Ebeveyn Kaygısının Modellenmesi Ölçeği’nin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu araştırmada “Ebeveyn Kaygısının Modellenmesi Anketi’nin” Türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada tarama modeli kullanılarak, ölçek uyarlama çalışması tasarlanmıştır. Araştırmada, Elfström ve Ahlen (2022) tarafından geliştirilen ve Türkçe’ye “ebeveyn Kaygısının Modellenmesi Anketi” olarak çevrilen ölçek kullanılmıştır. Ölçek “meraklı ve memnun olmak, koruma altında olmak, kaygı ve kaçınmayı gösterme, stres gösterme” olmak üzere dört alt boyut ve 30 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin diğer dil ve kültürlerde uyarlanması için gerekli çalışma ve kullanma izinleri alınmıştır. Ölçeğin orijinal anlamı ile Türkçe ifadelerinin aynı olmasını sağlamak için çeviri tekrar çeviri yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu belirlemek amacıyla amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Katılımcı grubu 4-12 yaş çocuğa sahip ebeveynlerden 390 gönüllü oluşturmuştur. Analiz kapsamında, faktör yapısının doğrulanması için, doğrulayıcı faktör analizi (DFA), DFA model uyumunun değerlendirilmesinde Ki-Kare testi, DFA’ya ek olarak frekans analizi, ölçek faktör ortamlarına ilişkin, tanımlayıcı istatistikler, ölçek faktörleri arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson Korelasyon Analizi, ölçek faktörlerinin güvenirlik düzeyinin belirlenmesinde ise Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Ebeveyn Kaygısının Modellenmesi Anketi'nin 4-12 yaş çocuğa sahip ebeveynler için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ebeveyn
• kaygı
• ebeveyn kaygısı
• model öğrenimi.

Modelling Of Parental Anxiety Scale: Turkish Validty and Relaibility Study

Öz

This study aimed to adapt the "Modeling of Parental Anxiety Questionnaire" into Turkish and conduct a validity and reliability study. For this purpose, a scale adaptation study was designed using the survey model. The scale developed by Elfström and Ahlen (2022) and translated into Turkish as "Modeling of Parental Anxiety Questionnaire" was used in the study. The scale consists of 30 items with four sub-dimensions: "being curious and satisfied, being under protection, showing anxiety and avoidance, and showing stress". The necessary study and use permissions were obtained to adapt the scale to other lan-guages and cultures. The translation and retranslation method was used to ensure that the original meaning of the scale and Turkish expressions were the same. The purposive sampling method was used to deter-mine the research study group. The participant group consisted of 390 volunteers from parents with chil-dren aged 4-12 years. Within the scope of the analysis, confirmatory factor analysis (CFA) was used to verify the factor structure, the Chi-Square test was used to evaluate the CFA model fit, frequency analysis in addition to CFA, descriptive statistics related to scale factor environments, Pearson Correlation Analysis was used to determine the relationship between scale factors, and Cronbach Alpha coefficient was used to determine the reliability level of scale factors. As a result of the study, it was determined that the Model-ing of Parental Anxiety Questionnaire is a valid and reliable measurement tool for parents with children aged 4-12 years.

Anahtar Kelimeler

• Parent
• anxiety
• parental anxiety
• model learning.

Kaynakça

1. Alisinanoğlu, F., ve Ulutaş, İ. (2003). Çocukların kaygı düzeyleri ile annelerinin kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 28(128), 65-71.
2. Bartlett, M.S. (1950). Tests of significance in factor analysis. British Journal Psych. (Statistical Section) 3, 77–85
3. Breaux, R. P., Harvey, E. A., ve Lugo-Candelas, C. I. (2014). The role of parent psychopathology in the development of preschool children with behavior problems. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 43(5), 777-790. https://doi.org/10.1080/15374416.2013.836451
4. Burstein, M., Ginsburg, G. S., ve Tein, J. Y. (2010). Parental anxiety and child symptomatology: an examination of additive and interactive effects of parent psychopathology. Journal of Abnormal Child Psychology, 38(7), 897–909. https://doi.org/10.1007/s10802-010-9415-0.
5. Büyüköztürk, Ş. (2004). Veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
6. Cerny, B. A., ve Kaiser, H. F. (1977). A study of a measure of sampling adequacy for factor-analytic correlation matrices. Multivariate Behavioral Research, 12(1), 43-47.
7. Crocker, L., ve Algina, J. (2006). Introduction to classical and modern test theory. Belmont: Wadsworth Pub Co.
8. Crosby, J. F. (1976). Theories of anxiety: A theoretical perspective. American Journal of Psychoanalysis, 36(3),237.https://www.proquest.com/openview/4d03ec13ecd70331a262a3ab0875667e/1?pq-origsite=gscholar&cbl=1818460

9. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., ve Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve Lisrel Uygulamaları (5. Baskı), Pegem Akademi Yayıncılık.
10. Elfström, S., ve Ahlen, J. (2022). Development and validation of the Modeling of Parental Anxiety Questionnaire. Journal of Anxiety Disorders, 85, 102515, https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2021.102515.
11. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage publications.
12. Hair, J.F., Anderson, R.E., Tatham, R.L., ve Black, W.C., (1998). Multivariate Data Analysis, (5th edition) Prentice Hall.
13. Hu, L., ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff Criteria For Fit Indexes In Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives. Structural Equation Modeling, 6, 1-55.
14. ITC (International Test Commission). (2017). The ITC guidelines for translating and adapting tests (2nd ed.). https://www.intestcom.org/files/guideline_test_adaptation_2ed.pdf
15. Kayış, A., 2009. Güvenirlik Analizi. Ş. Kalaycı (Ed), SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli Istatistik Teknikleri, 403-419. Asil Yayıncılık.
16. Kerr, M.E. (1981). Family Systems Theory and Therapy. In A. S. Gurman, D. P. Kniskern (Eds.), Handbook Of Family Therapy , 226-264. Routledge.
17. Kline, R. B. (2015). Principles And Practice Of Structural Equation Modeling (4. Edition). NY: Guilford Publications, Inc.
18. Koçak, D., Güleroğlu, H.D., ve Çokluk Bökeoğlu, Ö. (2022). Ölçme Aracı Uyarlama El Kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
19. Liljequist, D., Elfving, B. ve Skavberg Roaldsen, K. (2019) Intraclass correlation– A discussion and demonstration of basic features. PLoS ONE, 14(7): e0219854. https://doi.org/10.1371/journal. pone.0219854
20. Mei, S., Kaur, A., Yang, A., Xu, K., Wu, W., Zheng, T., Ying, L., Zou, Y., Ji, Z., Ye, Y., ve Chen, L. (2023). Development and validation of the sources of parental anxiety in children’s education scale. Studies In Educational Evaluation, 76, https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2022.101231
21. Mendez, X., Espada, J. P., Orgilés, M., Llavona, L. M., ve García-Fernández, J. M. (2014). Children's separation anxiety scale (CSAS): psychometric properties. PloS One, 9(7), https://doi.org/10.1371/journal.pone.0103212
22. Merrill, R. M., ve Slavik, K. R. (2023). Relating parental stress with sleep disorders in parents and children. PLoS One, 18(1), https://doi.org/10.1371/journal.pone.0279476
23. Nærde, A., ve Sommer Hukkelberg, S. (2020). An examination of validity and reliability of the Parental Stress Scale in a population based sample of Norwegian parents. PLoS One, 15(12), https://doi.org/10.1371/journal.pone.0242735
24. Pedersen, S., ve Revenson, T. A. (2005). Parental illness, family functioning, and adolescent well-being: a family ecology framework to guide research. Journal of Family Psychology, 19(3), 404.
25. Ren, X., Cai, Y., Wang, J., ve Chen, O. (2024). A systematic review of parental burnout and related factors among parents. BMC Public Health 24, 376, https://doi.org/10.1186/s12889-024-17829-y
26. Schumacker, R. E. ve Lomax, R. G. (2004). A Beginner’s Guide To Structural Equation Modeling (2. Edition). NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
27. Sönmez, V., ve Alacapınar, F.G. (2018). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri (Genişletilmiş 6.Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
28. Sweeney, S., ve Wilson, C. (2023). Parental anxiety and offspring development: A systematic review. Journal of Affective Disorders, 327, 64-78. https://doi.org/10.1016/j.jad.2023.01.128
29. Thompson, B. (2004). Exploratory And Confirmatory Factor Analysis: Understanding Concepts And Applications (1. Edition). NY: Psychology Press.
30. Wood, J. J., McLeod, B. D., Sigman, M., Hwang, W. C., ve Chu, B. C. (2003). Parenting and childhood anxiety: Theory, empirical findings, and future directions. Journal of Child Psychology And Psychiatry, 44(1), 134-151. https://doi.org/10.1111/1469-7610.00106
31. Yang, C., Gao, H., Li, Y., Wang, E., Wang, N., ve Wang, Q. (2022). Analyzing the role of family support, coping strategies and social support in improving the mental health of students: Evidence from post COVID-19. Frontiers In Psychology, 13, 1064898. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1064898