COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Osman Söner; Aslı Kartol

doi:10.17755/esosder.1120296

COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Öz

COVID-19 salgını küçükten büyüğe her yaş grubunu birçok alanda derinden etkilemiştir. Özellikle yetişkin bireyler salgının sebep olduğu sağlık ve sosyal problemlerin yanı sıra arka planda ekonomik etkilerine de maruz kalmışlardır. Bu durum yetişkinlerin ruh sağlığı ve mental iyi oluşlarını olumsuz etkilemiştir. Salgın sürecindeki psikolojik süreçlerin ele alındığı bu çalışmada yetişkinlerin bilinçli farkındalık, depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu %72.4’ü (n=364) yetişkin kadın ve %27.6’sı (n= 139) yetişkin erkek oluşturmaktadır. Araştırmada ‘Bilinçli Farkındalık Ölçeği’ ve ‘DASS-21 Ölçeği’ uygulanmıştır. İlişkisel tarama yöntemi kullanılan bu çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde cinsiyete göre bilinçli farkındalık, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin anlamlı şekilde farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Yetişkin bireylerin bilinçli farkındalık düzeyleri arttıkça depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Ayrıca depresyon ve anksiyete bilinçli farkındalığın anlamlı yordayıcılardır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Barrett, K. C., Gloeckner, G. W., Leech, N. L., ve Morgan, G. A. (2012). IBM SPSS for introductory statistics: Use and interpretation (5 ed.). London: Routledge Press.
Bayram, N. (2017). Sosyal bilimlerde SPSS ile veri analizi (6 ed.). Bursa: Ezgi Kitabevi.
Belen, H. (2022). Fear of COVID-19 and mental health: The role of mindfulness in during times of crisis. International Journal of Mental Health and Addiction, 20(1), 607-618.
Bland, R. C., Newman, S. C., & Orn, H. (1988). Period prevalence of psychiatric disorders in Edmonton. Acta Psychiatrica Scandinavica, 77, 33–42. Brown, K. W., ve Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. J Pers Soc Psychol, 84(4), 822-848.
Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (21 ed.). Ankara: Pegem Akademik Yayıncılık.
Can, A. (2020). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (9 ed.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2 ed.). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Cullen, W., Gulati, G., ve Kelly, B. D. (2020). Mental health in the COVID-19 pandemic. QJM: An International Journal of Medicine, 113(5), 311-312.

Field, A. (2005). Discovering statistics using SPSS. London: Sage Publications.
Germer, D., Siegel, R., ve Fulton, P. (2005). Mindfulness and psychotherapy. New York: Guildford Press.
Haliwa, I., Lee, J., Wilson, J., ve Shook, N. J. (2020). Mindfulness and engagement in COVID-19 preventive behavior. Preventive Medicine Reports, 20, 101246.
Ingram, R. E. (2009). Classification of depression. R. E. Ingram (Ed.), The international encyclopedia of depression. içinde (ss. 137-138). New York: Springer Publishing Co.
Kabat-Zinn, J. (2009). Wherever you go, there you are: Mindfulness meditation in everyday life. New York: Hachette Books.
Karasar, N. (2021). Bilimsel irade çerçevesinde bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler ve teknikler (37 ed.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
Kessler, R. C., & McRae, J. A. (1981). Trends in the relationship between sex and psychological distress: 1957–1976. American Sociological Review, 46, 443– 452
Nolen-Hoeksema, S. (1987). Sex differences in unipolar depression: Evidence and theory. Psychological bulletin, 101(2), 259-282.
Özyesil, Z., Deniz, M. E., ve Kesici, S. (2013). Mindfulness and five factor personality traits as predictors of humor. Studia Psychologica, 55(1), 33.
Özyeşil, Z., Arslan, C., Kesici, Ş., ve Deniz, M. E. (2011). Bilinçli farkındalık ölçeği’ni Türkçeye uyarlama çalışması. 2011, 36(160).
Ptacek, J. T., Smith, R. E., ve Zanas, J. (1992). Gender, appraisal, and coping: A longitudinal analysis. Journal of personality, 60(4), 747-770. Rudolph, K. D. (2009). Adolescent depression. I. H. Gotlib., & C. L. Hammen (Ed.), Handbook of depression içinde (2 ed., ss. 444-466). New York: Guilford Press.
Sweeny, K., Rankin, K., Cheng, X., Hou, L., Long, F., Meng, Y., . . . Zhang, W. (2020). Flow in the time of COVID-19: Findings from China. PLOS ONE, 15(11), e0242043.
Talevi, D., Socci, V., Carai, M., Carnaghi, G., Faleri, S., Trebbi, E., . . . Pacitti, F. (2020). Mental health outcomes of the COVID-19 pandemic. Rivista di psichiatria, 55(3), 137-144.
Wang, W., ve Chopel, T. (2017). Mindfulness and gender: A pilot quantitative study. Issues in Information Systems, 18(4).
Wolfe, B. (1984). Gender ideology and phobias in women. In C. Spatz Widom (Ed.), Sex Roles and Psychopathology (pp. 51-72). New York: Plenum
Yılmam, B. (2019). Bilinçli farkındalık ve öz-duyarlılığın öznel iyi oluş üzerindeki etkisi [Master Thesis, Nişantaşı University]. İstanbul, Turkey.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Osman Söner ^*
0000-0001-9741-5357
Türkiye

Aslı Kartol
0000-0001-8127-0560
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

8 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

23 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

26 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 21 Sayı: 84

DOI

https://doi.org/10.17755/esosder.1120296

IZ

https://izlik.org/JA76HC66ML

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Söner, O., & Kartol, A. (2022). COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(84), 1811-1825. https://doi.org/10.17755/esosder.1120296

AMA

1.Söner O, Kartol A. COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER. esosder. 2022;21(84):1811-1825. doi:10.17755/esosder.1120296

Chicago

Söner, Osman, ve Aslı Kartol. 2022. “COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 21 (84): 1811-25. https://doi.org/10.17755/esosder.1120296.

EndNote

Söner O, Kartol A (01 Ekim 2022) COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 21 84 1811–1825.

IEEE

[1]O. Söner ve A. Kartol, “COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER”, esosder, c. 21, sy 84, ss. 1811–1825, Eki. 2022, doi: 10.17755/esosder.1120296.

ISNAD

Söner, Osman - Kartol, Aslı. “COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 21/84 (01 Ekim 2022): 1811-1825. https://doi.org/10.17755/esosder.1120296.

JAMA

1.Söner O, Kartol A. COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER. esosder. 2022;21:1811–1825.

MLA

Söner, Osman, ve Aslı Kartol. “COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 21, sy 84, Ekim 2022, ss. 1811-25, doi:10.17755/esosder.1120296.

Vancouver

1.Osman Söner, Aslı Kartol. COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER. esosder. 01 Ekim 2022;21(84):1811-25. doi:10.17755/esosder.1120296

COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

COVID-19 SALGININA YAKALANMAYAN YETİŞKİNLERİN BİLİNÇLİ FARKINDALIK, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİLER

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

The Prediction of Conscious Awareness in Women’s Physical Activity Level and Healthy Living Habits

The Mediating Effect of Religious Attitude on the Relationship Between Mindfulness and Covid-19 Fear

The Mediator Role of Social-Emotional Learning Skills in the Relationship Between Depression and Mental Well-Being