Distopik Romanlarda Makro İktisadi Kurgu: 1984, Atlas Silkindi ve Cesur Yeni Dünya Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, George Orwell’in "1984", Ayn Rand’ın "Atlas Silkindi" ve Aldous Huxley’in "Cesur Yeni Dünya" romanlarındaki makroekonomik kurguyu inceleyerek, distopik edebiyatın ekonomik sistemleri eleştirme, geleceği öngörme ve sürdürülebilirlik kavramını irdeleme kapasitesini ortaya koymayı amaçlamıştır. Araştırma, bu eserlerin kendi dönemlerinin ekonomik kaygılarını nasıl yansıttığını, farklı ekonomik sistemlerin potansiyel sonuçlarını nasıl dramatize ettiğini ve günümüz ekonomik yapılarıyla nasıl ilişkilendirilebileceğini analiz etmiştir. İnceleme sonucunda, her üç romanın da ekonomiyi toplumsal kontrolün bir aracı olarak sunduğu, ancak bu kontrolün uygulanma biçiminin ve altında yatan makroekonomik teorilerin önemli ölçüde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışma, bu romanların günümüz ekonomik sistemleriyle ve sürdürülebilirlik zorluklarıyla dikkat çekici paralellikler gösterdiğini ortaya koymuştur. Distopik vizyonlar, ekonomik sistemlerin toplum ve çevre üzerindeki derin etkilerini vurgulayarak, ekonomi, toplum ve ekoloji arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamamıza katkıda bulunmaktadır. Bu edebi vizyonların sunduğu perspektiflerden faydalanmak, gelecekteki ekonomik sistemleri tasarlarken ve değerlendirirken daha dengeli, sürdürülebilir ve insani ekonomik modeller geliştirmeye katkıda bulunabilir. Sonuç olarak, distopik edebiyat, ekonomistler, politika yapıcılar, sürdürülebilirlik uzmanları ve toplum bilimciler için değerli bir kaynak olmaya devam edecektir.

Anahtar Kelimeler

• Distopik ekonomi
• sürdürülebilir kalkınma
• karşılaştırmalı edebi analiz
• makroekonomik sistemler

Macroeconomic Framework in Dystopian Novels: A Comparative Analysis on 1984, Atlas Shrugged, and Brave New World

Öz

This study aims to reveal the capacity of dystopian literature to critique economic systems, predict the future, and examine the concept of sustainability by analyzing the macroeconomic fiction in George Orwell’s "1984", Ayn Rand’s "Atlas Shrugged", and Aldous Huxley’s "Brave New World". The research analyzes how these works reflect the economic concerns of their time, dramatize the potential consequences of different economic systems, and how they can be related to contemporary economic structures. The examination reveals that all three novels present the economy as a tool for social control, but the form of this control and the underlying macroeconomic theories differ significantly. The study demonstrates that these novels show striking parallels with today’s economic systems and sustainability challenges. Dystopian visions contribute to our understanding of the complex relationship between economy, society, and ecology by emphasizing the profound effects of economic systems on society and the environment. Utilizing the perspectives offered by these literary visions can contribute to developing more balanced, sustainable, and humane economic models when designing and evaluating future economic systems. In conclusion, dystopian literature will continue to be a valuable resource for economists, policymakers, sustainability experts, and social scientists.

Anahtar Kelimeler

• Dystopian economics
• sustainable development
• comparative literary analysis
• macroeconomic systems

Kaynakça

1. Attarian, J. (2003). Brave new world and the flight from God. In Bloom’s Modern Critical Views: Aldous Huxley (Ed. Harold Bloom), pp.9-24.
2. Baccolini, R., & Moylan, T. (2003). Dark horizons: Science fiction and the dystopian imagination. Routledge.
3. Berlin, I. (1969). Four essays on liberty. Oxford University Press.
4. Booker, M. K. (1994). The dystopian impulse in modern literature: Fiction as social criticism. Westport, Greenwood Press.
5. Burnham, J. (1941). The managerial revolution: What is happening in the world. John Day Company.
6. Burns, J. (2009). Goddess of the market: Ayn Rand and the American right. Oxford University Press.
7. Caradonna, J. L. (2022). Sustainability: A history. Oxford University Press.
8. Claeys, G. (2010). The Cambridge companion to utopian literature. Cambridge University Press.

