Türk Hukukunda Kayyımlık, Kayyımlığa İlişkin Özel Düzenlemeler ve Uygulamadaki Çeşitli Sorunlar

Öz

Kayyımlığa ilişkin temel düzenleme Türk Medeni Kanunu’nda yapılmıştır. Diğer kanunlarda yer alan özel düzenlemeler bakımından uygulamada çeşitli farklılıklar görülmektedir. Genel hükümlerde, kayyımın yaptığı işlemler hakkında vesayet dairesine şikâyette bulunulabilmektedir. Özel kanunlar kapsamındaki kayyım atama kararlarının da vesayet dairesince verilmesi ve denetim makamı olarak asliye hukuk mahkemesinin denetimine tabi olması gerektiği söylenebilirse de bu durum özel düzenlemelerin amacına uygun olmayacaktır. Genel hükümlerde kayyım atama usulü, vasi atanmasına dair hükümlere atıfla düzenlenmiş olmasına rağmen, özel kanunlarda kayyım tayini tam olarak düzenlenmemiştir. Şirketlere kayyım atama genellikle ihtiyati tedbir niteliği taşımakla birlikte, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer alan itiraz ve istinaf usulüne tabi tutulmamıştır. Uygulamada şirketlere kayyım atanmasına ilişkin kanaatimizce en hayati eksiklik, genel hükümlere tabi olanların aksine, atanan kayyımlar için bir makamın olmamasıdır. İtirazların bir sonraki mahkeme tarafından incelenmesi veya atama mahkeme başkanı veya tek hâkim tarafından yapılsa bile, örneğin ticaret mahkemelerinde, itirazların heyet olarak karara bağlanması uygulama açısından faydalı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• kayyım
• kayyım atama
• kişiler hukuku
• vasi
• şirketler hukuku

Trusteeship in Turkish Law, Special Regulations on Trusteeship and Some Issues in Practice

Öz

The focus of the study is on trustees appointed for joint stock companies. Although it could be argued that decisions on the appointment of trustees under special legislation should also be taken by the trustee office and be subject to the supervision of the civil court of first instance as the supervisory authority, this would not be in line with the purpose of the special provisions. Although the appointment of a trustees to a company is generally an interim measure. In our opinion, the most important shortcoming in the appointment of trustees in practice is the lack of authority for the appointed trustees, as opposed to those who are subject to general provisions. In practice, it would be beneficial if objections could be reviewed by the next court, or even if the appointment is made by the president of the court or a single judge, for example in commercial courts, objections should be decided by a court.

Anahtar Kelimeler

• trustee
• appointment of trustee
• tutor
• law of persons
• custodian
• company law

Kaynakça

1. Akil, C. (2009), İflasın Ertelenmesinde Muhafaza Tedbirleri - Özellikle Kayyımlık. Batider Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 25(1) 229-259.
2. Altaş, S. (2016), Anonim Şirkete TTK ve TMK Uyarınca Kayyım Atanması. Terazi Hukuk Dergisi, 11(117), 52-57.
3. Bal, N. (2021) Adi Konkordato Çerçevesinde “Kayyım”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (NEÜHFD), 4(2), 390-414
4. Dursun, İ. (2014) Ceza Muhakemesinde Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini ve Nitelikleri. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 20(3), 63-96.
5. Ersoy, U. (2016), Bir Koruma Tedbiri Türü Olarak Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini (CMK 133). Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 65(4), 3393-3431.
6. Güneş Ceylan, S. (2004), Roma Hukuku'nda Kayyımlık (Cura) Müessesesine Genel Bir Bakış. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 53(1), 221-230.
7. Kayhan Çetin, Ö. (2010), İflâsın Ertelenmesi Bağlamında Kayyımlık. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
8. Mavzer, Tahsin. (2022), Adi Konkordatonun Yerine Getirilmesi Amacıyla Atanan Kayyım. 2022/1 (68), 535 - 571.

9. Özel, A. (2002), Kayyım. İslam Ansiklopedisi içinde (Cilt 25, 106-108 ss. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı.
10. Öztan, B. (1977) Kanunî Müşavirlik ve Federal Mahkemenin Bu Konuya İlişkin Görüşü. Ankara Hukuk Fakültesi Ellinci Yıl Armağanı 1925-1975 Cilt 1 (297-327). Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
11. Özdemir, M. ve Tuti, G. (2023), Nitel Araştırma Desenleri: Metodolojik Bir Temellendirme. Çankırı Karatekin Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 11(2) 217-235.
12. Şimşek, A. (Ed.) (2018), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
13. Türkoğlu, F. (2010), Anonim Ortaklıklarda Organ Boşluğu ve Ortaklığa Kayyım Atanması. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 9(2) 127-149.
14. Türk Dil Kurumu (2017), Güncel Türkçe Sözlük. Ankara.
15. Yıldız, Ş. (2017), Sermaye Şirketlerinde Yönetim Kayyımı Atanmasını Gerektiren Haller. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 16(32) 95-106.