BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ

Çare Sertelin Mercan; Haluk Yavuzer

doi:10.17755/esosder.291364

BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, bilişsel - davranışçı yaklaşımla bütünleştirilmiş sosyal beceri eğitiminin ergenlerin sosyal kaygı düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırmada öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma grubu İstanbul’da bir devlet okulunda 6. ve 7. sınıfa devam eden öğrencilerden oluşmaktadır. Deney grubundaki öğrencilere 12 oturumluk “Bilişsel - davranışçı yaklaşımla bütünleştirilmiş sosyal beceri eğitimi” verilmiş, kontrol grubuna ise araştırma kapsamında herhangi bir uygulamada bulunulmamıştır. Katılımcıların sosyal kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak “Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği” ve “Çapa Çocuk ve Ergenler İçin Sosyal Fobi Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları bilişsel - davranışçı yaklaşımla bütünleştirilmiş sosyal beceri eğitiminin ergenlerin sosyal kaygısını azaltmada etkili olduğunu, ve bu etkinin altı haftalık izleme çalışması sonucunda da devam ettiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Sosyal kaygı,sosyal beceri eğitimi,bilişsel davranışçı yaklaşım

Kaynakça

Albano, A.M., Chorpita, B.F. ve Barlow, D.H. (2003). Childhood anxiety disorders. E. J. Mash ve R. A. Barkley (ed.), Child psychopathology içinde (sf. 279-329). New York: Guilford.
Albano, A.M., Detweiler, M.F. ve Longsdon-Conradsen, S. (1999). Cognitive-behavioral interventions with socially phobic children. S.W. Russ ve T.H. Ollendick (ed.), Handbook of psychotherapies with children and families içinde (sf. 255-280). New York: Kluwer Academic Plenum.
Albano, A.M., Di Bartolo, P.M., Heimberg, R.G. ve Barlow, D.H. (1995). Children and Adolescents: Assessment and treatment. R.G. Heimberg, M.R. Liebowitz, D. A., Hope, ve F. R. Schneier (ed), Social phobia: Diagnosis, assessment and treatment içinde (sf. 387-425). New York: The Guilford Press.
Albano, A.M. ve Hayward, C. (2004). Social anxiety disorder. T.H. Ollendick ve J. S. March (ed.), Phobic and anxiety disorders in children and adolescents: A clinician’s guide to effective psychosocial and pharmacological interventions içinde (sf.198-235). New York: Oxford University Press
Antony, M.M. ve Swinson, R.P. (2000). The shyness and social anxiety workbook. Oakland, New Harbinger.
Aydın, A. (2006). Ergenlerde sosyal anksiyete belirtilerini azaltmaya yönelik bilişsel-davranışçı bir müdahale programının etkililiğinin değerlendirilmesi Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
Beidel, D.C., Neal, A.M. ve Lederer, A.S. (1991). The feasibility and validity of a daily diary for the assessment of anxiety in children. Behavior Therapy, 22, 505-517.
Beidel, D.C., Turner, S.M. ve Morris, T.L. (2000). Behavioral treatment of childhood social phobia. Journal of counsulting and clinical psychology, 68, 1072-1080.

Beidel, D.C., Turner, S. M. ve Morris, T.L. (2003). Social effectiveness therapy for children and adolescents (SET-C). Multi Health Systems Inc, Toronto.
Birmaher, B. ve Ollendick, T.H. (2004) Childhood-onset panic disorder. T.H. Ollendick ve J.S. March (ed), Phobic and anxiety disorders in children and adolescents: A clinician’s guide to effective psychosocial and pharmacological interventions içinde (sf.306-333). New York: Oxford University Press.
Bond, F.W. ve Dryden, W. (2002). Handbook of brief cognitive behaviour therapy. New York: Wiley.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi.
Cartledge, G. ve Milburn, J.F. (1995). Teaching social skills to children and youth: Innovative approaches. Boston:, MA: Allyn and Bacon.
Çakır, S. (2010). Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Dayalı Olarak Hazırlanan Sosyal Kaygıyla Başa Çıkma Programının Lise Öğrencilerinin Sosyal Kaygı Düzeylerine Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
Çetin, F., Alpa-Bilbay, A. ve Albayrak-Kaymak, D. (2001). Çocuklarda sosyal beceriler. İstanbul: Epsilon Yayınları
Demir, T. (1997). Çocuk ve ergenlerde sosyal fobi: Epidemiyolojik bir çalışma. Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İstanbul.
Demir, T., Eralp-Demir, D., Özmen,E. ve Uysal, Ö., (1999). Çapa çocuk ve ergenler için sosyal fobi ölçeğinin geçerlilik ve güvenirliliği, Düşünen Adam, 12, 23-30
Demir, T., Eralp-Demir, D., Türksoy, N., Özmen, E. ve Uysal, Ö., (2000). Çocuklar için sosyal anksiyete ölçeğinin geçerlilik ve güvenirliliği, Düşünen Adam, 13, 42-48
Emmelkamp, P.M.G. ve Scholing, A. (1997) Behavioral treatment strategies for panic disorder, social phobia, and obsessive-compulsive disorder. J.A. denBoer (ed.), Clinical management of anxiety içinde (sf.79-108). New York: Dekker.
Eren-Gümüş, A. (2006). Sosyal kaygı ile başa çıkma. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.
Eren-Gümüş, A. (2002). Sosyal Kaygıyla Başa Çıkma Grup Programının Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Kaygı Düzeylerine Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Friedberg, R.D. ve McClure, J.M. (2002). Clinical practice of cognitive therapy with children and adolescents:The nuts and bolts. New York: Guilford
Gallagher, H.M., Rabian, B.A., ve McCloskey, M.S. (2004). A brief group cognitive-behavioral intervention for social phobia in childhood. Journal of Anxiety Disorders, 18, 459-479.
Handerson, L. ve Zimbardo, P.G. (2001). Shyness as a clinical condition : The Stanford Model. W.R. Crozier ve L. E. Alden (ed.) International Handbook Of Social Anxiety içinde (431-448) New York: Wiley.
Heckelman, L.R. ve Schneier, F.R. (1995). Diagnostic issues. Richard G. Heimberg, Michael R. Liebowitz, Debra A. Hope ve Franklin, R. Schneier (Ed.) Social phobia: diagnosis, assessment, and treatment içinde (pp.3-20). New York: Guilford Press.
Heimberg, R. G. (2002). Cognitive–behavioral therapy for social anxiety disorder: Current. status and future directions. Biological Psychiatry, 51, 101–108.
Heimberg, R.G. ve Becker, R.E. (2002). Cognitive behavioral group therapy for social phobia. New York: The Guilford Press.
Heimberg, R.G., Liebowitz, M.R., Hope, D.A., Schneier, F.R., Holt, C.S., Welkowitz, L. A., Juster, H.R, Campeas, R., Bruch, M. A., Cloitre, M., Fallon, B. ve Klein, D. F. (1998). Cognitive behavioral group therapy with phenelzine therapy for social phobia, 12-Week Outcome. Archives of General Psychiatry, 55,1133-1141.
Hope, D. A., Heimberg, R. G., Juster, H. R. ve Turk, C. L. (2000). Managing social snxiety: A cognitive behavioral therapy approach. New York, Oxford Publications
Kearney, C. A. (2005). Social anxiety and social phobia in youth. New York: Springer.
Kendall, P.C. (1994). Treating anxiety disorders in children: Results of a randomized clinical trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 62, 100-110.
Koçak, A. (2001). Sosyal kaygıyla başaçıkma programının lise öğrencilerinin Sosyal kaygı düzeylerine etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Kulaksızoğlu, A. (2003). Kişisel gelişim uygulamaları. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Kulaksızoğlu, A. (1998). Ergenlik psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi
Kupersmidt, J.B. ve Patterson, C.J. (1991). Childhood peer rejection, aggression, withdrawal, and perceived competence as predictors of self-reported behavior problems in preadolescence. Journal of Abnormal Child Psychology, 19, 427-449.
Last, C.G., Hansen, C. ve Franco, N. (1998). Cognitive-behavioral treatment of school phobia. Journal of the American Academy of Adolescent Psychiatry, 37, 404-411
Leary, M. R. ve Kowalski, R. M., (1995). Social Anxiety. Newyork: Guilford Press.
March, J.S. ve Ollendick, T.H. (2004). Integrated psycosocial and phamacological treatment. T.H. Ollendick ve J.S. March (Ed.), Phobic and anxiety disorders in children and adolescents: A clinician’s guide to effective pschosocial and pharmacological interventions içinde (pp.141-172). New York: Oxford University Press.
Rapee, R.M. (1995). Descriptive Pschopathology of social phobia. Heimberg R. G., Lieboewitz, M. R., Hope, D. A., Schneier, F. R., (ed.), Social Phobia. Diagnosis, Assesment and Treatment. (41-66). New York: The Guilford Press.
Rapee, R. M. (1998). Overcoming Shyness And Social Phobia: A Step By Step Guide. New Jersey, Book-mart Press.
Spence, S.H., Donovan, C. ve Brechman-Toussaint, M. (2000). The treatment of childhood social phobia: The effectiveness of a social skills training- based cognitive-behavioral intervention with and without parental involvement. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 41, 713-726.
Sweeney, L. ve Rapee, M., (2001). Social phobia in children and adolescents: Psychological treatments. W.R. Crozier and L.E. Alden (ed.). International handbook of social anxiety : Concepts, research and ınterventions relating to the self and shyness içinde (sf. 525-537). West Sussex: John Wiley and Sons, Ltd.
Şimşek, H. (2011). Sosyal beceriler grup rehberliği programının sosyal kaygı düzeyine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Wells, A. ve Papageorgiou, C. (1998) Social Phobia: effects of external attention on anxiety, negative beliefs and perspective taking. Behavior therapy, 29, 357-370
Williams, E. ve Barlow, R. (2003). Anger control training: Techiniques and supplemetory programmes. Speechmark Publishing, United Kingdom.
Spence, S.H., Donovan, C. ve Brechman-Toussaint, M. (2000). The treatment of childhood social phobia: The effectiveness of a social skills training- based cognitive-behavioral intervention with and without parental involvement. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 41, 713-726.
Sweeney, L. ve Rapee, M., (2001). Social phobia in children and adolescents: Psychological treatments. W.R. Crozier and L.E. Alden (ed.). International handbook of social anxiety : Concepts, research and ınterventions relating to the self and shyness içinde (sf. 525-537). West Sussex: John Wiley and Sons, Ltd.
Şimşek, H. (2011). Sosyal beceriler grup rehberliği programının sosyal kaygı düzeyine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Wells, A. ve Papageorgiou, C. (1998) Social Phobia: effects of external attention on anxiety, negative beliefs and perspective taking. Behavior therapy, 29, 357-370
Williams, E. ve Barlow, R. (2003). Anger control training: Techiniques and supplemetory programmes. Speechmark Publishing, United Kingdom.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çare Sertelin Mercan
İstanbul Üniveristesi
Türkiye

