TÜRKİYE’DE MÜZECİLİK VE KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA ÇALIŞMALARI (1944-1960)
Öz
Bu çalışmada Türkiye’de 1944’te Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak teşkil edilen “Eski Eserler ve Müzeler Umum Müdürlüğü (EEMUM)”nün öncülüğünde 1960’a kadar icra edilen müzecilik ve kültür varlıklarını koruma çalışmaları tarihsel bağlamında incelenmiştir. Bu doğrultuda söz konusu süreci şekillendiren idari ve yasal düzenlemeler, müzecilik, hafriyat, tamir, restorasyon, bakım, çevre düzenleme ve tanıtım çalışmaları inceleme konusu içinde yer almıştır. Konu ile bağlantıları çerçevesinde gönüllülük esasına dayanan sosyal ve kültürel kuruluşların faaliyetleri incelenmiştir. Müzecilik ve kültür varlıklarını koruma hususunda görülen sorunları çözmek üzere gerçekleştirilen idari faaliyetlerin yanı sıra bu konuya hassasiyetle eğilen aydınların görüş ve önerileri de ele alınmıştır. Ayrıca müzeciliğe ve kültür varlıklarına yönelik çalışmaların turizm ve bayındırlık faaliyetleriyle ilişkileri değerlendirilmiştir.
Çalışma, ortaya koyduğu özgün bilgi ve belgelerle alan yazınına katkı sağlayacak mahiyettedir. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı’ndan elde edilen belgeler, Resmî Gazete, dönemin önde gelen basın organları, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni gibi süreli yayınlar ile muhtelif telif ve tetkik eserler çalışmanın başlıca kaynaklarını teşkil etmiştir.
Anahtar Kelimeler
MUSEOLOGY AND CULTURAL PROPERTY PROTECTION STUDIES IN TURKEY (1944-1960)
Öz
In this study, the works of museology and the protection of cultural property carried out until 1960 under the leadership of the “General Directorate of Antiquities and Museums”, which was established in 1944 under the Ministry of National Education, were examined in the historical context. In this direction, administrative and legal regulations, museology, excavation, repair, restoration, maintenance, landscaping and promotion activities that shape the process in question are included in the subject of study. The activities of social and cultural organizations based on volunteerism were examined within the framework of their connection with the subject. In addition to the administrative activities carried out to solve the problems seen in museums and the protection of cultural property, the opinions and suggestions of the intellectuals who are sensitive to this issue are also discussed. In addition, the relations of the studies on museology and cultural property with tourism and public works activities were evaluated.
The study will contribute to the literature with its original information and documents. The documents obtained from the Presidency of the State Archives of the Presidency of the Republic of Turkey, Official Gazette, the leading press organs of the period, periodicals such as the Belleten of the Turing and Automobile Association of Turkey, and various copyright and investigation works constituted the main sources of the study.
Anahtar Kelimeler
