School through the eyes of students: Is school necessary?

Öz

The study's objective is to gauge 11th and 12th grade secondary school students' opinions about their school. The case study design was used, and the study group consists of 30 students in public and private secondary education institutions in Ankara province in the 2024-2025 academic year. Data were collected using a semi-structured interview form and analyzed with a content analysis method. Most students said education was futile but also a socializing environment. Most students said education and schooling are indispensable but that curricula should align with individuals' interests and career aspirations. Metaphors students used to describe education included a torment, horse race, drinking water, war, investment, development, self-confidence, building the future, and play. The most prevalent metaphors were prison and home, followed by harbour, tree, madhouse, and world mine. The study's findings have yielded recommendations, including updating secondary school curricula to align with students' interests and abilities, giving school administrations more authority to prevent bullying and similar behaviors, and updating school hours in line with students' needs.

Anahtar Kelimeler

• school
• student
• education
• metaphor

Öğrencilerin Gözünden Okul: Okul gerekli midir?

Öz

Bu çalışmanın temel amacı okul hakkında ortaöğretim 12.sınıf öğrencilerinin görüşlerinin neler olduğunun saptanmasıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni tercih edilmiştir. Çalışma grubu 2024-2025 eğitim öğretim yılında Ankara il merkezinde resmi ve özel ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören toplamda 30 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları kapsamında öğrencilerin büyük çoğunluğu okulun bir zaman kaybı olduğunu bununla beraber okulu bir sosyalleşme ortamı olarak gördüklerini belirtmişlerdir. Öte yandan öğrencilerin tamamına yakını eğitimin ve okulun gerekli olduğunu dile getirmekle beraber mevcut öğretim programlarının da bireylerin ilgi alanlarına ve meslek seçimine yönelik olarak güncellenmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Eğitim almaya yönelik metaforik algılarda öğrencilerin büyük kısmı eğitim almayı bir eziyet, at yarışı, su içmek, savaş, yatırım, gelişim, özgüven, geleceği inşa, oyun gibi metaforlarla betimlemişlerdir. Bununla beraber öğrenciler okulu metafor olarak liman, ağaç, tımarhane, dünya maden ocağı gibi bir çok şeyle betimlese de bunların içinde öne çıkanlar hapishane ve ev metaforudur. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda ortaöğretim müfredatlarının öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda güncellenmesi, öğrencilerin okulu bir ev ve yuva gibi gördüklerinden öğrencilerin okulda zorbalık ve benzeri davranışlara uğramalarını önlemeye yönelik okul yönetimlerinin yetkilerinin artırılması gerektiği ve okul sürelerinin öğrencilerin ihtiyaçları doğrultusunda güncellenmesi gerektiği çalışmanın önerileri arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• okul
• öğrenci
• eğitim
• metafor

Kaynakça

1. 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu (1961).
2. 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu (1973).
3. Adıgüzel, A., & Karadaş, H. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okula ilişkin tutumlarının devamsızlık ve okul başarıları arasındaki ilişki. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, 49-66. http://efdergi.yyu.edu.tr
4. Ahmed, N. (2024). Educational institutions as social organizations: structure, leadership, and societal impact, Zenodo, 1-8. https://doi.org/10.5281/zenodo.14006484
5. Aktepe, V. (2005). Eğitimde bireyi tanımanın önemi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 15-24.
6. Albarico, G., & Galigao, R. P. (2024). Exploring education and labor market outcomes: insights from diverse global contexts. Pantao (International Journal of the Humanities and Social Sciences), 3(4), 189-201. https://doi.org/10.69651/PIJHSS030419
7. Altındağ, M. (2015). İlköğretim okullarında okul yaşamının niteliği (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
8. Anderson, D. M. & Walker, M. B.(2015). Does shortening the school week impact student performance? Evidence from the four-day school week. Education Finance and Policy 2015,10(3), 314–349. https://doi.org/10.1162/EDFP_a_00165

9. Aslan Altan, B. (2018). Değişen dünyada değişen okul. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(5), 1579-1588. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2161
10. Austin H., Dwyer B., & Freebody P. (2005). Schooling the child: The making of students in classrooms. Routledge. Crossref.
11. Balcı, A. (2020). Açıklamalı Eğitim Yönetimi Terimleri Sözlüğü (5. Baskı). Pegem Akademi.
12. Baykal, A. (2008, Şubat). Eğitimde Ölçme ve Aranan Nitelikler. Ortaöğretim Sisteminde Arayışlar Sempozyumu’nda sunulan bildiri, Antalya.
13. Bektaş, F., & Nalçacı, A. (2013). Okul iklimi ile öğrenci başarısı arasındaki ilişki. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 4(13), 1-13.
14. Berg, B. L., & Lune, H. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (8. Baskıdan Çeviri). Eğitim Yayınevi.
15. Bubeliene, D. & Merkys, G. (2019). School's cultural diversity: What is the difference between "School of Happiness" and "School – Prison. Proceedings of the International Scientific Conference. Volume II, May 24th -25th, 2019. 53-69.
16. Carson, T. R. (2009). Internationalization curriculum: globalization and the worldliness of curriculum studies. Curriculum Inquiry, 39 (1),145-158. https://doi.org/10.1111/j.1467-873X.2008.01442.x
17. Chen, L., Zhang, Y., & Tang, Y. (2024). The relationship between school climate and growth mindset of junior middle school students: a mediating model of perceived social support and positive personality. Current Psychology, 43(5), 4142-4154.
18. Christensen, L. B., Johnson, R. B., Turner, A. T. (2020). Araştırma yöntemleri desen ve analiz. (A. Aypay, Çev. Ed.). Anı Yayıncılık.
19. Çelik, H., Terzi, A. R., & Gültekin, S. (2017). Üniversite öğrencilerinin akademik motivasyonları ve okul iklimi ilişkisi. The Journal of Academic Social Science, 48, 422-434.
20. Dewey, J. (2023). Okul ve toplum (Ö. Özyürek, Çev.). Dorlion Yayınları.
21. Doğan, S. (2012). Lise öğrencilerinin okul iklimi algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(10), 56. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder
22. Doğan, S. (2015). Eğitimin işlevleri. Içinde C. T. Uğurlu (Ed.), Eğitim Bilimine Giriş (2. Baskı, ss. 39-53). Eğiten Kitap.
23. Easterly, W., & Levine, R. (2003). Tropics, germs, and crops: how endowments influence economic development. Journal of Monetary Economics, 50(1), 3-39.
24. Elmas, S. A. ve Demir, E. (2018). 5. Sınıf Öğrencilerinin Okul Olgusuna Yönelik Metaforik Algıları, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 51(3), 45-70. https://doi.org/10.30964/auebfd.427496.
25. Erden, A., & Erdem, M. (2013). İlköğretim okullarında okul yaşamı kalitesi: Van ili örneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 151-165.
26. Erdener, M. A., Sezer, F., & Tezci, E. (2017). Liselerde sık karşılaşılan öğrenci problemleri. Journal of Turkish Studies, 12(14), 151-166. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.11517
27. Ertem, H. Y., Arslan, A., Aksoy Akbaş, S., Ecer, E., & Eryiğit, L. (2021). Sınıf iklimi ve ortaokul öğrencilerinin okula yönelik tutumları arasındaki ilişki. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi (ULED)/ International Journal of Leadership Training (IJOLT), I(1).
28. Ertürk, R. (2021). İlkokul öğrencilerinin okul kavramına yönelik algıları: Metafor çalışması. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(25), 774-788.
29. Godfrey, E. B., Osher, D., Williams, L. D., Wolf, S., Berg, J., Torrente, C., Spier, E. & Aber, J. L. (2012). Cross-National Measurement of School Learning Environments: Creating Indicators for Evaluating UNICEF’s Child Friendly Schools Initiative. Children and Youth Services Review, 34(3), 546-557. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2011.10.015
