OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN BİREY ANNELERİNİN GÖZÜNDEN COVID-19 PANDEMİSİ

Öz

Bu araştırma, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuğa sahip annelerin pandemi sürecine uyum sağlama süreçlerini ve bu süreçteki deneyimlerini; bu deneyimlerden hareketle de gereksinimlerini ve yaşadıkları zorlukları anlamayı amaçlamaktadır. Çorum ilinde bir sivil toplum örgütüne üye 18 annenin katıldığı bu çalışma, fenomenoloji (olgubilim) deseninde yapılmış nitel bir çalışmadır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanmış Kişisel Bilgi Formu ve Yarı-yapılandırılmış Görüşme formu aracılığıyla yüz yüze görüşmeler ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizi içerik analizi aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, OSB olan çocukların uzaktan eğitim süreçlerinde yoğun güçlükler yaşadıklarını ve dikkat sürelerinin bu dönem içerisinde azaldığını göstermiştir. Ayrıca bu dönemde annelerin kendilerine zaman ayırmakta sorunlar yaşadıkları ve kendilerinin sosyal bir desteğe ihtiyaç duydukları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Anne
• COVID-19
• Otizm spektrum bozukluğu
• Pandemi

COVID-19 PANDEMIC THROUGH THE EYE OF THE MOTHERS OF INDIVIDUALS WITH AUTISM SPECTRUM DISORDER

Öz

Abstract. This study aims to understand the process of adapting to the pandemic process of mothers who have autism spectrum disorder (ASD). Based on these experiences, he tried to understand their needs and their difficulties. This study, attended by 18 members of a non -governmental organization in Çorum, is a qualitative study conducted in phenomenology. The data were collected face-to-face through the personal information form prepared by the researchers and the semi-structured interview form. The analysis of the collected data was performed through content analysis. The results of the research showed that children with ASD had intense difficulties in distance education processes and that their attention periods decreased during this period. In addition, it was determined during this period that mothers had problems devoting time to them and they needed social support.

Anahtar Kelimeler

• Autism Spectrum Disorder
• Mother
• Pandemic
• COVID-19

Kaynakça

1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5). American Psychiatric Association.
2. Arslantaş, H., & Adana, F. (2011). Şizofreninin Bakım Verenlere Yükü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(2), 251-277. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pgy/issue/11158/133409
3. Bozkurt, A., & Sharma, R. C. (2020). Emergency remote teaching in a time of global crisis due to CoronaVirus pandemic. Asian Journal of Distance Education, 15(1), 1-6. https://doi.org/10.5281/zenodo.3778083
4. Cerit, E., Şahin, E., Düz, S., Karaçul, F. E., & Özdurak-Sıngın, R. H. (2022). Effect of Therapeutic Recreation on Mothers Having Children with Autism Spectrum Disorders. European Journal of Molecular & Clinical Medicine, 9(2), 6087-6100.
5. Dabrowska, A., & Pisula, E. (2010). Parenting stress and coping styles in mothers and fathers of pre-school children with autism and Down syndrome. Journal of Intellectual Disability Research, 54, 266-280. https://doi.org/10.1111/j.1365-2788.2010.01258.x
6. Demirtaş, Ö., Şahin, E., & Cerit, E. (2023). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuğa Sahip Anne ve Babaların Yaşam Kalitesi ve Boş Zaman Aktivitelerine Katılımlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Journal of History School, 62, 581-600. http://doi.org/10.29228/joh.64103
7. Feng, Z., Xu, D., & Zhao, H. (2007). Epidemiological models with non-exponentially distributed disease stages and applications to disease control. Bulletin of Mathematical Biology, 69(5), 1511–1536. https://doi.org/10.1007/s11538-006-9174-9
8. Karahan, S., Yıldırım Parlak, Ş., Demiröz, K., Kaya, M. ve Kayhan, N. (2021). Annelerin Koronavirüs (COVID-19) sürecinde özel gereksinimli çocuklarının problem davranışları ile baş etme deneyimleri. Journal of Qualitative Research in Education, 25, 79-105. doi: https://doi.org/10.14689/enad.25.4

9. Karcıoğlu, Ö. (2020). Coronavirüs Nedir, Nasıl Korunabiliriz? Anka Tıp Dergisi, 2(1), 66-71. https://dergipark.org.tr/tr/pub/phnx/issue/50044/696958
10. Klintwall, L., Holm, A., Eriksson, M., Carlsson, L. H., Olsson, M. B., Hedvall, S., Gillberg, C., & Fernell, E. (2011). Sensory abnormalities in autism. Research in Developmental Disabilities, 32(2), 795–800. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2010.10.021
11. Krausz, M., & Meszaros, J. (2005). The retrospective experiences of a mother of a child with autism. The International Journal of Special Education, 20(2), 36-46. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ846933.pdf
12. Kundakcı, Y. E., Gül, İ., Yeşiltaş, A., & Kundakcı, R. (2022). Covıd-19 Pandemisinde Özel Gereksinimli Çocuklar ve Annelerinin Deneyimleri: Nitel Bir Araştırma. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(54), 63-86. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.890240
13. Lane, A. E., Young, R. L., Baker, A., & Angley, M. T. (2009). Sensory processing subtypes in autism: association with adaptive behavior. Journal of Autism and Developmental Disorders, 31(40), 112-122. https://doi.org/10.1007/s10803-009-0840-2
14. Lim, S., DeBruin, D. A., Leider, J. P., Sederstrom, N., Lynfield, R., Baker, J. V., Kline, S., Kesler, S., Rizza, S., Wu, J., Sharp, R. R., & Wolf, S. M. (2020). Developing an Ethics Framework for Allocating Remdesivir in the COVID-19 Pandemic. Mayo Clinic proceedings, 95(9), 1946–1954. https://doi.org/10.1016/j.mayocp.2020.06.016
15. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
16. Narzisi, A. (2020). Handle the autism spectrum condition during Coronavirus (COVID-19) stay at home period: Ten tips for helping parents and caregivers of young children. Brain Sciences, 10(4), 1-4. https://doi.org/10.3390/bra-insci10040207
17. Öz, A. O., Şahin, E., & Özdurak-Sıngın, R. H. (2020) Otizm Spektrum Bozukluğunda Sosyal Etkileşim ve COVID-19 Pandemi Süreci. 7.Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi Bildiri Özetleri Kitabı içinde (ss. 1047-1049). Eskişehir, Türkiye: Anı Yayıncılık.
18. Özer, E., & Özdemir, S. (2015). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Yüz İşleme ve Göz İzleme Becerileri. International Journal of Early Childhood Special Education, 7(1), 1-23. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/91579
19. Sallis, J. F., Prochaska, J. J., & Taylor, W. C. (2000). A review of correlates of physical activity of children and adolescents. Medicine and Science in Sports and Exercise, 32(5), 963-975. https://doi.org/10.1097/00005768-200005000-00014
20. Schleicher, A. (2020). The impact of COVID-19 on education insights from education at a glance 2020. Erişim adresi: https://www.oecd.org/education/the-impact-of-COVID-19-on-education-insights-education-at-a-glance-2020.pdf
21. Smith, L.E., Maenner, M.J., Seltzer, M.M. (2012). Developmental trajectories in adolescents and adults with autism: the case of daily living skills. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 51(6), 622-631. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2012.03.001
22. Stenhoff D. M., Pennington R. C., & Tapp M. C. (2020). Distance Education Support for Students with Autism Spectrum Disorder and Complex Needs During COVID-19 and School Closures. Rural Special Education Quarterly, 39(4), 211-219. https://doi.org/10.1177/8756870520959658
23. Stevenson, R. A., Siemann, J. K., Schneider, B. C., Eberly, H. E., Woynaroski, T. G., Camarata, S. M., & Wallace, M. T. (2014). Multisensory temporal integration in autism spectrum disorders. The Journal Of Neuroscience: The Official Journal of The Society for Neuroscience, 34(3), 691–697. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.3615-13.2014 Stewart, M.E., Russo, N., Banks, J., Miller, L., & Burac, J.A. (2009). Sensory characteristics in ASD. Journal of Medicine: MJM, 12(2), 108-111. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2997256/
24. Şahin, E., Öz, A. O., & Özdurak-Sıngın, R. H. (2020). COVID-19 Pandemi Sürecinin Otizm Spektrum Bozukluğunda Motor Becerilere Etkisi. 7.Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi Bildiri Özetleri Kitabı içinde (ss. 1740-1742). Eskişehir, Türkiye: Anı Yayıncılık.
25. T.C. İçişleri Bakanlığı. (2022). 81 İl Valiliğine Özel Gereksinimi Olan Çocuk ve Gençler Genelgesi. Erişim adresi: https://www.icisleri.gov.tr/81-il-valiligine-ozel-gereksinimi-olan-cocuk-ve-gencler-genelgesi
26. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2023). COVID-19 Bilgilendirme Platformu. Erişim adresi: https://covid19.saglik.gov.tr/
27. Tel, M., & Köksalan, B. (2009). Günümüzde yeni bir boş zaman aktivitesi olarak internet: öğretim üyeleri örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(28), 262-272. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6142/82437
28. Toseland, R. W., Smith, G., & McCallion, P. (2001). Family caregivers of the frail elderly. Handbook of Social Work Practice with Vulnerable and Resilient Population, 18(2), 99-109.
29. Üstün, Ç., & Özçiftçi, S. (2020). COVID-19 Pandemisinin Sosyal Yaşam ve Etik Düzlem Üzerine Etkileri: Bir Değerlendirme Çalışması. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25(COVID-19 Özel Sayısı). 142-153. https://doi.org/10.21673/anadoluklin.721864
30. Dünya Sağlık Örgütü. (2020). Coronavirus disease (COVID-19) Situation Report- 177. Erişim adresi: https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/situation-reports/20200715-COVID-19-sitrep-177.pdf?sfvrsn=b1a193f3_2
31. Dünya Sağlık Örgütü. (2023). WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard. Erişim adresi: https://covid19.who.int/
32. Yarımkaya, E., & Esentürk, O. K. (2020a). Promoting physical activity for children with autism spectrum disorders during Coronavirus outbreak: benefits, strategies, and examples. International Journal of Developmental Disabilities, 69(2). https://doi.org/10.1080/20473869.2020.1756115
33. Yarımkaya, E., & Esentürk, O. K. (2020b). The novel Coronavirus (COVID-19) outbreak: Physical inactivity and children with Autism Spectrum Disorders. Life Span and Disability, 23(1), 133-152. http://www.lifespanjournal.it/client/abstract/ENG358_7Yarimkaya.pdf
34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
35. Yücel, G. E., & Muz, G. (2021). COVID-19 pandemisinin yetişkinlerin diyet davranışları, fiziksel aktivite ve stres düzeyleri üzerine etkisi. Cukurova Medical Journal, 46(1), 283-291 https://doi.org/10.17826/cumj.794585