Haluk Yavuzer Bu kişi benim
İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

6 Ekim 2017

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2017

Kabul Tarihi

17 Ağustos 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 16 Sayı: 63

DOI

https://doi.org/10.17755/esosder.291364

IZ

https://izlik.org/JA35XJ68XB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sertelin Mercan, Ç., & Yavuzer, H. (2017). BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(63), 1187-1202. https://doi.org/10.17755/esosder.291364

AMA

1.Sertelin Mercan Ç, Yavuzer H. BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ. esosder. 2017;16(63):1187-1202. doi:10.17755/esosder.291364

Chicago

Sertelin Mercan, Çare, ve Haluk Yavuzer. 2017. “BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 16 (63): 1187-1202. https://doi.org/10.17755/esosder.291364.

EndNote

Sertelin Mercan Ç, Yavuzer H (01 Ekim 2017) BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 16 63 1187–1202.

IEEE

[1]Ç. Sertelin Mercan ve H. Yavuzer, “BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ”, esosder, c. 16, sy 63, ss. 1187–1202, Eki. 2017, doi: 10.17755/esosder.291364.

ISNAD

Sertelin Mercan, Çare - Yavuzer, Haluk. “BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 16/63 (01 Ekim 2017): 1187-1202. https://doi.org/10.17755/esosder.291364.

JAMA

1.Sertelin Mercan Ç, Yavuzer H. BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ. esosder. 2017;16:1187–1202.

MLA

Sertelin Mercan, Çare, ve Haluk Yavuzer. “BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 63, Ekim 2017, ss. 1187-02, doi:10.17755/esosder.291364.

Vancouver

1.Çare Sertelin Mercan, Haluk Yavuzer. BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ. esosder. 01 Ekim 2017;16(63):1187-202. doi:10.17755/esosder.291364

Cited By

Psikolojik Danışman Adaylarıyla Çözüm Odaklı Grupla Psikolojik Danışmanın Çözüm Odaklı Eğilim ve Otomatik Düşüncelere Etkisi

OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.26466/opus.693205

GÜVENDE: Çocuğu Kötü Muamelenin Etkilerinden Korumak İçin Neler Yapılabilir?

Gelişim ve Psikoloji Dergisi

https://doi.org/10.51503/gpd.971593

The effect of psychological counseling carried out according to the cognitive behavioral approach on depression and anxiety: A meta-analysis

i-manager’s Journal on Educational Psychology

https://doi.org/10.26634/jpsy.16.4.19325

BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ

BİLİŞSEL-DAVRANIŞÇI YAKLAŞIMLA BÜTÜNLEŞTİRİLMİŞ SOSYAL BECERİ EĞİTİMİNİN ERGENLERİN SOSYAL KAYGI DÜZEYİNE ETKİSİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Psikolojik Danışman Adaylarıyla Çözüm Odaklı Grupla Psikolojik Danışmanın Çözüm Odaklı Eğilim ve Otomatik Düşüncelere Etkisi

GÜVENDE: Çocuğu Kötü Muamelenin Etkilerinden Korumak İçin Neler Yapılabilir?

The effect of psychological counseling carried out according to the cognitive behavioral approach on depression and anxiety: A meta-analysis

Cognitive Behavioral Therapy In Posttraumatic Stress Disorder and Social Anxiety Disorder: A Case Report

Oyun Temelli Grupla Psikolojik Danışmanın Ortaokul Öğrencilerinin Sosyal Kaygı Düzeylerine Etkisinin İncelenmesi

Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Sınav Kaygılarının İncelenmesi

Effectiveness of Metacognitive Therapy in the Treatment of Generalized Anxiety Disorder: A Systematic Review