TÜRKİYE TURİZM TALEBİ: BİR ÇEKİM MODELİ UYGULAMASI

Öz

Turizm gelirleri son yıllarda kronikleşen cari açığın olumsuz etkilerini azaltmada önemli bir faktördür. Ülkelerin döviz ihtiyaçlarını karşılamada yardımcı bir sektör olan turizm sektörü dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de önemsenmektedir. Bu çalışmada 2008, 2009 ve 2010 yılına ait verilerle Türkiye’ye gelen turist sayısını etkileyen faktörler çekim modeli vasıtasıyla ayrı ayrı incelenmiştir. Türkiye’ye gelen turist sayısını etkileyen faktörler çekim modelleri taslağı altında şu şekilde belirlenmiştir; gelen turistlerin bulundukları ülkelerin Türkiye’ye mesafesi, gelir düzeyleri, nüfus potansiyeli ve bazı kukla değişkenler. Kukla değişken olarak; gelen turistlerin Türkiye ile kültürel ve etnik bağları, kullanılan dil grupları ve politik ve ekonomik entegrasyon grupları dikkate alınmıştır. Veriler Dünya Bankası ve Türkiye İstatistik Kurumu veri tabanlarından temin edilmiş ve çalışmanın uygulama bölümünde yatay kesit regresyon modelleri kullanılmıştır. Çalışmada Küresel Finansal Krizin etkili olduğu 2008 ve sonrası yıllar için de modeller oluşturulup elde edilen katsayıların kriz dönemine göre değişiklik arz edip etmediği incelenmiştir. Genel olarak elde edilen sonuçlara göre ülke mesafeleri gelen turist sayılarını olumsuz etkiliyorken, ülke gelirleri olumlu yönde etkilemektedir. Türkiye’nin kültürel bağlarının bulunduğu ülkelerden ve üye olduğu birlikteliklerden ülkeye daha fazla ziyaretçi gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Talep
• Turizm talebi
• Çekim modelleri

TOURISM DEMAND of TURKEY: A GRAVITIY MODELLING APPROACH

Öz

Recently, revenue from tourism is the most important factor for decreasing negative effects of financial deficit. As all countries consider Exchange demand satisfaction from tourism sector, in Turkey, there is the same consideration on this sector. This study is analysed factors which affect the number of tourist from other countries with using gravity modelling approach. Those factors are determined such that: tourist? distance between Turkey and chosen county, their level of income, their counties?population potential, and some dummy variable. Those dummy variables are used for tourist? cultural and ethnical relationships, tourist? linguistic family, and their countries?political and economic integrated groups. In this study, data is received from World Bank and Turkish Statistical Institute database and the practical part of the cross-sectional regression models were used. This study examined with using different econometric models and getting coefficients from them whether or not 2008 Global Financial Crisis has a negative impact on tourism demand in Turkey. Generally, depends on study results distance between Turkey and chosen countries affects on tourism demand negatively on the other hand, income has positive effect on tourism demand. As a result of this research, it is confirmed that there is higher demand for tourism to Turkey from culturally related countries and countries which have membership as same union membership or collaborations with Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Demand
• Tourism demand
• Gravity modelling