Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-

Tuncer Namlı

doi:10.37697/eskiyeni.425300

TR EN

Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-

Öz

Bu makalede eşlerin boşanmasıyla ilgili Kur’an hükümleri ele alınarak bunların Hz. Peygamberin sünnetinde ve Müslümanların örfündeki yansımaları izlenmeye çalışılmıştır. Talâk, tefrik, îlâ ve zıhar gibi boşanmayla ilgili kavramlar semantik yöntemle incelenirken; bunların sünnet, örf ve teamüller içerisinde uğradıkları kavramsal değişimler süreç analiziyle yeniden okunmaya çalışılmıştır. Rivayetler ayetlerle karşılaştırılarak nasların zahirî alanı belirlenmeye çalışılmış, yapılan tartışmalar üzerinden içtihatların delillerle ve delillerin gösterdiği hedeflerle uyumu test edilmeye çalışılmıştır. Geleneksel örf ve telakkilerin naslar karşısında oynadığı olumlu ve olumsuz rollere paralel olarak kavram ve telakkilerde meydana gelen istihalelerin izi sürülmüştür. Nasların reel ve ideal önerileriyle örf ve teamüllerin sunduğu veriler birlikte ele alınarak ahlakî ve sosyolojik temele oturan bir İslam hukuk telakkisinin imkânı aranmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ahlak,aile hukuku,talâk,tefrik,îlâ,zıhar ve boşanma

Kaynakça

Acar, Halil İbrahim,”Talâk”, TDV. İslam Ansiklopedisi, c. 39.
Arpa, Enver, İbn Teymiyye’nin Kur’an Anlayışı, Ankara, 2010, Fecr Yayınevi.
Atar, Fahrettin, “Muhalea”, TDV. İslam Ansiklopedisi, c. 30.
Aydın, M. Akif, İslam-Osmanlı Aile Hukuku, İstanbul, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı yayınları, 1985.
Bardakoğlu, Ali, “Kur’an ve Hukuk”, Kur’an Ve Tefsir Araştırmaları I, İstanbul, 1998.
Beşer, Faruk, “İslam Fıkıh Kültüründe Kadın Algısının Analizi”, Türkiye V. Dinî Yayınlar Kongresi, Ankara, 2011.
Buharî, ebu Abdillah Muhammed bin İsmail (H. 194-256) Sahihu’l-Buhar’i, Riyat, Daru’s-Selam Neşri, 2000.
Cassas, ebu Bekir Ahmed bin Ali er-Razî (Ö. H. 370), Ahkamu’l-Kur’an, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 1971.
Davutoğlu, Ahmet, Kur’an ve Tefsir Araştırmaları I, İstanbul 1998.
Döndüren, Hamdi, “Îlâ”, TDV. İslam Ansiklopedisi, c. 22.

