Kelam’da Adalet, Kudret ve Hikmet Bağlamında Tanrı Tasavvurları

In this article, images of God which formed by schools of Islamic theology are being discussed. There is historical, social and cultural accumulation of human, like di- vine text, in the source of images. All kinds of images created by humans. Therefore the images are not God himself. Mu’tazila‘s image of God based on the principle of Justice. According to Mu’tazila, actions of God involves an aim and “maslaha”. God is Justice. Asharitian Image of God have been built on divine power. In the actions of God there is no any cause and finality. God is all owner. And the owner can do whatever he wants in his property. God is power. On the other hand, Maturidian God’s ımage centered around on wisdom. Wisdom in the divine actions means perfectness, finality and morality. God is Wisdom.

Bu makalede Kelam ekolleri tarafından oluşturulan Tanrı tasavvurları ele alınmakta- dır. Tasavvurların kaynağında insanın tarihsel, sosyal ve kültürel birikimi bulunduğu gibi ilahi metin de vardır. Her türlü tasavvur insan tarafından oluşturulduğundan, tasavvurlar Tanrı’nın kendisi değildir. Mutezilenin Tanrı tasavvuru, adalet ilkesine dayanmaktadır. Mu’tezile’ye göre ilahi fiillerde amaç ve maslahat esastır. Tanrı, adaletin tanrısıdır. Eşari Tanrı tasavvuru kudret üzerine inşa edilmiştir. Tanrının fiilerinde sebeb ve sonuç aranmaz. Tanrı maliktir. Malik, mülkünde istediği tasarrufta bulunabilir. Tanrı, gücün tanrısıdır. Maturidi Tanrı tasavvuru hikmet etrafında şekillenmiştir. Hikmet, ilahi fiilerde kusursuzluğu, gayeliliği ve ahlakiliği ifade eder. Tanrı, hikmetin tanrısıdır.