ECONOMETRIC ANALYSIS of the RELATIONSHIP AMONG INFLATION, the EXCHANGE RATE and UNEMPLOYMENT in TURKEY

Öz

Turkey is a country, which process high and chronic inflation and unemployment depending on crises and negative developments from the late 1970s to the present and is a country trying to fight it. One of the most important facts of economics is to follow a low level inflation and less unemployment policy in order to provide and sustain economic stability. As a result of instability in foreign exchange markets, national or international fluctuations have affected welfare levels of countries negatively. Moreover, increase in real effective exchange rates affect domestic prices by increasing the costs of import sectors and also may cause unemployment. This study aims to reveal the correlation among inflation, the exchange rate and unemployment in Turkey. The real effective exchange rates, CPI (consumer price index) and unemployment is used to examine short-and long-term relationships between these variables. The econometric analysis is performed for 1990-2012 years and then the results have been interpreted. Results of the analysis demonstrate that, real effective exchange rate affects CPI.

Anahtar Kelimeler

• Inflation
• Exchange rate
• Unemployment
• Cointegration Analysis
• Granger Causality
• VAR Analysis

TÜRKİYE’DE ENFLASYON, DÖVİZ KURU ve İŞSİZLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

Öz

Türkiye, 1970’lerin sonlarından günümüze kadar yaşanan krizlere ve olumsuz gelişmelere bağlı olarak yüksek ve kronik bir enflasyon ve işsizlik süreci yaşayan ve bununla mücadele etmeye çalışan bir ülkedir. Ekonomide istikrarın sağlanabilmesi ve sürdürülebilmesi için önemli olan olgulardan birisi, düşük oranlı enflasyonun ve daha az işsizliğin geçerli olabileceği bir ekonomi politikasının benimsenmesidir. Döviz piyasalarındaki istikrarsızlık sonucu, ulusal ya da uluslararası yaşanan krizler ülkelerin refah düzeylerini olumsuz etkilemiştir. Ayrıca, döviz kurlarındaki artış ithalata dayalı sektörlerdeki maliyetlere yansıyarak, yurtiçi fiyatları etkilediği gibi işsizliği de ortaya çıkarabilmektedir. Bu çalışmada; Türkiye’de enflasyon, döviz kuru ve işsizlik arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. 1990-2012 yılları reel efektif döviz kuru, TÜFE (tüketici fiyatları endeksi) ve işsizlik verileri kullanılarak bu değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri incelemek amacıyla gerekli ekonometrik analizler yapılmış ve sonuçlar yorumlanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre; reel efektif döviz kurunun TÜFE’yi etkilediği sonucu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Enflasyon
• Döviz kuru
• İşsizlik
• Eştümleşme Analizi
• Granger Nedensellik
• VAR Analizi