Duman, Zeki, Beyanü’l-Hak, Ankara, Fecr Yayınevi, 2006.
Ebu Davud, Süleyman bin Eşas es-Sicistani (H. 202-275), es-Sünen, Riyat, Daru’s-Selam Neşri, 2000.
Fazlur Rahman, İslamî Yenilenme, Ankara, Ankara Okulu Yay. 2000.
Gökalp, Ziya, “Fıkıh ve İçtimaiyat”, İslam Mecmuası, I/40; “İçtimaî Usul-ü Fıkıh”, I/3; “İçtimaî Usul-ü Fıkıh”, I/3;
Görmez, Mehmet, Türkiye V. Dini yayınlar Kongresi, Ankara, DİB Yay. 2012.
Gürkan, Ülker, Sosyolojik Hukuk İlmi, Ankara Üniversitesi Huk. Fakültesi Yauyınları, 1961.
İbn Atıye, Gazi ebu Muhammed Abdulhak bin Galip el-Endülüsî (Ö. H. 542-6), el-Muharreru’l-Veciz fi Tefsiri’l-Kitabi’l-Aziz, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 1971.
İbn Batuta, Muhammed bin Abdillah et-Tancî (1304-1369), Tuhfetu’n-Nûzzar fi Garâibi’l-Emsar ve’l-Acaibi’l-Esfar (Büyük Dünya Seyahatnamesi, Terc. Muhammed Şerif Paşa, Sadeleştirme Mümin Çevik, İstanbul, Yeni Şafak Kültür Armağanı, tarihsiz.
İbn Hanbel, Ahmed, el-Müsned el-Kütübü’s-Sitteti ve Şuruhuhâ, c. 20/1, 2, İstanbul, Çağrı yay. 1992.
İbn Mace, ebi Abdillah Muhammed (H. 209-273), es-Sünen, Riyat, Daru’s-Selam Neşri, 2000.
İbn Rüşd, ebu’l-Velid Muhammed bin Ahmed (H. 595), Bidâyetü’l-Müçtehid ve Nihâyetü’l-Muktesıd, İstanbul, Dâr’u-Kahraman, 1985.
Kazanlı Halim Sabit, “İçtimaî Usul-ü Fıkıh Münasebetiyle” İslam Mecmuası, I/145, II/418.
Kur’an’ı-Kerim, Mealler şahsıma aittir. Herhangi bir meal kullanılmamıştır.
Kurtubî, ebu Abdillah Muhammed bin Ahmed el-Ensarî (Ö. H. 671), el-Cami’ li-Ahkami’l-Kur’an, Beyrut, Dar’u-İhyai’t-Türasi’l-Arabî, 2002.
Mahmud Esad, “Tesettür’ü-nisvan meselesi hakkında son söz”, Sebilü’r-Reşad, II/sayı 279, s. 289.
Malik bin Enes, el-Muvatta’ el-Kütübü’s-Sitteti ve Şuruhuhâ, c. 20/1, 2, İstanbul, Çağrı yay. 1992.
Mansurizade Said, “Şeriat ve Kanun” Daru’l-Fünun Hukuk Fakültesi Mecmuası VIII, s. 604; “Ceva-zın Ahkam-ı Şer’iyyeden Olmadığına Dair”, İslam Mecmuası, yıl ı, sayı 10, s. 295; “Teaddüd-ü Zevcat İslamiyet’te Men’ Olunabilir”, İslam Mecmuası, yıl ı, sayı 8, s. 233.
Razî, Fahrettin Muhammed bin Ömer (H. 543/1149-606/1220), Mefatihu’l-Gayb, Heyet çevirisi, İstanbul, Huzur Yay. 2002.
Taberî, ibn Cerir (Ö. H. 310), Camiu’l-Beyan an Te’vil-i Ayi’l-Kur’an, Beyrut, Daru’l-Fikr, 1995.
Maverdî, Ebu’l-Hasen Ali bin Muhammed el-Basrî (Ö. H. 364-450), en-Nüket ve’l-Uyûn, Beyrut, Daru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 1971.
Mevdudî, ebu’l-Alâ, Tefhimü’l-Kur’an, İstanbul, İnsan yay. 1991.
Mustafa Sabri, “Din’i-İslam’da Hedef’i-Münakaşa olan Mesailden Teaddüd’ü-Zevcat”, Beyanü’l-Hak, I/226. “Din’i-İslam’da Hedef’i-Münakaşa Olan Mesailden Talâk” Beyanü’l-Hak, I/595 vd, II/628.
Mustafa Şeref, “İçtimaî Usul-ü Fıkıh Nasıl Teessüs eder?”, İslam Mecmuası, I/162.
Müslim, ebi’l-Huseyn en Neysaburî (H. 206-261), Sahih, Riyat, Daru’s-Selam Neşri, 2000.
Nesefî, ebu’l-Berekât Abdullah bin Ahmed (H. 701), Medarikü’t-Tenzil ve Hakaiku’t-Te’vil, (Mecmuatun min et-Tefasir) Beyrut, Matbaatü’l-Amire, 1320.
Özdeş, Talip, Kur’an ve Cinsiyet Ayrımcılığı, Ankara, Fecr Yay. 2005.
Öztürk, Mustafa, “Klasik Tefsir Kaynaklarında Kadın İmgesi”, Türkiye V. Dinî Yayınlar Kongresi, Ankara, DİB Yay. 2011,
Sarmış, İbrahim, Rivayetlerin Ortaya Çıkardığı Olumsuz Kadın Algısı, İstanbul, Düşün Yay. 2010.
Tirmizî, ebu İsa Muhammed (H. 200-279), es-Sünen, Riyat, Daru’s-Selam Neşri, 2000.
Topçuoğlu, Hamide, Hukuk Sosyolojisi, Ankara Üniversitesi Huk. Fakültesi Yayınları, 1969.
Topçuoğlu, Hamide, XX. Yüzyılda Tabiî Hukuk Rönesansı, Ankara, İstiklal Matbaacılık, 1953.
Yaman, Ahmet, Türkiye V. Dinî Yayınlar Kongresi, Ankara, DİB Yay. 2012.
Yazır, Muhammed Hamdi, Hak Dini Kur’an Dili, İstanbul, Çelik-Şura Yay. 1993.
Zemahşerî, Mahmud bin Ömer (V. H. 528), el-Keşşaf an Hakaik-i Gavamizi’t-Tenzil ve Uyûn’l-Ekavil fi Vucuhi’t-Te’vil, Beyrut, Daru’l-Kitabi’l-Arabî, Tarihsiz

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Tuncer Namlı ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mayıs 2013

Gönderilme Tarihi

5 Ocak 2013

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2013 Sayı: 26

DOI

https://doi.org/10.37697/eskiyeni.425300

IZ

https://izlik.org/JA97ZZ49BG

APA

Namlı, T. (2013). Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-. Eskiyeni, 26, 121-150. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.425300

AMA

1.Namlı T. Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-. Eskiyeni. 2013;(26):121-150. doi:10.37697/eskiyeni.425300

Chicago

Namlı, Tuncer. 2013. “Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-”. Eskiyeni, sy 26: 121-50. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.425300.

EndNote

Namlı T (01 Mayıs 2013) Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-. Eskiyeni 26 121–150.

IEEE

[1]T. Namlı, “Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-”, Eskiyeni, sy 26, ss. 121–150, May. 2013, doi: 10.37697/eskiyeni.425300.

ISNAD

Namlı, Tuncer. “Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-”. Eskiyeni. 26 (01 Mayıs 2013): 121-150. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.425300.

JAMA

1.Namlı T. Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-. Eskiyeni. 2013;:121–150.

MLA

Namlı, Tuncer. “Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-”. Eskiyeni, sy 26, Mayıs 2013, ss. 121-50, doi:10.37697/eskiyeni.425300.

Vancouver

1.Tuncer Namlı. Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-. Eskiyeni. 01 Mayıs 2013;(26):121-50. doi:10.37697/eskiyeni.425300

Eskiyeni Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır. | Sherpa Romeo

Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-

Kur’an Hükümlerinin Hukuk Sosyolojisi Açısından Değerlendirilmesi -Boşanma Örneği-

Öz

Anahtar Kelimeler

An Essay on Jurisprudential Verses from the Perspective of Sociology of Law -The Case of Divorce-

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster