NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR

Merve Yolal

doi:10.17755/esosder.312170

NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR

Öz

Bu çalışmanın amacı Kamu Tercihi Teorisi'nin ve Anayasal İktisat Teorisi’nin kurucusu olan ve bu alanda sağladığı katkılarından dolayı Nobel Ödülü’ne layık görülen James M. Buchanan’ın kurallar hakkındaki görüşlerini incelemektir. Ekonomi ve politika bilimi arasında bir bağ kurarak politik karar alma sürecini inceleyen kamu tercihi teorisi ile devletin güç ve yetkisinin nasıl sınırlandırılması gerektiğini ele alan anayasal iktisat teorisi Buchanan’ın kurallar üzerine çalıştığı disiplinlerdir. James Buchanan, sosyal sözleşmeler olarak nitelendirdiği anayasalar ile bu anayasalarda belirlenecek kurallar çerçevesinde devletin sahip olduğu yetkilerin sınırlandırılmasını önermektedir. İyi bir toplumsal düzenin temelini kuralların oluşturduğunu ve bu yüzden hem toplumsal yaşamda hem de siyasal süreçte bireylerin davranışlarını yönlendiren kuralların olması gerektiğini vurgulamaktadır. James M. Buchanan’ın önemle üzerinde durduğu kurallar konusunu içeren bu çalışmada; kuralların teorik temelleri, sosyal sözleşme-kural ilişkisi, kuralların önemi ile mali ve parasal kurallar değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kamu Tercihi Teorisi,Mali ve Parasal Kurallar,James M. Buchanan

Kaynakça

Acar, M. ve Bilir, H. (2013). Türkiye’de Sivil Anayasa Arayışları, Anayasal İktisat ve Anayasada Bulunması Gereken İktisadi-Mali Hükümler. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 15(24): 87-96.
Ackerman, S. R. (1994). Baskı Grubu Faaliyetleri: Yolsuzluk-Seçim Kampanyası Katkıları ve Lobicilik. Politik Yozlaşma ve Rant Kollama (ss. 111-132). Çev. Hakan Ay. (Ed. Aytaç Eker, Coşkun Can Aktan). Ankara: Takav Matbaası.
Aktan, C. C. (1992). Anayasal İktisadın Felsefi ve Teorik Temelleri. Ekonomik Anayasa Sempozyumu Kitabı (ss. 63-101), Düzenleyen Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü. Ankara. 28-29 Mayıs 1992.
Aktan, C. C., Dileyici, D. (2001). Parasal Düzen ve Parasal Anayasa. Kamu Tercihi ve Anayasal İktisat Dergisi. 5(1): 72-107.
Aktan, C. C. (2002a). Kamu Tercihi Teorisi ve Anayasal Politik İktisat. Anayasal İktisat. (ss. 3-30). (Ed. Coşkun Can Aktan). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Aktan, C. C. (2002b). Kurallar ve Kurumlar Önemlidir. Anayasal İktisat (ss. 717-721). (Ed. Coşkun Can Aktan). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Aktan, C. C., Togay, S. ve Utkulu, U. (2002). Parasal Reform Önerileri ve Parasal Anayasa. Anayasal İktisat (ss. 561-580). (Ed. Coşkun Can Aktan). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Aktan, C. C.,Vural, T. (2006a). Yeni Kurumsal İktisat. Kurumsal İktisat (ss. 19-42). (Ed. Coşkun Can Aktan). SPK Yayınları. Kurumsal Araştırmalar Serisi No: 2, Yayın No: 194.

