Education Science and Sports dergisi, Committee on Publication Ethics (COPE), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) ve Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından belirlenen uluslararası etik standartlara tam uyum göstermeyi taahhüt etmektedir. Yayın süreci, şeffaflık, tarafsızlık ve akademik liyakat ilkeleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
•İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
•Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
•Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
•Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
•Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
•Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
ç) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
d) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
e) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
f) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
g) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
h) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
Etik Kurul İzni
Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul kararı alınmış olmalı ve karara ilişkin bilgi makale metinlerinde belirtilmelidir. ULAKBİM TR Dizin tarafından alınan kararlar doğrultusunda 2020 yılından itibaren yayımlanacak çalışmalar için Etik Kurul İzni gerekmektedir. Etik Kurul gerektiren araştırmalar;
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Etik Kurul izin bilgilerine (kurul adı, tarih, sayı no) makalenin yöntem bölümünde ve ilk/son sayfasında açıkça yer verilmelidir.
Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE ilkelerini dikkate alınır.
Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.
Katılımcıların Kişisel Verilerinin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler, yasal düzenlemelere ve etik kurallara uygun bir şekilde korunmaktadır.
Editoryal Katkıların Sınırlandırılması
Tarafsızlık ve etik ilkeler gereği, yayın sahibi, editörler veya danışma kurulu üyelerine ait makaleler 2027 yılından itibaren dergide yayımlanmayacaktır.
Bu karar, çıkar çatışmalarını önlemek, yayın sürecinde şeffaflığı sağlamak ve derginin akademik güvenilirliğini korumak amacıyla alınmıştır.
Dergi, yalnızca bağımsız araştırmacılar tarafından hazırlanan çalışmaları değerlendirmeye alacak; böylece hakemlik süreci ve bilimsel kalite standartları daha güçlü şekilde güvence altına alınacaktır.
Paydaşların Sorumlulukları
1. Yayıncının Etik Sorumlulukları
Dergi, yayıncılık sürecinde tarafsızlığı ve akademik dürüstlüğü esas alır.
Tüm makaleler, bilimsel içeriğe ve akademik kaliteye göre değerlendirilir, hiçbir ayrımcılık yapılmaz.
Etik ihlallerine karşı COPE yönergeleri doğrultusunda gerekli adımları atar ve gerektiğinde makaleleri geri çeker.
2. Editörlerin Etik Sorumlulukları
Gönderilen makaleleri bilimsel içerik, özgünlük ve akademik katkı temelinde değerlendirir.
Çıkar çatışmalarından kaçınır ve tarafsızlık ilkesine bağlı kalır.
Hakem sürecinin çift taraflı kör hakemlik ile yürütülmesini sağlar.
Yayın sürecinde gizliliği korur ve makaleleri yalnızca bilimsel ölçütlere göre kabul eder veya reddeder.
Etik ihlallerini tespit etmek için intihal tarama sistemleri kullanır ve gerektiğinde araştırmayı destekleyen kurumlarla iş birliği yapar.
3. Yazarların Etik Sorumlulukları
Gönderilen makalelerin özgün ve daha önce başka bir yerde yayımlanmamış olduğunu taahhüt eder.
Araştırmalarında akademik dürüstlüğe uygun hareket eder ve intihalden kaçınır.
Kullanılan kaynakları eksiksiz bir şekilde atıf kurallarına uygun olarak belirtir.İnsan veya hayvanlarla yapılan araştırmalarda etik kurul onayı alındığını ve etik kurallara uygun hareket edildiğini beyan eder.
Çalışmanın tüm yazarları, akademik katkılarına uygun şekilde belirtilmelidir. Yazar listesinde haksız yazarlık veya yazar hariç bırakma (ghost authorship) gibi etik ihlaller yapılmamalıdır.
4. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Değerlendirme sürecinde tarafsız, bağımsız ve gizlilik ilkelerine uygun hareket eder.
Değerlendirme sürecinde elde edilen bilgileri gizli tutar ve kişisel çıkarları için kullanmaz.
Hakem ve makale yazarı arasında tanışıklık ilişkisi mevcut ise bu durumu derhal dergi kuruluna bildirir ve değerlendirmeyi reddeder.
Hakem raporları yalnızca yazım düzeltmeleri değil, bilimsel içerik ve metodolojiye dair değerlendirmeleri içermelidir.
Kendi uzmanlık alanı dışında olan makaleleri değerlendirmemelidir.
Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız
Education Science and Sports dergisinde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşılması durumunda lütfen ilyasgorgut@hotmail.com veya esasjournal@gmail.com adreslerine e-posta yoluyla bildiriniz.