Spor Kulüplerinin Finansal Ürünlerine Yönelik Tüketici Tercihlerinin Belirlenmesi: Lawshe Tekniği ile Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Öz Spor kulüplerinin finansal ürünlerine yönelik taraftar tercihlerinin ölçülmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek bu çalışmanın temel hedefidir. Bu doğrultuda kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, spor kulübü finansal ürünlerine dair potansiyel maddelerden oluşan bir madde havuzu oluşturulmuş ve uzman görüşleri alınarak içerik geçerliliği Lawshe Tekniği ile değerlendirilmiştir. Uzman değerlendirmeleri sonucunda, kapsam geçerlilik oranları hesaplanmış ve geçerliliği yüksek bulunan maddeler ölçeğe dâhil edilerek nihai ölçek oluşturulmuştur. Ölçek, finansal ürünlere yatırım yapan veya yatırım yapma potansiyeli taşıyan katılımcılardan oluşan bir örneklem üzerinde uygulanmış ve veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Güvenilirlik analizleri Cronbach's Alpha katsayısı ile gerçekleştirilmiş ve ölçeğin iç tutarlılığa sahip olduğu doğrulanmıştır. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin yatırımcıların kulüp bağlılıkları ile finansal avantaj odaklı yaklaşımlarını yansıtan iki faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Araştırmanın bulguları, taraftarların ekonomik avantaj sağladıkları takdirde diğer kulüplerin finansal ürünlerine de yatırım yapabileceklerini, ancak NFT gibi yeni finansal ürünlere daha temkinli yaklaştıklarını göstermektedir. Bu bulgular, spor kulüplerine yalnızca kendi taraftarlarını hedeflemek yerine geniş kitlelere hitap eden stratejik pazarlama yaklaşımları benimsemelerini önermektedir. Çalışma, literatürdeki boşluğu doldurarak kulüplerin finansal stratejilerini taraftarların ihtiyaç ve beklentileriyle daha uyumlu hale getirmelerine katkı sağlamaktadır. Abstract The main objective of this study is to develop a valid and reliable scale to measure fan preferences towards financial products of sports clubs. In this context, a comprehensive literature review was conducted, an item pool consisting of potential items regarding financial products of sports clubs was created and content validity was evaluated with Lawshe Technique by obtaining expert opinions. As a result of expert evaluations, content validity rates were calculated and items with high validity were included in the scale to form the final scale. The scale was applied to a sample of participants who invested in financial products or had the potential to invest, and the data were analyzed using SPSS program. Reliability analyses were performed using Cronbach's Alpha coefficient and it was confirmed that the scale had internal consistency. Factor analysis results revealed that the scale was grouped under two factors reflecting investors' club loyalty and financial advantage-oriented approaches. The findings of the study show that fans may invest in financial products of other clubs if they provide economic advantage, but they are more cautious about new financial products such as NFTs. These findings suggest that sports clubs should adopt strategic marketing approaches that appeal to a wide audience instead of targeting only their own fans. By filling the gap in the literature, the study contributes to clubs' ability to better align their financial strategies with the needs and expectations of their fans.

Anahtar Kelimeler

• Taraftar tercihleri
• Ölçek geliştirme
• Lawshe Tekniği
• Yatırımcı eğilimleri

Determination of Consumer Preferences Towards Financial Products of Sports Clubs: Scale Development Study with Lawshe Technique

Öz

Kaynakça

1. Aktaş, F. (2023). Kripto Para ve Spor İlişkisi. Spor Bilimleri Üzerine Araştırmalar-IV (s. 15-27). içinde Gaziantep: Özgür Yayınları.
2. Alpanık, F., & Çetin, M. (2023). Otantik Liderlik Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 52(238), 1109-1132.
3. Ayre , C., & Scally, A. (2014). Critical values for Lawshe’s content validity ratio: revisiting the original methods of calculation. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 47(1), 79-86.
4. Baghestania, A., Ahmadi , F., Tanha, A., & Meshkat, M. (2017). Bayesian Critical Values for Lawshe's Content Validity Ratio. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 52(1), 1-5.
5. Berkani, A. S., Moumen, H., Benharzallah, S., Yahiaoui , S., & Bounceur , A. (2024). Blockchain Use Cases in the Sports Industry: A Systematic Review. International Journal of Networked and Distributed Computing, 12, 17-40.
6. Bolluk, D., & Batur, Z. (2023). Akademik Yazma Çalışmalarının Yeterliliğini Değerlendirmeye Yönelik Bir Ölçme Aracı Geliştirme Önerisi. Turkısh Studies- Educational Sciences, 18(1), 15-26.
7. Chow, A. (2020, 07 31). 11 Football Clubs That Are Publicly Listed And Why You Should Not Invest In Them. DrWealth: https://drwealth.com/11-football-clubs-that-are-publicly-listed-and-why-you-should-not-invest-in-them/ adresinden alındı Cope, A., Ramirez, C., DeVellis, R., Agans, R., Schoenbach, V., & Adimora, A. (2016). Measuring Concurrency Attitudes: Development and Validation of a Vignette Based Scale. PLOS ONE.
8. Çalışkan, M. M., & Deniz, D. (2016). BİST’te İşlem Gören Spor Kulüplerinin Futbol Maçlarının Hisse Senedi Getirisi Üzerine Etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 233-242.

