KONSERVATUVAR ÖĞRENCİLERİNİN HALK MÜZİĞİNE İLİŞKİN METAFORİK ALGILARI

Öz

Metaforlar, müzikte sıklıkla kullanılan ifadelerdir ve insanların müzik hakkındaki algılarını belirlemek için önemli bir araçtır. Bu nedenle, bu araştırma metafor ve müzik kavramlarının bir araya geldiği bir çalışma olarak konservatuvar öğrencilerinin halk müziğine ilişkin metaforik algılarını belirlemeyi ve analiz etmeyi amaçlamaktadır.Veriler için çalışma grubu 2021-2022 akademik yılında, Dicle Üniversitesi'nde öğrenim gören 82 konservatuar öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmacılar, fenomenolojik analiz yöntemi kullanarak konservatuvar öğrencilerinin halk müziği algılarına ilişkin verileri toplamıştır. Bu veriler daha sonra içerik analizi yöntemiyle yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların halk müziği kavramına ilişkin metaforları arasında en fazla hayat, geçmiş, tarih, Anadolu, hüzün, anne kucağı, bülbül gibi kavramlar yer almaktadır. Bu bağlamda, konservatuvar öğrencilerinin halk müziği metaforları araç, rehber, aidiyet, haz, ihtiyaç, kültürel transfer aracı, yansıma, yakınlık, dinginlik, çeşitlilikler, soyutlaştırma ve somutlaştırma gibi 12 farklı kategori altında toplanmıştır. Konservatuvar öğrencilerinin halk müziği metaforları birbirinden belirli bir ölçüde farklılık göstermektedir. Bu bulgular, konservatuvar öğrencilerinin halk müziği algılarının anlaşılmasına ve daha iyi bir müzik eğitimi sunulmasına katkı sağlayabilir. Farklı algılar, müzik öğrencilerinin halk müziğini çeşitli bir bakış açısıyla değerlendirmelerine ve kültürel mirasını daha iyi anlamalarına yardımcı olabilir. Bu da, halk müziği eğitimi açısından olumlu sonuçlar doğurabilir.

Anahtar Kelimeler

• halk müziği
• metafor
• konservatuvar öğrencileri
• müzik eğitimi

METAPHORICAL PERCEPTIONS OF CONSERVATORY STUDENTS ON FOLK MUSIC

Öz

Metaphors are frequently used expressions in music and are essential for determining people's perceptions of music. Therefore, this study aims to identify and analyze conservatory students' perceptions of folk music as a study in which the concepts of metaphor and music come together. The study group for the data consists of 82 conservatory students studying at Dicle University in the 2021-2022 academic year. The researchers collected data on conservatory students' perceptions of folk music using the phenomenological analysis method. These data were then interpreted through content analysis. According to the study results, the most common metaphors of participants’ perceptions of folk music were life, past, history, Anatolia, sadness, mother's lap, and nightingale. In this context, conservatory students' folk music metaphors were grouped under 12 different categories such as tool, guide, belonging, pleasure, need, cultural transfer tool, reflection, closeness, serenity, diversity, abstraction and concretization. Conservatory students' folk music metaphors differ from each other to a certain extent. These findings contribute to determine conservatory students' perceptions of folk music and providing better music education. Different perceptions can help music students evaluate folk music diverse perspective and better understand cultural heritage. This may lead to positive results regarding folk music education.

Anahtar Kelimeler

• folk music
• methaphor
• conservatory students
• music education

Kaynakça

1. Açıkgöz, M. G. & Açılmış, H. (2019). Batı müziği koro eğitimine “yeni başlamış” ve “tamamlamış” öğrencilerin koro eğitimine ilişkin algılarının karşılaştırılması: Metafor analizi örneği. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(57), 629-640. doi: 10.7816/idil-08-57-09
2. Açıkgöz, N. (2017). Ortaokul öğrencilerinin müzik dersine ilişkin metafor örneklerinin incelenmesi (Malatya ili Battalgazi ilçesi örneği.) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
3. Aydıner Uygun, M. (2015). Öğretmen adaylarının geleneksel müzik türlerine ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 1(1), 59-76.
4. Aydıner Uygun, M. (2017). Üniversite öğrencilerinin klasik batı müziğine ilişkin algıları: Metaforik bir çalışma. II. International Academic Research Congress Full Text, (Erdal Harmata vd, Ed.) 822-831.
5. Ayık, H. (2009). Düşünceden dile felsefe ve metafor. Milel ve Nihal Dergisi, 6(1), 55-73.
6. Babacan, E. (2014). AGSL öğrencilerinin müzik kavramına ilişkin algıları: Metafor analizi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 124-132.
7. Bogdan, R. C., & Biklen, S. K. (1998). Qualitative research for education: an introduction to theory and methods. Allyn and Bacon.
8. Botha, E. (2009). Why metaphor matters in education. South Africa Journal of Education, 29, 431-444.

9. Çelik, S. (2021). Müzik öğretmeni adaylarının çokkültürlü kişilik, değerler, kültürel zekâ düzeyleri ve yerel müziklere ilişkin görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi), Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
10. Çelikten, M. (2006). Kültür ve öğretmen metaforları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21 (2), 269-283.
11. Çetinkaya, Y. (2019). Müzik bölümü öğrencilerinin müzik kavramına ilişkin metaforik algıları. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(3), 539-547.
12. Deant-Read, C. H., & Szokolszky, A. (1993). Where do metaphors come from?. Metaphor and Symbolic Activity, 8(3), 227-242.
13. Demirbilek, N., & Atila, F. (2021). Fen edebiyat fakültesi öğrencilerinin bilim kavramına ilişkin metaforik algıları. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 415-430. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.835347
14. Dinç-Altun, Z. (2014, Nisan). Müzik öğretmenliği programı öğretmen adaylarının piyano dersi kavramına ilişkin metafor algıları. İpek yolunda müzik kültürü ve eğitimi konferansında sunulan bildiri, İstanbul, Türkiye.
15. Edwards, K. L. (1998). Multicultural music education in the elementary school: What can be achieved? Bulletin of the Council for Research in Music Education, 138, 62-82.
16. Ersoy, A. (2016). Fenomenoloji. (A. Saban ve A. Ersoy, Ed.), Eğitimde nitel araştırma desenleri (in pp. 51-105). Anı Yayıncılık.
17. Feld, S. (1982). Sound structure as social structure. Ethnomusicology, 26(3), 383-409.
18. Girgin, D. (2019). Pre-service music teachers metaphoric perception for the musical instrument education. Journal of Qualitative Research in Education, 7(1), 161-175. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.7c1s.7m
19. Gök, N. (2016). Türkiye'de müzik eğitimi alan öğrencilerin halk müziğine yönelik tutumları ve etkilendikleri faktörler. Eğitim ve Bilim, 41(186), 209-225.
20. Işın, F. (2014). Nationalism and the ethnomusicological enterprise in Turkey. British Journal of Ethnomusicology, 23(1), 87-104.
21. Kalyoncu, R. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının “sanat eğitimi dersi” kavramına ilişkin metaforları. ejournal of New Word Sciences Academy. NWSA-Education Sciences, 1C0574, 8, (1), 90-102.
22. Kóczy, J. B. (2022). Cultural metaphors in Hungarian folk songs as repositories of folk cultural cognition. Journal of Cognition and Culture, 22 (1-2), 136-163. https://doi.org/10.1163/15685373-12340127
23. Koca, Ş. (2012). The pre-school teacher candidates’ metaphorical thinking about the concept of music learning. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 47, 1485-1489.
24. Kövecses, Z. (2010). Metaphor: A practical introduction. Oxford University Press.
25. Küçük, H. E. (2012). The making of an "ethnic" music: An ethnomusicological analysis of the discourses on music and identity in Turkey. Music and Politics, 6(1), 1-22.
26. Lakoff, G. & Johnson, M. (2015). Metaforlar, Hayat, Anlam ve Dil. (Gökhan Yavuz Demir, Çev.), İthaki.
27. Lakoff, G. (1993). The Contemporary Theory of Metaphor. In A. Ortony (Ed.), Metaphor and Thought (pp. 202-251). New York, NY: Cambridge University Press. doi: 10.1017/CBO9781139173865.013
28. Mentiş-Köksoy, A. (2015). Primary school teacher candidates’ perceptions related to the concept of music. International Review of Social Sciences and Humanities, 9(2), 9-15.
29. Mustan-Dönmez, B. & Karaburun, D. (2013). Türk halk müziği sözlerinde metaforik anlatım geleneği. Journal of Turkish Studies, 8(4), 1081-1097. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4700
30. Orhan, G. (2019). Taşımalı ve merkezi eğitim veren ortaokullardaki öğrencilerin müzik dersine yönelik metafor örneklerinin karşılaştırılması (Şanlıurfa ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
31. Okur, M. N. (2017). Etnomüzikolojik bir yaklaşımla Türk halk müziğinde yer alan metaforlar. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 37, 197-208.
32. Özaydın, N. (2019). Müzik öğretmen adaylarının “ses” kavramına ilişkin metaforları. OPUS International Journal of Society Researches, 13 (19), 332-358.
33. Özevin, B. & Kaya, A. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin metaforik algıları. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22 (3), 691-707.
34. Özkul, M. K. (2013). Müzik Metaforları. 1. Uluslararası Müzik Araştırmaları Sempozyumu “Müzik ve Kültürel Doku”, (ss. 312-320). 16-19 Ekim 2012, Trabzon, Türkiye.
35. Öztürk, B. (2016). Beyond the distinctions between popular and folk music: A critical view from Turkey. Journal of Popular Music Studies, 28(2), 179-198
36. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (M. Tütün ve S. B. Demir, Ed.). Pegem.
37. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459-496.
38. Saban, A. (2002). Sınıf öğretmeni adaylarının ilkokula ilişkin en çok hatırladıkları ve en çok tercih ettikleri metaforlar. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 1(2), 211-223.
39. Saylık, A., Saylık, N. & Sağlam, A. (2021). Eğitimcilerin gözünden Türk eğitim sistemi: bir metafor çalışması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 522-546. https://doi.org/10.33711/yyuefd.919424
40. Stokes, M. (2004). The making of national music: The Turkish example. Ashgate.
41. Şenzeybek, M. (2021). Türk müziği ve Türk müziği çalgılarına yönelik metaforik algıların incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), İzmir Demokrasi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
42. Tez, İ. (2016). Ortaokul öğrencilerinin müzik-müzik dersi ve müzik öğretmeni kavramlarına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
43. Torino, T. (2008). Music as social life: The politics of participation. University of Chicago.
44. Turhan, O. (2015). Müziği öğrenme ve öğretme süreçlerinde metaforun kullanımı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Yaşar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
45. Uçal Canakay, E. (2021). Müzik öğretmeni adaylarının müziksel dikte yazmaya ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi. Journal of Human Sciences, 18(4), 665-680.
46. Ulusoy, B. (2020). 8. sınıf öğrencilerinin liselere geçiş sınavı (LGS)’na ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 186-202.
47. Umuzdaş, S. & Umuzdaş, M.S. (2013). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin müzik dersine ilişkin algılarının metafor yoluyla belirlenmesi. International Journal of Human Sciences, 10(1), 719-729.
48. Yaman, S. (2018). Öğretmen adaylarının halk müziği algısı ve kullanımı üzerine bir araştırma. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 116-132.
49. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2000). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
50. Yıldırım, M. (2020). Konya ilindeki müzik öğretmenlerinin halk müziği öğretimine yönelik algıları ve uygulamaları. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 44(1), 215-228.