Terra Sigillata and Red Slip Ceramic Finds From the Tripolis Roman Street (Excavations of 2007-2009)

Öz

Systematic archaeological excavations carried out on the Roman Street at Tripolis Ancient City between 2007 and 2009 revealed significant ceramic finds that shed light on the commercial relations of the city during the Roman and Late Roman periods. In this study, a total of 26 identifiable Terra Sigillata and red-slipped ceramic fragments recovered from these excavations were systematically examined from typological and chronological perspectives, and the resulting data were evaluated with regard to the economic structure of the city in antiquity. The finds were classified into six main typological groups: Eastern Sigillata B, African Red Slip Ware, Phocaean Red Slip Ware, Sagalassos Red Slip Ware, Light-Coloured Ware, and locally produced red-slipped wares. Due to the limited stratigraphic data, the analyses were conducted on the basis of the internationally accepted typological frameworks established by Hayes and Poblome. The results clearly demonstrate the existence of a continuous ceramic usage tradition at Tripolis from the 1st to the 6th century AD. While the Eastern Sigillata B finds document the regional trade relations of the early period, the African Red Slip Ware and Sagalassos products provide evidence that the city was integrated into the extensive trade networks of the Mediterranean basin. The marked increase in Phocaean Red Slip Ware during the Late Roman period is interpreted as a concrete reflection of the economic and commercial transformation of the city. The simultaneous use of locally produced wares alongside imported products indicates the existence of a hybrid consumption model unique to Tripolis, demonstrating that the city maintained both its local production capacity and its outward-oriented commercial character concurrently.

Anahtar Kelimeler

• Roman period
• Tripolis
• Roman Commerce
• Roman Period Ceramics
• Lydia
• Terra Sigillata Ceramics
• Red Slip Ware.

Tripolis Roma Caddesi Buluntuları Arasında Ele Geçen Terra Sigillata ve Kırmızı Astarlı Seramikler (2007-2009 Yılı Kazıları)

Öz

Tripolis Antik Kenti’nde 2007–2009 yılları arasında Roma Caddesi’nde yürütülen sistematik arkeolojik kazılar, kentin Roma ve Geç Roma Dönemi ticari ilişkilerini aydınlatmaya yönelik önemli seramik buluntuları ortaya koymuştur. Bu çalışmada, söz konusu kazılardan elde edilen toplam 26 tanımlanabilir Terra Sigillata ve kırmızı astarlı seramik parçası, tipolojik ve kronolojik açıdan sistematik biçimde incelenerek kentin antik dönem ekonomik yapısına ilişkin veriler değerlendirilmiştir. Buluntular; Doğu Sigillata B, Afrika Kırmızı Astarlı, Phokaia Kırmızı Astarlı, Sagalassos Kırmızı Astarlı, Açık Renkli ve yerel üretim kırmızı astarlı seramikler olmak üzere altı ana tipolojik grup altında sınıflandırılmıştır. Stratigrafik verilerin sınırlı kalması nedeniyle analizler, Hayes ve Poblome’un uluslararası alanda kabul görmüş tipolojik çerçeveleri esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Tripolis’te MS 1. ile 6. yüzyıllar arasında kesintisiz bir seramik kullanım geleneğinin varlığını açıkça ortaya koymaktadır. Doğu Sigillata B buluntuları erken dönem bölgesel ticaret ilişkilerini belgelerken, Afrika Kırmızı Astarlı ve Sagalassos üretimleri kentin Akdeniz havzasının geniş ticaret ağlarıyla bütünleştiğini kanıtlamaktadır. Geç Roma Dönemi’nde Phokaia Kırmızı Astarlı seramiklerin belirgin biçimde artış göstermesi, kentteki ekonomik ve ticari dönüşümün somut bir yansıması olarak yorumlanmaktadır. Yerel üretimlerin ithal mallarla bir arada kullanılması ise Tripolis’e özgü hibrit bir tüketim modelinin varlığına işaret etmekte olup bu durum, kentin hem yerel üretim kapasitesini hem de dışa açık ticari karakterini eş zamanlı olarak sürdürdüğünü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Roma Dönemi
• Tripolis
• Roma Ticareti
• Roma Dönemi Seramikleri
• Lydia
• Terra Sigillata Seramikleri
• Kırmızı Astarlı Seramikler.

Kaynakça

1. Aktaş, R. (2018). Antandros Kazısı Yamaç Ev Roma Dönemi Seramikleri (Yayınlanmamış doktora tezi). İzmir.
2. Aktaş, R. (2020). “Antandros yamaç ev sektörü’nde ele geçen açık renkli seramikler”. H. E. Ergürer (Ed.), Parion studies III: Propontis ve çevre kültürleri / Propontis and surrounding cultures içinde (ss. 35–73). Ege Yayınları.
3. Anderson-Stojanovic, V. R. (1992). Stobi: The Hellenistic and Roman pottery. Princeton University Press.
4. Anselmino, L., Carandini, A., Pavolini, C., Sagui, L., Tortorella, S., & Tortorici, E. (1981). Enciclopedia Dell’arte Antica Classica e Orientale. Atlante delle Forme Ceramiche I, Ceramica Fine Romana nel Bacino Mediterraneo (Medio E Tardo Impero). Roma.
5. Ateş, V. G. (2002). “Die Eastern Sigillata B Aus Einer Frühkaiserzeitlichen Auffüllungsschicht in Aizanoi”, Anatolian Archaeology, 319–332.
6. Berndt, M. (2003). Funde aus dem Survey auf der Halbinsel von Milet (1992-1999): Kaiserzeitliche und frühbyzantinische Keramik. Internationale Archäologie 79. Rahden.
7. Duman, B. (2013). “Son Arkeolojik Araştırmalar ve Yeni Bulgular Işığında Tripolis ad Maeandrum”, Cedrus I, 179–200.
8. Duman, B. (2014). “Tripolis Antik Kenti 2012 yılı Kazı ve Restorasyon Çalışmaları Ön Raporu”, Türkiye Felsefe Kurumu Seminerler Dizisi, 16, 41–58.

