Öğrencilerin Söz Varlığının Tespiti Geliştirilmesi ve İzlenmesi Projesi (Millî Eğitim Bakanlığı – Türkiye)

“Öğrencilerin Söz Varlığının Tespiti Geliştirilmesi ve İzlenmesi Projesi”, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen; öğrencilerin kelime, kavram, deyim ve atasözü gibi söz varlığı unsurlarını yaş, sınıf ve gelişim düzeylerine göre bilimsel yöntemlerle belirlemeyi, sistematik biçimde izlemeyi ve geliştirmeyi amaçlayan kapsamlı bir eğitim ve araştırma projesidir. Nisan 2024’te başlatılan ve üç yıl sürecek şekilde planlanan bu çalışma, yapay zekâ ve doğal dil işleme teknolojileriyle desteklenmiş bir veri altyapısı üzerine inşa edilmiştir. Proje kapsamında, yedi binden fazla ders kitabı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TÜBİTAK gibi kurumlar tarafından çocuklara yönelik yayımlanan kitap ve dergiler, on bir bini aşkın çocuk edebiyatı eseri, TRT Çocuk ve EBA platformlarında yer alan video içeriklerin yazılı metinleri, çocuk tiyatrosu eserleri ile deyimler, atasözleri ve bilim terimlerine ilişkin veriler sisteme dâhil edilmektedir. Ayrıca, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan bursluluk ve liselere geçiş sınavı soruları ile Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) ve Dört Beceride Türkçe Dil Sınavı’nda öğrenciler tarafından verilen açık uçlu yanıtlar; yine Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından uygulanan Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na ait metinler de bu kapsamlı veri tabanında yer almaktadır. Tüm bu içerikler, sözcük türü, anlam alanı, kullanım sıklığı ve yaşa uygunluk gibi ölçütler esas alınarak projede görev alan öğretmenler tarafından etiketlenmekte ve çok katmanlı analiz yöntemleriyle değerlendirilmektedir. Proje ile öğrencilerin karşılaştığı ders kitaplarından dijital yayınlara; yazılı, sesli ve görsel içeriklere kadar uzanan geniş bir yelpazede, mevcut söz varlıklarının bilimsel yöntemlerle tespit edilmesi, sınıf düzeylerine göre hedef söz varlığı listelerinin oluşturulması ve bu listelerin ders kitapları, öğretim programları ve çocuk edebiyatı alanında çalışan paydaşların kullanımına sunulması amaçlanmaktadır. Ayrıca, projenin okuma kültürünü geliştirme hedefi doğrultusunda; öğrencilere, öğretmenlere ve velilere yönelik olarak okuma alışkanlığını teşvik eden, metinle etkileşimi artıran ve etkili okuma stratejilerini tanıtan seminerler düzenlenmesi planlanmaktadır. Proje, Türk Dil Kurumu, TÜBİTAK, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü ve Yunus Emre Enstitüsü ile çocuklara yönelik içerik üreten çeşitli kurumların iş birliğiyle yürütülmektedir. Projenin sürdürülebilirliği kapsamında; ders kitaplarının söz varlığı açısından incelenmesi ve izlenmesi süreci Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, yapay zekâ tabanlı doğal dil işleme gibi teknik bileşenler Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü, öğrencilerin söz varlığını izlemeye yönelik araştırma modeli ise Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecektir.

“The Project for the Identification, Enrichment, and Monitoring of Students’ Vocabulary” is a comprehensive educational and research initiative conducted by the Ministry of National Education in Türkiye. The project aims to scientifically identify, systematically monitor and enhance students’ vocabulary knowledge—such as words, concepts, idioms, and proverbs—in line with their age, grade level, and developmental stage. Launched in April 2024 and planned to run for three years, the project is built upon a data infrastructure supported by artificial intelligence and natural language processing technologies. The project involves more than seven thousand textbooks, documents for children published by bodies such as the Ministry of Family and Social Services, the Ministry of Culture and Tourism, and TÜBİTAK, over eleven thousand children's literature works, written transcripts of video content from platforms such as TRT Çocuk (www.trtcocuk.net.tr) and EBA (www.eba.gov.tr), children's theatre scripts, as well as datasets including idioms, proverbs, and scientific terminology. Additionally, the project integrates questions from the national scholarship and high school entry exams administered by the Ministry of National Education, students’ responses to open-ended items in examinations such as ABİDE (Academic Skills Monitoring and Evaluation) and the Four-Skills Turkish Language Exam, and reading passages from the Higher Education Institutions Exam (YKS) administered by ÖSYM. All the materials are tagged by teachers involved in the project based on criteria such as word class, semantic field, frequency of use, and age appropriateness, and are analysed using multiple methods. The project aims to identify students’ current vocabulary across a wide range of materials—from textbooks to digital media, including written, audio, and visual sources—to establish grade-specific target vocabulary lists, which will then be made available to stakeholders working in curriculum development, textbook writing, and children’s literature. Moreover, in line with its goal of fostering a culture of reading, the project team will organize seminars for students, teachers, and parents to encourage reading habits, promote meaningful text interaction, and promote effective reading strategies. This initiative is being implemented in collaboration with institutions such as the Turkish Language Association, TÜBİTAK, the General Directorate of Libraries and Publications under the Ministry of Culture and Tourism, the Yunus Emre Institute, as well as other organizations that produce child-oriented content. To ensure the project’s sustainability, the assessment of vocabulary and monitoring of textbooks will be carried out by the Board of Education (TTKB). The technical components involving artificial intelligence and natural language processing will be coordinated by the Innovation and Educational Technologies General Directorate (YEĞİTEK), while the vocabulary monitoring model developed for students will be implemented periodically by the General Directorate of Assessment, Evaluation, and Examination Services.