staff Burn-Out. Journal of Social Issues, 30(1), 159-165.
Günüşen, N. & Üstün, B. (2008). Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyi ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi, Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi,11(4), 48-58.
Gür, E. (2014). Kamu, Özel ve Üniversite Hastanelerinde Çalışan Hemşirelerde Örgütsel Adalet ve Tükenmişlik Durumları. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Helvacı, İ. & Turhan, M. (2013). Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi:Silifke'de Görev Yapan Sağlık Çalışanları Üzerinde Bir Araştırma, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 1(4), 58-68.
Karadağ, N. (2013). Tükenmişlik ve İş Doyumu (Kırklareli Devlet Hastanesi Hemşireleri Örneği). Yüksek Lisans Tezi. Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Karahaliloğlu, N. (2013). Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerde Tükenmişlik ve İş Doyumu Düzeylerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Kaya, Ş. D. & Arıöz, A. (2014). Ebe ve Hemşire Öğrencilerinde Tükenmişlik Düzeyi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (31), 89-99.
Kebapçı, A. & Akyolcu, N. (2011). Acil Birimlerde Çalışan Hemşirelerde Çalışma Ortamının Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi, Türkiye Acil Tıp Dergisi (Klinik Çalışma), 11 (2), 59-67.
Kaçmaz, N. (2005). Tükenmişlik (Burnout) Sendromu. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 68(1), 29-32.
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The Measurement of Experienced Burnout. (B. University of California,Dü.), Journal of Occupational Behaviour, (2), 99-113.Maslach, C., Schaufeli, W. B. & Leiter, M. P. (2001). Job Burnout. Annual Reviews of Psychology, 52, 397-422.
Melik, F. (2014). Pnömokonyoz Tanısı Alan ve Almayan Sağlıklı Mavi Yakalı Çalışanların Tükenmişlik, İş Doyumu ve Yaşam Doyumlarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Metin, Ö. & Gök Özer, F. (2007). Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyinin Belirlenmesi, Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10 (1), 58-66.Özdamar, K. (2013). Paket Programlarla İstatisteksel Veri Analizi, 1. Baskı, Ankara: Nisan Kitabevi. Özkurt, Y. (2014). Çalışma Hayatında Tükenmişlik (Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hemşireleri Örneği). Yüksek LisansTezi.T.C. Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Partlak Günüşen, N. (2009). Başetme Grubu ile Sosyal Destek Grubu Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyine Etkisi. Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Savran, A. (2012). Anesteziyoloji Çalışanlarında Tükenmişlik Düzeyleri. Tıpta Uzmanlık Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.Sayıl, I., Haran, S. & Devrimci Özgüven, H. (1997). Ankara Üniversitesi Hastanelerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyleri, Kriz Dergisi, 71-77.
Simat, Ö. (2007). Psikiyatri Kliniklerinde Çalışan Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeylerinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Skeja, A. (2012). Çalışanların Tükenmişlik Düzeyi İle İş Tatmini Arasındaki İlişki ve Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Sürgevil Dalkılıç, O. (2014). Çalışma Hayatında Tükenmişlik Sendromu Tükenmişlikle Mücadele Teknikleri (Cilt 2. Basım). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti.
Şenturan, L., Gülseven Karabacak, B., Ecevit Alpar, Ş. & Sabuncu, N. (2009). Hemodiyaliz Ünitelerinde Çalışan Hemşirelerin Tükenmişlik Düzeyi, Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2(2), 35-45.
Şıklar, E. & Tunalı, D. (2012). Çalışanların Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi: Eskişehir Örneği, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (33), 75-84.Taycan, O., Kutlu, L., Çimen, S. & Aydın, N. (2006). Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Depresyon ve Tükenmişlik Düzeyinin Sosyodemografik Özelliklerle İlişkisi, Anatolian Journal of Psychiatry, (7), 100-108.
Tunç, T. (2008). Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik İle Rol Çatışması ve Rol Belirsizliği Arasındaki İlişki:Bir Üniversite Hastanesi Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
Turan, N., Öztürk, A., Kaya, H. & Atabek Aştı, T. (2011). Toplumsal Cinsiyet ve Hemşirelik, Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 4 (1), 168-173.
Tunç, H. (2014). Örgüt Çalışanlarının Tükenmişlik Düzeylerinin Araştırılması:MEB Balıkesir İli Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Türk Hava Kurumu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Turğut, E. Arslan E. & Akbulut Ü. (2014). Samsun Ayvacık Devlet Hastanesi Çalışanlarında İş Doyumu ve Tükenmişlik Düzeylerinin İncelenmesi, V. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Poster Bildiri Kitabı.
Yakut, H. İ., Gül Kapısız, S., Durutuna, S. & Evran, A. (2013). Sağlık Alanında Çalışma Yaşamında Tükenmişlik, The Journal of Gynecology-Obstetrics and Neonatology, 10 (38),1564-1571.
Yamane, T. (2001). Temel Örnekleme Yöntemleri, (A. Esin, M. A. Bakır, C. Aydın & E. Gürbüzsel, Çev.) İstanbul:Literatür Yayınları.
Yıldırım, M. H., Erul, E. E. & Kelebek, P. (2014). Tükenmişlik İle İşten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişki Banka Çalışanları Üzerine Bir Araştırma, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi (Online), 6 (1), 34-44.
5634 Nolu Hemşirelik Kanunu, Resmi Gazete, 02.05.2007 Tarih 26510 Sayılı hemşirelik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bedriye Gülbayrak ^*
0000-0002-5872-3426
Türkiye

Aliye Mavili Aktaş Bu kişi benim
0000-0003-2910-5925
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2019

Kabul Tarihi

14 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 16 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA92WM86CY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gülbayrak, B., & Mavili Aktaş, A. (2020). KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 16(2), 413-432. https://izlik.org/JA92WM86CY

AMA

1.Gülbayrak B, Mavili Aktaş A. KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ. ESAD. 2020;16(2):413-432. https://izlik.org/JA92WM86CY

Chicago

Gülbayrak, Bedriye, ve Aliye Mavili Aktaş. 2020. “KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 16 (2): 413-32. https://izlik.org/JA92WM86CY.

EndNote

Gülbayrak B, Mavili Aktaş A (01 Aralık 2020) KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 16 2 413–432.

IEEE

[1]B. Gülbayrak ve A. Mavili Aktaş, “KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ”, ESAD, c. 16, sy 2, ss. 413–432, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WM86CY

ISNAD

Gülbayrak, Bedriye - Mavili Aktaş, Aliye. “KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 16/2 (01 Aralık 2020): 413-432. https://izlik.org/JA92WM86CY.

JAMA

1.Gülbayrak B, Mavili Aktaş A. KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ. ESAD. 2020;16:413–432.

MLA

Gülbayrak, Bedriye, ve Aliye Mavili Aktaş. “KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 16, sy 2, Aralık 2020, ss. 413-32, https://izlik.org/JA92WM86CY.

Vancouver

1.Bedriye Gülbayrak, Aliye Mavili Aktaş. KADIN VE ERKEK HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI: ANKARA ÖRNEĞİ. ESAD [Internet]. 01 Aralık 2020;16(2):413-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92WM86CY