SİYASİ İLETİŞİM SÜRECİNDE AFİŞ TASARIMI VE GÖRSEL PROPAGANDA

Öz

Hedef kitleyi belli bir amaç doğrultusunda yönlendirirken tutum ve davranışlarını bir ideoloji etrafında şekillendirmenin en kolay yolu propaganda sanatını etkili şekilde kullanmaktan geçmektedir. Geçmişten günümüze iknanın en önemli araçlarından olan propaganda birçok tür ve tekniğin içinde faydalı olabilecek her türlü aracı kullanmaktan çekinmez. Günümüzde daha çok siyasal iletişimde zemin bulan propaganda faaliyetleri savaş dönemlerin de adeta silah olarak kullanılmıştır. Görsel iletişim yönü kuvvetli olan sanat dallarının kalabalığa ulaşmadaki etkisi, devletleri siyasi sarsılma dönemlerinde sanatsal propaganda faaliyetlerine yönlendirmiştir. Siyasi sarsılma dönemlerinde gerekli olan maddi ve psikolojik destek almada görsel sanatların uyarıcı gücüne başvurulmuştur. Bireylerden ziyade kitleleri hedef alan ve bunu yaparken kitle iletişim araçlarının görsel gücünden yaralanan propagandanın temel aktörlerinden biri afiştir. Bireylerin görsel hafızalarını tetikte tutan afişler kamusal alanları donatması bakımından hedef kitlesiyle zorunlu e sürekli bir beraberlik içerisindedir. Maddi kültürün aktif elemanlarından olan afişler toplumsal düzene katkı sağladığı gibi gerekli durumlarda bu düzeni eleştirerek değiştirmeye de çalışmaktadır. Afişin üretim ve dağıtım aşamasında ucuz olması ve diğer görsel iletişim araçlarına göre daha fazla kitleye ulaşabilmesi onun diğer iletişim araçlarına göre daha fazla tercih edilmesini sağlamaktadır. Toplum ile kültürel alışverişte olan afişler üretildiği dönemlerin, sosyolojik ve politik düşünce yapılarını yansıtmaktadır. Afiş tasarlandığı ülkenin kültürel ve sosyal özelliklerini yansıtan canlı ve estetik bir göstergedir. Topluma bilgi aktarmanın yanında estetik değeri de iyi olan afiş tasarımları mesaj iletmede oldukça etkin bir unsurdur. Bu açıdan değerlendirildiğinde: sanatın siyasi iletişim gücünü arttırdığını kavrayan devlet otoriteleri özellikle I. ve II. Dünya savaşı dönemlerinde kullandıkları afişlerle bir nevi propaganda yarışına girmişlerdir. Savaşın gerekli olduğuna halkı inandırmak ve orduya katılımı artırmak için kullanılan afişlerle hem kitlesel haberleşme sağlanmış hem de siyasi sarsılma dönemlerinin halk üzerindeki kabul süreci kolaylaştırılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada; siyasi kırılma dönemlerinde kullanılan afiş çalışmalarının siyasi iletişimdeki rolü incelenerek siyaset-propaganda ve sanat arasında ki bağlantı analiz edilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• savaş
• propaganda
• afiş

POSTER DESIGN AND VISUAL PROPAGANDA IN THE PROCESS OF POLITICAL COMMUNICATION

Öz

Propaganda activities, which are mostly grounded in political communication today, were used as a weapon during the war periods. The effect of art branches with strong visual communication aspects in reaching the crowd led states to artistic propaganda activities during periods of political turmoil. Poster is one of the main actors of propaganda, which targets the masses rather than individuals and benefits from the visual power of the mass media while doing this, Posters, which are active elements of material culture, not only contribute to the social order, but also try to change this order by criticizing it when necessary. The posters, which are in cultural exchange with the society, reflect the sociological and political thought structures of the periods they were produced. The poster is a lively and aesthetic indicator that reflects the cultural and social characteristics of the country in which it is designed. In addition to conveying information to the society, poster designs with good aesthetic value are a very effective element in conveying messages. When evaluated from this point of view, state authorities, who realize that art increases the power of political communication, especially in I. and II. World War. They entered a kind of propaganda competition with the posters they used during World War II. With the posters used to convince the public that the war was necessary and to increase the participation in the army, both mass communication was ensured and the acceptance process of the political shock periods on the people was tried to be facilitated. In this study, the role of poster works used in political rupture periods in political communication will be examined and the connection between politics, propaganda and art will be analyzed.

Anahtar Kelimeler

• War
• Propaganda
• Poster
• Ideology
• Art

Kaynakça

1. AKALIN, T. (2021). “Savaş, Propaganda ve Sanat İlişkisi”. İdil, 85 (2021 Eylül): s. 1363–1375 AKGÜL, R. F.(2017). Nazi Almanya’sı örneğinde Propaganda Afişleri Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi ARIKAN, H. ve KORKMAZ, D.(2018). Sanat Siyaset İlişkisi Bağlamında Politik İmge Journal Of Arts BEKTAŞ, A.(2002). Siyasal Propaganda Tarihsel Evrimi ve Demokratik Toplumdaki Uygulamaları. İstanbul: Bağlam Yayınları BROWN, J. A. C.(1992) . Siyasal Propaganda. Çev. Yusuf Yazar. Ağaç Yayıncılık CLARK, T. (2004). Sanat ve Propaganda-Kitle Kültürü Çağında Politik İmge. Çev. Esin Hoşsucu. İstanbul: Ayrıntı Yayınevi GÖKBERK, M.(2020). Felsefe Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi HİTLER, A.(2016). Kavgam.(M. S. Uğurlu, Çev).İstanbul: Sonsuz Yayınları.