Meiji Restorasyonu Sonrası Japonya’da Din Tasavvuru: İlk Dönem Japon Müslümanları ve “Sahte Müslüman” Kavramı

Yıl 2025, Sayı: 60/Special Issue of Japan-Islam, 193 - 215, 31.12.2025

Kübranur Karaböcek

https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1790751

https://izlik.org/JA73YZ62UC

Öz

Bu çalışmada, Batı menşeli kaynaklarda kendisine yer bulan ve ilk dönem Japon Müslümanlarına atfedilen bogus Muslim/sahte Müslüman kavramının bağlamı, kullanım alanı ve arka planı ele alınmıştır. Din değiştirmenin samimiyetinin sorgulandığı bu kavramla Japonya’daki İslam algısına dair ilk izlenimler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışma, ilk Japon Müslümanların ortaya çıktığı 19. yüzyılla sınırlandırılmış, sahte Müslüman sıfatıyla öne çıkan temsilcilere yer verilmiştir. Bu dönem, Japonya’da ilk Müslüman temsilcilerin görünür olduğu dönem olması bakımından dikkat çekmektedir. Ayrıca sahte Müslüman ifadesi, onların yalnızca Doğu Asya’da değil dışardan bir göz olarak Batı’da da nasıl değerlendirildiklerini incelemek bakımından önem arz etmektedir. Bu sebeple onlara atfedilen bu kavramın ortaya çıkmasına neden olan yapı, fenomenolojik ve tarihsel bir yöntemle ele alınmıştır. Araştırmalar sonucu bu kavramın literatüre girmesine sebep olan etmenler en temelde siyasi ve toplumsal özellikli olarak değerlendirilmiştir. Bu dönemde bölgenin hâkim bir ideali olan Pan-Asyacılık politikasının ve onun temsilcilerin, kavramın ortaya çıkmasında büyük pay sahibi olduğu görülmüştür. Pan-Asyacılık temsilcilerinin siyasi ve askeri arka planları, onların İslam’ı da bu anlayışla ele almalarına yol açmıştır. İlk Japon Müslümanların Pan-Asyacılık temsilcisi veya siyasi olarak bu ideale yakın bir duruş göstermeleri, onların İslam’ı anlamaktan çok Müslümanları tanıma amacına sahip olmalarına neden olmuştur. Ayrıca Japonya’da semitik din anlayışından farklı bir din anlayışının olması, İslam’ın ancak burada bulunan dini sistemlerle anlaşılabileceğini düşündürmüştür. Fakat bu durum, İslam ve Japon dinleri arasındaki farklılıkları görünür kılmakla birlikte iki dini anlayışın birbirine uyum sağlayacak yönlerine dair yorumların ortaya çıkmasına da zemin hazırlamıştır. Bu noktada din ve siyasetin yakın ilişkisinin bir yansıması olarak yine Pan-Asyacılığın etkili olduğu görülmüştür. Sonuçta her ne kadar siyasi bir karaktere sahip olsa da Japonya’nın kendisine ait bir sistemle İslam’ı anlaması mümkün olmuştur. Din-siyaset arasındaki ilişki, ilk Japon Müslümanların “sahte” isimlendirmesine sahip olmasındaki en temel gerekçelendirme olarak değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler

Dinler Tarihi , Pan-Asyacılık , Japon İslami Tarihi , Japon-Müslümanlar , Sahte Müslüman

Etik Beyan

Bu makale, “The Perception of Religion in Japan After the Meiji Period: Early Japanese Muslims and the Concept of “’Bogus Muslim’” başlıklı bildirinin, “Türk, Japon ve İslam Dünyalarında Dini ve Kültürel Etkileşimler Çalıştayı” kapsamında sözlü olarak sunulan, ancak tam metin olarak yayımlanmamış, gözden geçirilmiş ve genişletilmiş hâlidir.

The Perception of Religion in Japan After The Meiji Restoration: Early Japanese-Muslims and The Concept of ‘Bogus Muslim’

https://izlik.org/JA73YZ62UC

Öz

This study examines the context and background of the term bogus Muslim, which is attributed to early Japanese Muslims and can be found in Western sources. This concept, which poses a question regarding the sincerity of converting to another religion, has been utilised to evaluate initial impressions regarding the perception of Islam in Japan. The present study is restricted to the 19th century, when the first Japanese Muslims appeared, and includes representatives who stood out as bogus Muslims. This period is distinctive in that it marks the earliest emergence of Muslim representatives in Japan. The term “bogus Muslim” is a noteworthy example in examining how they are perceived not only in East Asia but also in the West from an external perspective. The structure that led to the emergence of this concept attributed to them has been addressed using a phenomenological and historical method. The research indicate that the factors which led to the formation of this concept in the literature have been evaluated primarily as political and social characteristics. During this period, it has been observed that Pan-Asianism, the dominant ideal of the region at the time, and its proponents played a significant role in the emergence of the concept. The political and military backgrounds of Pan-Asianist representatives have led them to approach Islam with this understanding. The first Japanese Muslims were Pan-Asianist or held a political stance close to this ideal, which caused them to focus more on getting to know Muslims than on understanding Islam. The existence of a different understanding of religion in Japan, distinct from the Semitic understanding of religion, has suggested that Islam can only be understood through the systems found here. This situation has not only highlighted the differences between Islam and Japanese religions, but has also contributed to the emergence of interpretations regarding the aspects of the two religious understandings that are compatible with each other. At this point, it can be seen that Pan-Asianism was influential, reflecting the close relationship between religion and politics. Consequently, despite its political character, Japan has been able to approach Islam through its own system. The variable relationship between religion and politics should be considered the most fundamental justification for the bogus designation of the Japanese Muslims.