30. Hanushek, E. A., & Wößmann, L. (2010). Education and Economic Growth.
31. Huebner, E. S., & McCullough, G. (2000). Correlates of school satisfaction among adolescents. The Journal of Educational Research, 93(5), 331-335. https://doi.org/10.1080/00220670009598725
32. Karaboğa, M. T. (2018). Küreselleşme sürecinin eğitim kurumları üzerindeki etkilerine yönelik bir tartışma. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi (66), 134-144.
33. Karadağ, E., İşçi, S., Öztekin, Ö., & Anar, S. (2016). Okul iklimi ve akademik başarı ilişkisi: Bir meta-analiz çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 107. https://doi.org/10.17679/iuefd.17294446
34. Karakütük, K., Tunç, B., Bülbül, T., Özdem, G., Taşdan, M., Çelikkaleli, Ö., & Ayram, A. (2014). Examining the relationship between school size and school climate in public high schools. Eğitim ve Bilim, 39(171), 304-316.
35. Karatzias, A., Power, K. G., Flemming, J., Lennan, F., & Swanson, V. (2002). The role of demographics, personality variables and school stress on predicting school satisfaction/dissatisfaction: Review of the literature and research findings. Educational Psychology, 22(1), 33-50. https://doi.org/10.1080/01443410120101233
36. Kaya Aybek, Z., Ercan, B., Güven, E., & Salar, R. (2022). Farklı okul türlerinde okul iklimi nasıl değişmektedir? Başkent University Journal of Education, 9(2), 193-206.
37. Kayıkçı, K., & Sayın, Ö. (2010). Ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin okuldan memnuniyet düzeyleri. Milli Eğitim, 187, 207-224.
38. Kızıltepe, Z. (2015). İçerik analizi nedir? Nasıl oluşmuştur? Içinde F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma, yöntem, teknik ve yaklaşımları. Anı Yayıncılık.
39. Leithwood, K., Leonard, L and Sharratt, L. (1998). Conditions fostering organizational learning in schools. Educational Administration Quarterly, 34(2), 243-276.
40. Merriam, S. B. (2013). Nitel Araştırma Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber (3. Baskı). Nobel Yayınevi. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (2015). Nitel Veri Analizi (1. Baskı). Pegem Akademi. Nóvoa A., & Alvim Y. (2020). Nothing is new, but everything has changed: A viewpoint on the future school. Prospects, 49(1-2), 35-41. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09487-w Obrovská, J., Svojanovský, P., & Sharma, U. (2025). Teachers' inclusive core practices and all students’ perspectives. Teaching and Teacher Education, 165, 105-120. https://doi.org/10.1016/j.tate.2025.105120 Oliviera, A., Moura, L., & Dias, R. (2015). School through the Eyes of Children... Are we just bricks in the wall? Mediterranean Journal of Social Sciences, 6(6), 503-510. https://doi.org/10.5901/mjss.2015.v6n6s4p503
41. Omodan, B. I. (2023). Unveiling Epistemic Injustice in Education: A critical analysis of alternative approaches. Social Sciences & Humanities Open, 8(1), 1-8. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2023.100699
42. Osmanoğlu, A. E., & Yaşa, R. (2018). Lise öğrencilerinin okul ortamından beklentileri. Journal of Turkish Studies, 13(19), 1291-1312. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.13786
43. Özbaş, M. (2016). Ortaöğretim son sınıf öğrencilerinin okul memnuniyetine ilişkin görüşleri. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(7), 1-18.
44. Özdemir, M., Kalaycı, H. (2013). Okul bağlılığı ve metaforik okul algısı üzerine bir inceleme: Çankırı örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(4), 2125-2137.
45. Özdemir, S., & Akkaya, E. (2013). Genel Lise Öğrenci ve Öğretmenlerinin Okul ve İdeal Okul Algılarının Metafor Yoluyla Analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 2(2), 295-322.
46. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Pegem Akademi.
