TR
EN
GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI
Öz
1204 yılında dördüncü Haçlı ordusunun Konstantinopolis’i ele geçirmesinden sonra Bizans devletinin Nikea’da yaşadığı sürgün koşulları Bizans kültürel yaşamında Helenlilik bilincinin artmasına yol açmıştır. İmparatorluğun ilk kez bu dönemde görülen Helenistik gelenekle ilişkilenmesi, Bizanslıların “gerçek Romalılık” iddiasında bulunan batılı rakiplerinden üstünlüğünü vurgulamak için ortaya çıkmıştır. On dördüncü yüzyılda giderek yoğunlaşan Helenlilik düşüncesi, Ortodoks Hıristiyan inancıyla birlikte yeni bir Bizans kimliğinin şekillenmesini sağlamıştır. Bu durum aynı zamanda teolojide Hesikast ruhsallığın Latin Hıristiyanlığına karşı bir tepki olarak gelişmesini beraberinde getirmiştir. Bu açıdan geç Bizans kültür yaşamında ortaya çıkan yeni eğilimler Latin batıya karşıt olarak Helen, Ortodoks bir Roma imparatorluğuna işaret ederken ulusal Yunan kimliğinin ana hatlarını oluşturan bir içeriğe sahiptir. Dini ikonografide de etkisini gösteren yeni eğilimler, resim sanatında İsa’nın Soyağacı (Tree of Jesse), Hayat Pınarı Meryem (Zoodokhos Pege), İsa’nın dönüşümü (Metamorfosis) ya da Krali Deesis gibi ikonografilerde görülebilir. Bu makalede Bizanslılar’ın kendilerini algılamadaki ideolojik dönüşümleri, konuyla ilgili ikonografi izleğinde analiz edilmeye; Bizans resim sanatında ortaya çıkan yeni ikonografiyle birlikte yeni eğilimlerin önceki ikonografide yarattığı değişiklikler ortaya konulmaya çalışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Charalabopoulos, N. (2016). Two Images of Sokrates in the Art of the Greek East. (8 ed. Michael Trap). Socrates From Antiquity to the Engligtenment. Routledge. Pp.105-227.
- Downey, G. (1958). Byzantium and the Classical Tradition. Phoenix. Vol. 12. No. 3. Classical Assciation of Canada. Pp.125-129.
- Duffy, J. (2004). The Lonely Mission of Michael Psellos. (Ed. Ierodiakonou, K.) Byzantine Philosophy and its Ancient Sources. Pp. 139-156. Oxford Universitty Press.
- Erdoğan, M. (2009). Anastasis: Ortodoks ve Batı İkonografisi’nde Betimleniş Biçimleri. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı, Yayınlamamış Yüksek Lisans Tezi.
- Fryde, E. (2000). The Early Palaelogan Renaissance (1261- c. 1360). (eds. Kennedy, H. and others). Brill.
- Gkegkes, D. I. and Others. (2012). Breastfeeding in Byzantine icon art. Article in Archives of Gynecology. Februray.
- Grishin, A. (2007). Eastern Christian Icongraphic and Architectural Traditions: Eastern Orthodox. (ed. Ken Parry). The Blackwell Companion to Eastern Christianity. Blackwell Publishing. Pp. 368-388.
- Jenkins, R. J. H. (1963).The Hellenistic Origins of Byzantine Literature. Dumbarton Oaks Papers. Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University.Vol. 17. Pp. 37-52.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
23 Şubat 2022
Gönderilme Tarihi
3 Şubat 2021
Kabul Tarihi
22 Şubat 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 1
APA
Gazioğlu, H. H. (2022). GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI. Ege Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 59-79. https://izlik.org/JA54TG72GH
AMA
1.Gazioğlu HH. GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI. ESBD. 2022;3(1):59-79. https://izlik.org/JA54TG72GH
Chicago
Gazioğlu, Hüseyin Hakan. 2022. “GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI”. Ege Sosyal Bilimler Dergisi 3 (1): 59-79. https://izlik.org/JA54TG72GH.
EndNote
Gazioğlu HH (01 Şubat 2022) GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI. Ege Sosyal Bilimler Dergisi 3 1 59–79.
IEEE
[1]H. H. Gazioğlu, “GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI”, ESBD, c. 3, sy 1, ss. 59–79, Şub. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54TG72GH
ISNAD
Gazioğlu, Hüseyin Hakan. “GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI”. Ege Sosyal Bilimler Dergisi 3/1 (01 Şubat 2022): 59-79. https://izlik.org/JA54TG72GH.
JAMA
1.Gazioğlu HH. GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI. ESBD. 2022;3:59–79.
MLA
Gazioğlu, Hüseyin Hakan. “GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI”. Ege Sosyal Bilimler Dergisi, c. 3, sy 1, Şubat 2022, ss. 59-79, https://izlik.org/JA54TG72GH.
Vancouver
1.Hüseyin Hakan Gazioğlu. GEÇ BİZANS DÖNEMİNDE HELEN KİMLİK OLUŞUMU VE BİZANS DİNİ İKONOGRAFİSİNDE YANSIMALARI. ESBD [Internet]. 01 Şubat 2022;3(1):59-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54TG72GH