Anahtar Kelimeler

History of Religions , Pan-Asianism , Japanese Islamic History , Japanese-Muslims , Bogus Muslim

Etik Beyan

This article is a revised and expanded version of the paper entitled “The Perception of Religion in Japan After the Meiji Period: Early Japanese Muslims and the Concept of ‘Bogus Muslim’”, which was presented orally at the “Workshop on Religious and Cultural Interactions in the Turkish, Japanese and Islamic Worlds” but has not been published in full text.

Kaynakça

• Arai, Hakuseki et al. Seiyō Kibun. Tōkyō: Hakusekisha, 1882. https://catalog.hathitrust.org/Record/100602270
• Aydın, Cemil. “Orientalism by the Orientals? The Japanese Empire and Islamic Studies (1931-1945).” İslam Araştırmaları Dergisi 14 (2005), 1–36.
• Barber, B. Bryan. Japan’s Relations with Muslim Asia. USA: Palgrave Macmillan, 2020.
• Bibik, Oleksandra. “Pan-Asianism and the Image of Islam in Japan From the Second Half of the 19th to the 21st Century.” The World of the Orient 1 (2022), 157–173.
• Bibik, Oleksandra. “The Image of the Prophet Muhammad in the Context of Understanding Islam in Japan in the First Half of the 20th Century.” Skhid 3/155 (2018), 69–73.
• Bodde, Derk. “Japan and the Muslims of China.” Far Eastern Survey 15/20 (1946), 311–313.
• Brandenburg, Ulrich. “Imagining an Islamic Japan: Pan-Asianism’s Encounter with Muslim Mission.” Japan Forum 32/2 (2020), 161–184. https://doi.org/10.1080/09555803.2018.1516689
• The Kojiki: Records of Ancient Matters. trans. Basil Hall Chamberlain. Singapore: Tuttle Publishing, 1982.
• Dufourmont, Eddy. “Tanaka Ippei: Islam and Pan-Asianism, 1924.” Pan-Asianism: A Documentary History, Volume 2 1920-Present. ed. Sven Saaler - Christopher W. A. Szpilman. 87–91. Maryland: Rowman & Littlefield Publishers, Inc., 2011.
• Dündar, Ali Merthan. “Japonya Türk-Tatar Diasporası.” Modern Türklük Araştırmaları Dergisi 1/1 (2004), 75–89.
• Erasiah - Pratama, Fikri Surya. “Islam in Japan: From Confinement to Muslim-Friendly.” Journal of Al-Tamaddun 19/2 (2024), 89–100.
• Esenbel, Selçuk. Japan, Turkey and the World of Islam. UK: Global Oriental, 2011.
• Fathil, Fauziah - Fathil, Fathiah. “Islam in Minority Muslim Countries: A Case Study on Japan and Korea.” World Journal of Islamic History and Civilization 1/2 (2011), 130–141.
• Green, Nile. “Forgotten Futures: Indian Muslims in the Trans-Islamic Turn to Japan.” The Journal of Asian Studies 72/3 (2013), 611–631.
• Hosaka, Shuji. “Japan and the Gulf: A Historical Perspective of Pre-Oil Relations.” Kyoto Bulletin of Islamic Area Studies 4/1 & 2 (2011), 3–24.
• “Japan’s Constitution of 1946.” constituteproject.org. Accessed September 22, 2025. https://www.rightofassembly.info/assets/downloads/1946_Constitution_of_Japan_(as_amended)_(English_translation).pdf
• Karaböcek, Kübranur. Dinler Arası İlişkiler Perspektifinden Japonya’da Şintoizm-Budizm Etkileşimi. Amasya: Amasya Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
• Karaböcek, Kübranur. “Japonya’da Sistemli Bir Din Anlayışının Şekillenmesinde Çin Etkisi: Yamato Dönemi ve Sonrası.” Dinler Tarihi Lisansüstü Sempozyumu -I- Bildiri Kitabı. ed. Ali Osman Kurt et al. 417–439. Ankara: ASBÜ Yayınları, 2023.
• Karaoğlu, Yetkin. “Japon İslam’ında Tanrı Tipolojileri.” Japonya’da İslam ve Diğer Dinler. ed. Şevket Özcan - Higashitotsu Kutluk. 157–176. İstanbul: Pınar Yayınları, 2025.
• Karaoğlu, Yetkin. “Japonya’daki İslam Tarihi’nden Bakışla Japon Maneviyatı.” Ordu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (2023), 169–190.
• Kocalan, Elif Büşra. “Four Motivations of Conversion to Islam: Japanese Muslims.” Bilimname 47/1 (2022), 713–754.