9. Eryılmaz, Ö., & Deveci, H. (2019). Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Sosyal Sorumluluk Ölçeği’nin Geliştirilmesi. Ahi Evran Universitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 751-792.
10. Garanti BBVA. (2024). Müşterimiz Olun - GS Bonus Kampanyası. 10 15, 2024 tarihinde garantibbva.com.tr: https://www.garantibbva.com.tr/kampanyalar/musteri-ol-gsbonus-kampanyasi adresinden alındı Glebova, E., & Paulina, M. (2023). New currencies and new values in professional sports: blockchain, NFT, and fintech through the stakeholder approach. Journal of Physical Education and Sport, 23(5), 1244-1252.
11. Griffin, R. (2022, 16 12). Top 10 football clubs: Football stocks to watch. Capital: https://capital.com/top-10-football-club-stocks adresinden alındı
12. Hinkin, T. (1995). A Review of Scale Development Practices in the Study of Organizations. Journal of Management, 21(5), 967-988.
13. Hunt, H. (2021, 05 06). Premier League exploring NFTs as potential revenue source. Inseder Sport: https://insidersport.com/2021/05/06/premier-league-exploring-nfts-as-potential-revenue-source/ adresinden alındı
14. Kesicioğlu, O. (2013). Sınıf Öğretmenliği Öğretmen Adaylarının Okul Öncesi Eğitime İlişkin Algılarının İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 12(43), 183-199.
15. Lawshe, C. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel psychology, 28(4), 563-575.
16. Maci, G., Pacelli, V., & D’Apolito, E. (2020). The Determinants of Stock Prices of European Football Clubs: An Empirical Analysis. International Journal of Economics, Finance and Management Sciences, 8(5), 168-179.
17. Manoli, E. A., Dixon, K., & Antonopoulos, G. (2024). Football Fan Tokens as a mode of “serious leisure”: unveiling the dual essence of identity and investment. Leisure Studies, 1-15.
18. Mıhçı, P., & Çakmak, E. (2017). Öğrenci Siber Sağlık Ölçekleri Geliştirme Çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 457-491.
19. Özkan, B., & Önder, A. (2016). 60-72 Yaş Çocuklar İçin Bilimsel Süreç becerileri Ölçeğinin Geçerlik Güvenirlik Çalışması. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(8), 2014-223.
20. Palmer, K., Young, K., & Karp, G. (2024, 11 08). Best Credit Cards for Sports Fans and Athletes. nerwallet.com.tr: https://www.nerdwallet.com/article/credit-cards/best-credit-cards-for-sports-fans-and-athletes adresinden alındı
21. Pett, M., Lackey, N., & Sullivan, J. (2011). Making Sense of Factor Analysis. Thousand Oaks: SAGE Publications, Inc. . Phemex. (2022, 10 01). Spor Endüstrisi, NFT’leri İşine Nasıl Entegre Ediyor? phemex.com.tr: https://phemex.com/tr/blogs/spor-endustrisi-nftleri-isine-nasil-entegre-ediyor adresinden alındı
22. Polit, D., & Beck, C. T. (2006). The Content Validity Index:Are You Sure You Know What’sBeing Reported? Critiqueand Recommendations. Research in Nursing & Health, 29, 489-497.
23. Principe, V. A., da Silva , G. P., Vale , R. d., & Nunes , R. d. (2024). Blockchain and sports industry: a systematic literature review of Fan Tokens and their implications. Retos Journal, 60, 823-840.
24. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach’s alpha. International Journal of Medical Education(2), 53-55.
25. Ülper, H., Çetinkaya, G., & Bayat, N. (2017). Okuduğunu Anlama Testinin Geliştirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 175-187.
26. Vakıfbank. (2024). Beşiktaş Kart. 10 15, 2024 tarihinde vakifbank.com.tr: https://www.vakifbank.com.tr/tr/bireysel/kartlar/kredi-kartlari/besiktas-kart adresinden alındı
27. Wilson, F., & Pan, W. (2012). Recalculation of the Critical Values for Lawshe’s Content Validity Ratio. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 45(3), 1-14.
28. Worthington, R., & Whittaker, T. (2006). Scale Development ResearchA Content Analysis and Recommendationsfor Best Practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838.
29. YapıKredi. (2024). Fenerbahçe Worldcard. yapikredi.com.tr: https://www.yapikredi.com.tr/memnuniyetiniz-icin-buradayiz/sikca-sorulan-sorular/kartlar-ve-uye-isyeri/kredi-kartlari/fenerbahce-worldcard/6638 adresinden alındı
30. Yeşilyurt, S., & Çapraz, C. (2018). A Road Map for the Content Validity Used in Scale Development Studies. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 251-264.
31. Yılmazer, Z., & Kartal, Ş. (2023). Uzaktan Eğitimde Öz-Yönetimli Öğrenme Becerileri Ölçeği Geliştirme Çalışması. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(5), 143-160.
32. Yurdagül, H. (2005). Ölçek Geliştirme Çalışmalarında Kapsam Geçerliği İçin Kapsam Geçerlilik indekslerinin Kullanılması. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi (s. 28-30). Denizli: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
33. Zarifis, A., & Cheng, X. (2022). The business models of NFTs and fan tokens and how they build trust. Journal of Electronic Business & Digital Economics, 1((1/2)), 138-151.