9. Claeys, G. (2016). Dystopia: a natural history. Oxford University Press.
10. Crick, B. (1980). George Orwell: A Life. London: Secker & Warburg.
11. Çelik, E. (2015). Distopik romanlarda toplumsal kurgu. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 18(1), 57-79. https://doi.org/10.18490/sad.26868.
12. Dağ, Ü. (2020). George orwell’ın 1984ve selim erdoğan’ın ikibinseksendört bir dijital kara ütopya eserlerinde distopyanın panoraması. HUMANITAS-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 107-124. https://doi.org/10.20304/humanitas.751257
13. Ellen MacArthur Foundation. (2013). Towards the circular economy. Ellen MacArthur Foundation.
14. Firchow, P. E. (1984). The end of utopia: A study of Aldous Huxley’s Brave New World. Bucknell University Press.
15. Fitting, P. (2010). Utopia, dystopia and science fiction. In The Cambridge Companion to Utopian Literature (Ed. Gregory Claeys). pp.135-153.
16. Frey, C. B., & Osborne, M. A. (2017). The future of employment: How susceptible are jobs to computerisation? Technological forecasting and social change, 114, 254-280.
17. Hayek, F. A. (1944). The road to serfdom. George Routledge & Sons.
18. Ingle, S. (2006). The Social and Political Thought of George Orwell: A Reassessment. London: Routledge.
19. Jameson, F. (2007). Archaeologies of the future: The desire called utopia and other science fictions. Verso Books.
20. Kumar, K. (1987). Utopia and anti-utopia in modern times. Blackwell.
21. Mackey, J., & Sisodia, R. (2014). Conscious capitalism: Liberating the heroic spirit of business. Harvard Business Review Press.
22. Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., & Behrens III, W. W. (1972). The limits to growth. Universe Books.
23. Meyers, J. (2000). Orwell: Wintry Conscience of a Generation. New York: W.W. Norton.
24. Moylan, T. (2018). Scraps of the untainted sky: Science fiction, utopia, dystopia. Routledge.
25. Newsinger, J. (1999). Orwell’s politics. Palgrave Macmillan.
26. Nozick, R. (1974). Anarchy, state, and utopia. Basic Books.
27. Postman, N. (2005). Amusing ourselves to death: Public discourse in the age of show business. Penguin.
28. Sargent, L. T. (2010). Utopianism: A very short introduction. OUP Oxford.
29. Sciabarra, C. M. (2015). Ayn Rand: The Russian Radical. Penn State Press.
30. Schumpeter, J. A. (2022). Kapitalizm, sosyalizm ve demokrasi (M. Acar, Çev.). Serbest Kitaplar.
31. Shippey, T. (2016). Hard reading: Learning from science fiction. Liverpool University Press. https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/26014.
32. Suvin, D. (2003). Theses on dystopia 2001. In Dark Horizons: Science Fiction and the Dystopian Imagination (1st ed.). Ed. Moylan, T., & Baccolini, R. (pp. 187-201). Routledge.
33. Torlak, O. (2022). İnsan sonrası kurguda tüketim olgusunun önemi ve tüketime bakışı Cesur Yeni Dünya romanı üzerinden okumak. Journal of Economy Culture and Society, 65, 429-449. https://doi.org/10.26650/JECS2021-854216
34. Tyner, J.A. (2004) Self and space, resistance and discipline: a Foucauldian reading of George Orwell’s 1984, Social & Cultural Geography, 5:1, 129-149. http://dx.doi.org/10.1080/1464936032000137966.
35. Woiak, J. (2007). Designing a brave new world: Eugenics, politics, and fiction. The Public Historian, 29(3), 105-129. https://doi.org/10.1525/tph.2007.29.3.105.
36. Woodcock, G. (1967). The crystal spirit: A study of George Orwell. Little, Brown.
37. Zuboff, S. (2023). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. In Social Theory Re-Wired: New Connections to Classical and Contemporary Perspectives (3rd ed.).(Ed. Longhofer, W., & Winchester, D.) Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003320609