A GRANGER CAUSALITY ANALYSIS BETWEEN THE NUMBER OF FOREIGN TOURISTS VISITING TURKEY, THE US DOLLAR EXCHANGE RATE AND THE YEARS OF ECONOMIC CRISIS

Öz

Tourism revenue is one of the factors affecting the Turkish economy. The number of tourists visiting a country every year may be affected by some economic and social factors. The exchange rate of the US dollar is a currency which is globally used in trade. In this paper, after giving a brief methodology of the causality analysis, the causality relationship between the US dollar exchange rate, the number of foreign tourists visiting Turkey province and the years of economic crisis in Turkey is examined through a Granger causality analysis based on the data collected for the years between 1978 and 2011. At the end of the analysis it is determined that there is no Granger causality relationship between the American Dollar exchange rate and the number of foreign tourists visiting Turkey. However economic crisis is a Granger cause of the American Dollar exchange rate.

Anahtar Kelimeler

• Granger causality analysis
• Tourism and exchange rate
• Unit root tests

TÜRKİYE’YE GELEN YABANCI TURİST SAYISI, AMERİKAN DOLARI KURU VE EKONOMİK KRİZ YILLARI ARASINDA BİR GRANGER NEDENSELLİK İLİŞKİSİ ANALİZİ

Öz

Turizm geliri, Türk ekonomisini etkileyen faktörlerden biridir. Bir ülkeyi ziyaret eden yıllık turist sayısı çeşitli ekonomik ve sosyal faktörlerden etkilenebilir. Amerikan Doları dünya ticaretinde yaygın olarak kullanılan bir para birimidir. Bu çalışmada, zaman serileri ve Granger nedensellik analizi hakkında bilgi verildikten sonra, 1978-2011 yıllarına ait döviz birimi olarak seçilmiş Amerikan Doları reel kuru, Türkiye’yi ziyaret eden yıllık turist sayısı ve Türkiye’deki ekonomik kriz zamanları arasındaki ilişki Granger nedensellik analizi yoluyla incelenmektedir. Gerçekleştirilen analiz sonucunda Amerikan Doları kuru ile Türkiye’ye gelen yabancı turist sayısı arasında bir Granger nedensellik ilişkisi bulunmadığı, ancak ekonomik krizin Dolar kurunun bir Granger nedeni olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Granger nedensellik analizi
• Turizm ve döviz kuru
• Birim kök testleri

Kaynakça

1. AKAR, C. (2012) Modeling Turkish Tourism Demand and the Exchange Rate: the Bivariate GARCH Approach, European Journal of Econom ics, Finance & Administrative Sciences, Jul2012, Issue 50, p133.
2. AKDİ, Y. (2003) Zaman Serileri Analizi, No:2, Bıçaklar Kitabevi, Ankara.
3. DEMİREL, B. ve ERDEM, C. (2004) Döviz Kurlarındaki Dalgalanmaların İhracata Etkileri: Türkiye Örneği, İktisat, İşletme ve Finans Dergisi. 223: 116 - 127.
4. DICKEY, D.A. ve FULLER, W. A.(1981) Distribution of the Estimators For Autoregressive Time Series with a Unit Root, Journal of The American Statistical Association, 74:427 - 431.
5. DRITSAKIS, N. (2004) Tourism As A Long - Run Ec onomic Growth Factor: An Empirical Investigation For Greece Using Causality Analysis, Tourism Economics, Volume 10, Number 3, 1 September 2004, pp. 305 - 316 (12).
6. GRANGER, C. W. J. (1969) Investigating Causal Relations by Econometrics Models and Cross - Spec tral Methods, Econometrica, pp.424 - 438.
7. IŞIK, C. (2010) Türkiye’de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eş - bütünleşme Analizi (1970 - 2008), Sosyo Ekonomi Dergisi 2010 - 2.
8. KADILAR, C. (2000), Uygulamalı Çok Değişkenli Zaman Serileri A nalizi, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü, Ankara, 51 - 65.

9. KADILAR, C. (2005), SPSS Uygulamalı Zaman Serileri Analizine Giriş, Hacettepe Üniversitesi.
10. KASIMATI, E. (2011) Economic Impact of Tourism on Greece’s Economy: Cointegration and Causality Analysis, International Research Journal of Finance and Economics ISSN 1450 - 2887 Issue 79.
11. KÖSE, N. (1998) Vektör Otoregresif Modeller Üzerine Bir İnceleme, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 5 - 15, 90 - 125.
12. MERVA R, A. ve PAYNE, J.E. (2007) An Analysis of Foreign Tourism Demand for Croatian Destinations: Br No. EIZ - WP - 0701 Long - Run Elasticity Estimates, Zagreb.
13. PERRON, P. (1997) Further Evidence on Breaking Trend Functions in Macroeconomic Variables, Journal of Eco nometrics , 80 (2), pp.355 - 385.
14. SEO, J. H., PARK, S. Y., BOO, S. (2010) Interrelationships among Korean outbound tourism demand: Granger causality analysis, Tourism Economics, volume 16, Number 3, pp. 597 - 610(14).
15. SEVÜKTEKİN, M. ve NARGELEÇEKENLER, M. (2007 ) Ekonometrik Zaman Serileri Analizi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
16. TANG, C. F. (2011) Tourism, real output and real effective exchange rate in Malaysia: a view from rolling sub - samples , MPRA Paper No. 29379.
17. TARI, R. (2010) Ekonometri, Umuttepe Yayınları, İzmit.
18. TOH, R., KHAN, H.S. ve NG, F. T. (1997) Prospects for the Tourism Industry in Singapore: A Regression Model, Cornell HRA Quarterly , 385: 80 - 87.
19. TUNA, S. (2009) Neoliberal İktisadi Sürecin Gelişmekte Olan Ülkeler Üzerindeki Etkilerinin Panel Nedensel lik Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
20. WEBBER, A. G. (2001) Exchange rate volatility and cointegration in tourism demand, Journal of Travel Research, 39 (2001), pp. 398 - 405.
21. YURDAKUL, F. (1995) Ekonometri de Yeni Eğilimler, Hendry ve Sims Yöntemleri - Döviz Kuru Üzerinde Bir Uygulama, Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.