SANAT/GRAFİK TASARIM ETKİNLİKLERİNİN

Öz

Toplumlarda demokrasi ve insan hakları konusunda duyarlılık sağlamak, farkındalık oluşturmak veya var olan demokratik uygulamaları koruyabilmek için ‘Demokrasi ve İnsan Hakları Eğitimi’ bir zorunluluktur. Bu eğitim, bireylerin kişisel gelişiminin ilk safhaları olması nedeniyle özellikle ilkokul ve ortaokulda oldukça önemlidir.

Bu araştırmada sanat/grafik tasarım etkinliklerinin demokrasi ve insan hakları eğitimine katkısı incelenmiştir. Bu kapsamda 10 farklı ülkeden 62 sanatçının sanat çalıştayı’nda, demokrasi ve insan hakları konusunda yaptığı eserler, Türkiye’nin 7 bölgesi ile bu bölgelerde yer alan illerin demografik yapısına göre belirlenen 9 şehrinde (Kütahya, Konya, Ankara, Samsun, Erzurum, Gaziantep, Mersin, Manisa ve İstanbul) sergilenmiştir. Bu kapsamda sergilerin açıldığı 9 şehirde, öğrencilerin 2013-2014 ile 2014-2015 Eğitim-öğretim yıllarına göre Demokrasi ve İnsan Hakları Dersini seçme oranları karşılaştırılmış; çalıştay ve sergilerin medyada görünürlük (haber olma) düzeyi incelenmiştir. Elde edilen verilere göre Demokrasi ve İnsan Hakları Dersinin seçilme oranları en düşük olan ilde %11,5 artar iken en yüksek ilde ise % 191 olmuştur. Çalıştay ve sergilerin görünürlüğünün ise önemli düzeyde arttığı belirlenmiştir. Sanat/grafik tasarım etkinliklerinin sosyal konularda farkındalık oluşturabildiği, insanların dikkatini çekebildiği; demokrasi ve insan hakları eğitim konusunda duyarlılık sağlayabildiği ve bununla ilgili konu veya derslere ilgiyi arttırabildiği için diğer ders ve toplumsal konularda da yararlanılabilmelidir.

EXAMINATION OF THE CONTRIBUTION OF ART/GRAPHIC DESIGN ACTIVITIES ON DEMOCRACY AND HUMAN RIGHTS EDUCATION

Öz

“Democracy and Human Rights Education” is an obligation to ensure sensitivity about democracy and human rights in societies, to form awareness or protecting existing democratic applications.This education is especially important in primary school and secondary school because they’re the first phase of the personal evolution of individuals.

In this research, contribution of art/graphic activities on democracy and human rights education is examined. In this concept, in the art workshop, the works about democracy and human rights of the 62 artists from 10 different countries were exhibited in 9 cities Kütahya,Konya,Ankara,Samsun,Erzurum,Gaziantep,Mersin,Manisa and İstanbul) which are determined according to the demographic structures in 7 regions of Turkey. In this concept, in the 9 cities that exhibitions are opened, Democracy and Human Rights Course in 2013-2014 and 2014-2015 academic years selection ratios are compared; visibility (taking place in news) level of the workshop and exhibitions are examined. According to the data obtained, while Democracy and Human Rights Course selection ratio increased 11,5% in the lowest selected city, it increased in the highest selected city %191. Art/graphic design activities can form awareness in social subjects, attract people; provide sensitivity about democracy and human rights and increase attention about subjects or lessons about that, so it should be used in other course or social topics. 

Kaynakça

1. TTKB (2013). Ortaöğretim Demokrasi ve İnsan Hakları Dersi Öğretim Programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
2. Doğanay, A; B. Toraman; İ. Acun; M. Ülger; A. Yıldız ve Y. Kanlı (2014). Ortaöğretim Demokrasi ve İnsan Hakları Ders Kitabı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
3. Flowers, N. (2010). Pusulacık. Çocuklar İçin İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu. Çev: Metin Çulhaoğlu. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları 293.
4. Güven, M; B. Cam ve D. Sever 2013. Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Projesi Uygulamalarının ve Kazanımlarının Değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Electronic Journal of Social Sciences ISSN:1304-0278 Yaz-2013 Cilt:12 Sayı:46 (001-023) Summer-2013 Volume:12 Issue:46. S. 2.
5. Kalaycı, N. ve F. Hayırsever (2014). An Analysis of Citizenship and Democracy Education Text Book in the Context of Gender Equality and Determining Students’ Perceptions on Gender Equality. Educational Sciences: Theory & Practice • 14 (3) • 1065-1072 ©2014 Educational Consultancy and Research Center www.edam.com.tr/estp DOI: 10.12738/estp.2014.3.1813. 1066.
6. Mercin, L. (2015). Farkındalık Oluşturmada Sanat ve Grafik Tasarım. Grafik Tasarım Dergisi, Sayı: 63. ss 38-47.
7. Okutan, M. (2010). Türk Eğitim Sistemi’nde Demokrasi Eğitimi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 7:1. Erişim: http://www.insanbilimleri.com s. 940.
8. Toraman, Ç ve F. Dilek Gözütok (2014). İlköğretim 8. Sınıf Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi Ders Programı’nın (2010) Değerlendirilmesi. 13 (3), 954‐979. Elementary Education Online, İlköğretim Online, [Online]: http://ilkogretim‐online.org.tr. S. 956.

9. Ulutaş, N (2012). Hukukçu Yazarların Romanlarında İnsan Hakları ve Demokrasi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, ISSN: 1308–9196, Yıl: 5 Sayı: 9 Haziran 2012. S. 247.
10. UNESCO (1998). Leaening to Live Together In Peace and Harmony. Bangkok: UNESCO.