9. Duman, B. (2016). “African Red Slip Ware in Lydian Tripolis”, RCRF Acta, 44, 699–706.
10. Erdoğan, A. (2011). Tripolis 2008-2009 yılı kazıları. 32. Kazı Sonuçları Toplantısı 3. Cilt içinde (ss. 328-347). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
11. Ergürer, H. E. (2012). Parion Roma Dönemi Seramiği (Yayınlanmamış doktora tezi). Erzurum.
12. Ergürer, H. E. (2014). “Late Roman Light Coloured Ware from Parion”, Late Hellenistic to Mediaeval Fine Wares of the Aegean Coast of Anatolia, Their Production, İmitation and Use, 175–219. Varşova.
13. Ergürer, H. E. (2015). “Parion, Agora ve Dükkânlarında Ele Geçen Sigillatalar ve Kırmızı Astarlı Seramikler”, Parion Kazıları 10. Yıl Armağanı, 49–86. Atatürk Üniversitesi-Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
14. Gassner, V. (1997). Das Südtor der Tetragonos Agora: Keramik und Kleinfunde. Forschungen in Ephesos XIII/1/1. Wien.
15. Hayes, J. W. (1972). Late Roman Pottery. London.
16. Hayes, J. W. (1980). A Supplement to Late Roman Pottery. London.
17. Hayes, J. W. (1985). Atlante Delle Forme Ceramiche II Ceramica Fine Romana Nel Bacino Mediterraneo (Tardo Ellenismo E Primo Impero). Rome.
18. Hayes, J. W. (2008). Roman Pottery Fine-Ware Imports, The Athenian Agora, vol. 32. New Jersey.
19. Hellström, P. (1965). Labraunda: Pottery of classical and later date, terracotta lamp and glass (Vol. II, Part 1). Swedish Excavations and Researches. CWK Gleerup.
20. Kenrick, P. M. (1985). Excavation at Sidi Khrebish Benghazi (Berenice). Volume III, 1. Supplements to Libya Antiqua 5. Tripoli.
21. Kındığlı, B. K. (2017). “Zeytinliada Light Colored (Açık Renkli) Geç Roma Seramikleri”, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 38, 151–176.
22. Ladstätter, S. (2010). Die Hanghaus 2 in Ephesos: Die glazirten und rotfirnisigen Keramiken. Forschungen in Ephesos VIII/6. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.
23. Mengeneci, H. E. (2022). Tripolis Roma Dönemi Seramikleri (2007-2009 Yılı Kazıları) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İzmir.
24. Mitsopoulos Leon, V. (1991). Die Basilika Am Staatsmarkt in Ephesos Kleinfunde 1. Teil: Keramik Hellenistischer und Römischer Zeit. Forschungen in Ephesos IX/2/2. Wien.
25. Ok, M. (2018a). Tripolis Hellenistik ve Roma dönemi seramiği [Doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü.
26. Ok, M. (2018b). “Tripolis’te Bulunan Sagalassos Kırmızı Astarlı Seramikleri”, Arkhaia Anatolika, 1, 31–51.
27. Ok, M. (2020). “Lydia/Tripolis’ten Kırmızı Astarlı Yerel Üretim Bir Grup Seramik”, İzmir Demokrasi Üniversitesi Uluslararası Beşerî Bilimler Kongresi, 7–9 Aralık 2020.
28. ones, F. F. (1950). “The pottery”. H. Goldman (Ed.), Excavations at Gözlü Kule, Tarsus I: The Hellenistic and Roman periods içinde (ss. 149–296). Princeton University Press.
29. Plinius. (1938-1971). Natural History, English translation by H. R. Rackham, W. H. S. Jones, D. E. Eichholz. London.
30. Poblome, J. (1999). Sagalassos Red Slip Ware: Typology and Chronology. Studies in Eastern Mediterranean Archaeology.
31. Rautman, M. L. (1995). “Two late Roman wells at Sardis”. Hesperia: The Journal of the American School of Classical Studies at Athens, 64(1), 37–107.
32. Şimşek, C. (2003). “Laodikeia Antik Kentinden Haç Baskılı Tabaklar”, III. Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu, 411–423. Eskişehir.
33. Şimşek, C. (2008). “Laodikeia’dan Kazıma-Kabartılı Tabaklar”, Arkeoloji Dergisi, 11(1), 129–146. İzmir.
34. Takaoğlu, T. (2006). “New Lights on the Origins of Eastern Sigillata B Ware”, Anadolu Arkeolojisine Katkılar, 65. Yaşında Abdullah Yaylalı’ya Sunulan Yazılar, 263–265. İstanbul.
35. Tekocak, M. (2006). Kelenderis Roma çağı seramiği [Yayınlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
36. Uygun, Ç. (2011). Tepecik Kırmızı Astarlı Seramikleri (İÖ 2. YY–İS 4. YY). Patara IV.2. İstanbul.
37. Waage, F. O. (1948). “Hellenistic and Roman Tableware of North Syria”, Antioch on the Orontes, IV,i. Princeton.
38. Williams, C. (1989). Anemurium: The Roman and early Byzantine pottery. Pontifical Institute of Mediaeval Studies.