• Koyagi, Mikiya. “The Hajj by Japanese Muslims in the Interwar Period: Japan’s Pan-Asianism and Economic Interests in the Islamic World.” Journal of World History 24/4 (2013), 849–876.
• Krämer, Hans Martin. “Pan-Asianism’s Religious Undercurrents: The Reception of Islam and Translation of the Qur’an in Twentieth-Century Japan.” The Journal of Asian Studies 73/3 (August 2014), 619–640.
• Lepekhova, E. S. “On The Modern Interpretation of Shinto-Buddhist Syncretism in Japan.” International Journal of Buddhist Thought and Culture 15 (2010), 47–58.
• Levent, Sinan. “Japanese Knowledge About Muslims From The Meiji Restoration to Today: Islamic World In The Context of A Trans-National Space.” Cihannüma-Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi 1/6 (July 2020), 163–176.
• Longman Dictionary. Accessed September 22, 2025. https://www.ldoceonline.com/
• Misawa, Nobuo. “Shintoism and Islam in Interwar Japan: How Did the Japanese Come to Believe in Islam?” Orient 46 (2011), 119–139.
• Misawa, Nobuo - Akçadağ, Göknur. “The First Japanese Muslim, Shōtarō NODA (1868-1904).” Annals Japan Association for Middle East Studies 23/1 (2007), 85–109.
• Morris, James Harry. “Christian-Muslim Relations in 19th Century Japan.” Christian-Muslim Relations: A Bibliographical History Volume 16 North America, South-East Asia, China, Japan and Australasia (1800-1914). ed. David Thomas - John Chesworth. 16/485–506. Leiden: Brill, 2020.
• Morris, James Harry. “Christian–Muslim Relations in China and Japan in the Sixteenth and Early Seventeenth Centuries.” Islam and Christian-Muslim Relations 29/1 (2018), 37–55. https://doi.org/10.1080/09596410.2017.1401797
• Muslimink. “Umar Mitsutaro Yamaoka: The First Hajji from Japan.” August 21, 2022. Accessed May 10, 2025. https://www.muslimink.com/history/the-first-hajji-from-japan/
• Nagashima, Hiromu. “Persian Muslim Merchants in Thailand and Their Activities in the 17th Century: Especially on Their Visits to Japan.” 387–399. Bangkok, 1996. https://reposit.sun.ac.jp/dspace/bitstream/10561/466/1/v30n3p387_nagashima.pdf
• Nakamura, Kojiro. “Islamic Studies in Japan an Historical Overview.” Al-Jami’ah: Journal of Islamic Studies 44 (1991), 22–27.
• Nouh, Samir Abdel Hamid. “Understanding Islam in Japan - A Historical Perspective.” 1–10. Malaysia: International Islamic University, 2012. https://www.academia.edu/24228217/Understanding_Islam_in_Japan_a_historical_perspective
• Penn, Michael - Aydin, Cemil. “Imperial Japan’s Islamic Policies and Anti-Westernism.” The Asia-Pacific Journal Japan Focus 5/12 (2007), 1–9.
• Rezrazi, ElMostafa. “Dai Ajia Shugi to Nihon Isurāmu Kyō: Hatano Karasumine No `chōhō Kara Isurāmu’ e No Tabi.” AJAMES 12 (1997), 89–112.
• Şamlıoğlu, İbrahim Emre. “Japonya’da Abdürreşid İbrahim Üzerine Yapılan Çalışmalar.” Abdürreşid İbrahim’in Hayatı, Düşünce Dünyası ve Etkileri. ed. Şevket Özcan - Higashitotsu Kutluk. 273–281. Ankara: Nobel Yayınları, 2024.
• Şenavcu, Halil İbrahim. “Japon Dinleri.” Dünya Dinleri. ed. Şinasi Gündüz. 262–282. İstanbul: Milel & Nihal, 2019.
• Takahashi, Saul J. “Islamophobia in Japan: A Country at a Crossroads.” Islamophobia Studies Journal 6/2 (2021), 167–181.
• Usuki, Akira. “A Japanese Asianist’s View of Islam: A Case Study of Ōkawa Shūmei.” Annals of Japan Association for Middle East Studies 28/2 (2013), 59–84. https://doi.org/10.24498/ajames.28.2_59
• Szpilman, C. W. A. - Saaler, Sven. “Pan-Asianism as an Ideal of Asian Identity and Solidarity, 1850–Present.” The Asia-Pacific Journal: Japan Focus 9/17:1 (April 25, 2011), 1–30.
• Yamashita, Yoko. “Islam and Muslims in ‘Non-Religious’ Japan: Caught in between Prejudice against Islam and Performative Tolerance.” International Journal of Asian Studies 19 (2022), 81–97.