47. Petersen, L. (1997). Stop think do: Programs for developing children’s social and learning skills in schools. International School Psychology 20th Annual Colloquium, pp.228-232. Melbourne: University of Melbourne.
48. Singha, S. K. & Sikdar, D. P. (2022). Concept of School effectiveness & its modern trends of Research. Research Revıew International Journal of Multidisciplinary, 3(8), 545-551.
49. Somuncu, A. (2020). Türkiye’de mesleki eğitim ve istihdam-hayaller beyaz olsa da gerçekler mavi yaka. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(1), 177-194.
50. Şenel, T., & Buluç, B. (2016). İlkokullarda okul iklimi ile okul etkililiği arasındaki ilişki. Türk Bilim araştırma Vakfı Dergisi, 9(4), 1-12.
51. Şişman, M. (2020). Eğitimde mükemmellik arayışı-Etkili okullar (5. Baskı). Pegem Akademi.
52. Şişman M. ve Taşdemir, İ. (2018). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. Pegem Akademi.
53. Takakura, M., Wake, N., & Kobayashi, M. (2010). The Contextual Effect of School Satisfaction on Health-Risk Behaviors in Japanese High School Students. Journal of School Health, 80(11), 544-551. https://doi.org/10.1111/J.1746-1561.2010.00540.X
54. Taylor, E. W. (2008). Transformative learning theory. New Directions for Adult and Continuing Education, 2008 (119), 5–15. https://doi.org/10.1002/ace.301
55. Tezcan, M. (2015). Eğitim Sosyolojisi. Anı Yayıncılık.
56. Toress, C. A. (2009). Education and neoliberal globalization. Taylor and Francis.
57. Ünlü, M., & Avcı, R. (2023). Examination of aggression and school attitudes of high school students exposed to teacher violence and peer bullying. Journal of School Violence, 22(4), 474-489. https://doi.org/10.1080/15388220.2023.2214737
58. Whitley, A. M., Huebner, E. S., Hills, K. J., & Valois, R. F. (2012). Can Students be Too Happy in School? The Optimal Level of School Satisfaction. Applied Research in Quality of Life, 7(4), 337-350. https://doi.org/10.1007/S11482-012-9167-9/TABLES/6 https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder
59. Wolf, A. (2004). Education and economic performance: Simplistic theories and their policy consequences. Oxford Review of Economic Policy, 20(2), 315-333.
60. Wonglorsaichon, B., Wongwanich, S., & Wiratchai, N. (2014). The influence of students school engagement on learning achievement: A structural equation modeling analysis, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 116, 1748-1755. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.01.467
61. Yenilmez, U. T. v. F., Taş, U., & Yenilmez, F. (2008). Türkiye’de eğitimin kalkınma üzerindeki rolü ve eğitim yatırımlarının geri dönüş oranı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 155-186.
62. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (5. Baskı). Seçkin Kitabevi.
63. Yılmaz, K. (2005). İlköğretim okulu öğrencilerinin okul yaşamının niteliğine ilişkin görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(17), 1-9.
64. Yılmaz, K. (2007). İlköğretim 6,7. ve 8. sınıf öğrencilerinin okul yaşamının niteliğine ilişkin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 485-490.
65. Yob, I. M. (2003). Thinking constructively with metaphors. Studies in Philosophy and Education, 22, 127-138.
66. Yüner, B., & Burgaz, B. (2019). Evaluation of the relationship between school governance and school climate. Egitim ve Bilim, 44(199), 373-390. https://doi.org/10.15390/EB.2019.7961
67. Zhang, Y. and Li, Y. (2019) The Implementation Strategies of Individualized Education in the Field of Basic Education. Open Journal of Social Sciences, 7, 223-232. https://doi.org/10.4236/jss.2019.76018.
68. Zullig, K. J., Huebner, E. S., & Patton, J. M. (2011). Relationships among school climate domains and school satisfaction. Psychology in the Schools, 48(2), 133-145. https://doi.org/10.1002/PITS.20532