Aktan, C. C.,Vural, T. (2006b). Ekonomi Politikası Yönetiminde Mali ve Parasal Kurallar. Kurumsal Maliye Politikası: Ekonomi Politikası Yönetiminde Mali Kurallar ve Kurumlar (ss. 119-134). (Ed. Coşkun Can Aktan). SPK Kurumsal Araştırmalar Serisi No: 2, Yayın No: 194.
Aktan, C.C. ve Dileyici, D. (2007). Kamu Tercihi İktisadına Giriş. Modern Politik İktisat Kamu Tercihi (ss. 9-38). (Ed. Coşkun Can Aktan ve Dilek Dileyici). Ankara: Seçkin Yayınları.
Andrew, Thomas P. (1993). Easing the Pressure on Pressure Groups: Toward a Constitutional Right to Lobby. Harvard Journal of Law and Public Policy, No: 1, Winter.
Atılgan, H. (2002). Parasal Anayasa. Anayasal İktisat. (ss.581-604). (Ed. Coşkun Can Aktan). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Biraschi, P. (2008). Searching for the optimal EMU fiscal rule: an ex-post analysis of the SGP reform proposals. Government of the Italian Republic (Italy), Ministry of Economy and Finance, Department of the Treasury Working Paper, (7).
Bowler, S. ve Donovan, T. (2004). Evolution in State Governance Structures: Unintended Consequences of State Tax and Expenditure Limitations. Political Research Quarterly. 57(2): 189-196.
Breton, A. (1974). The Economic Theory of Representative Government. Chicago: Aldine Publishing Company.
Brennan, G., Buchanan J. M. (1985). The Reason of Rules: Constitutional Political Economy. Indianapolis: LibertyFunds.
Brooks, L., Phillips, J. H. (2008). An Institutional Explanation for the Stickiness of Federal Grants. The Journal of Law, Economics, & Organization. 26(2): 243-264.
Broome, J. (1988). Review. Economica, New Series. 55(218): 282-283.
Buchanan, J. M., Tullock, G. (1967). The Calculus of Consent, Logical foundations of Constitutional Democracy. Ann Arbor: The University of Michigan State.
Buchanan, J., Wagner Richard E. (1977). Democracy in Deficit: The Political Legacy of Lord Keynes. Academic Press.
Buchanan J. M. (1979). Constitutional Constraints on Governmental Taxing Power. ORDO: Jahrbuch für die Ordnung von Wirtschaft und Gesellschaft. 30: 349-359.
Buchanan, J.M., Flowers M. (1986). Mali Sürece İlişkin Kuralların İyileştirilmesi Amacıyla Vergi ve Harcama Yetkilerinin Çerçevesinin Belirlenmesi. The Public Finance (ss. 141-149). Çev. Ferhat B. Özgen.
Buchanan, J. M. (1987). Tax Reform as Political Choice. Economic Perspectives. 1(1): 29-35.
Buchanan, J. M. (1989). Explorations into Constitutional Economics Compiled by Robert D. Tollison and Viktor J. Vanberg. College Station: Texas A-M University Press. Number Nine Texas A&M University Economics Series.
Buchanan, J. M. (1991). Constitutional Economics. Basil Blackwell, IEA Masters Of Modern Economics Series. (Ed. Cento Veljanovski).
Buchanan, J. M. (1997). The Balanced Budget Amendment: Clarifying the Arguments. Public Choice. 90(1): 117-138.
Buchanan, J. M. (1999). The Collected Works of James M. Buchanan Volume 1: The Logical Foundations of Constitutional Liberty. Indianapolis: Liberty Funds. Buchanan J. M., Tullock, G. (1999). The Collected Works of James M. Buchanan Volume 3: Calculus of Consent Logical Foundations of Constitutional Democracy. Indianapolis: LiberityFunds.
Buchanan, J. M. (2002a). Devletin Başarısızlığını Teşhiste ve Yapısal Reform Önerisinde Kamu Tercihi Teorisinin Başarısı ve Sınırları. Anayasal İktisat (ss. 127-138). Çev. Coşkun Can Aktan. (Ed. Coşkun Can Aktan). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Buchanan, J.M. (2002b). Pozitif Kamu Tercihi Teorisi ve Normatif Temelleri. Anayasal İktisat (ss. 65-76). Çev. Coşkun Can Aktan. (Ed. Coşkun Can Aktan). Ankara: Siyasal Kitabevi.
D’Amico, D. (2007). Buchanan on Monetary Constitutions. Costit Polit Econ. 18(318): 301-318.
Darrat, A. F. (2002). Budget Balance Through Spending Cuts or Tax Adjustments?.Contemporary Economic Policy. 20(3): 221-233.
Eker, A. (1992). Anayasal İktisat Açısından 1982 T.C. Anayasası. (ss. 32-52). Ekonomik Anayasa Sempozyumu 28-29 Mayıs 1992 . Ankara: Takav Matbaası.
Felkins, L. (1997). “Introduction to Public Choice Theory”, http://perspicuity.net/sd/pub-choice.html. (10.04.2017).
Geist, M. A. (1997). Balanced Budget Legislation: An Assessment of The Recent Canadian Experience. Ottawa Law Review. 29(1): 1-38.
Günay, A. (2007). Mali Disiplinin Sağlanmasında Anayasal Denk Bütçe Yaklaşımı ve Türkiye’de Uygulanabilirliği. T.C. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı. Yayın No: 2007/375. Ankara.
Hauwe, L. V. D. (1999). Public Choice, Constitutional Political Economy and Law and Economics. Public Choice and Constitutional Political Economy. 1: 603-659.
Hepaksaz, E. (2007). Kamu Tercihi ve Anayasal İktisat Teorisi Perspektifinden Anayasal Mali Reform. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar. 44(514): 89-109.
Keifman, S. (2008). On the Political Economy of Monetary Policy. The Ideas Workıng Paper Serıes. (1): 1-18.
Kızılboğa, R. (2012). Kamu Tercihi ve Anayasal İktisat Teorilerinin Değerlendirilmesi. NEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2: 91-109.
Mueller, D. C. (1996). Constitutional Democracy. New York: Oxford University Press.
Mueller, D. C. (2005). Constitutional Political Economy in the European Union. Public Choice. (124): 57-73.
Odabaş, H. (2002). James M. Buchanan’ın Hayatı, Metodolojisi ve Eserleri. Anayasal İktisat. (ss. 370-379). (Ed. Coşkun Can Aktan). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Papademos, Lucas. (2006). "Policy-making in EMU: strategies, rules and discretion. "Economic Theory. 27(1): 25-38.
Poulson, B. W. (2004). Tax and Spending Limits: Theory, Analysis, and Policy. Denver: Independence Institute Issue Paper. IP–2–2004.
Sakal, M. ve Şahin, E. A. (2009). Anayasal İktisatın Temel Felsefesi ve Türkiye’de Uygulanabilirlik Koşulları. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 10(1): 75-114.
Salter, A.W. (2014). An Introduction to Monetary Policy Rules. Mercatus Workıng Paper. George Mason University.
Silva, M. L. F. (1997). The Rules-Versus-Dıscretıon Debate Revısıted: What can be learnt from Argentina's Quasi- currency-board regime? Social and Economic Studies. 46(1): 111-134.
Truman, D. B. (1960). The Governmental Process. New York: Alfred A. Krapf. Uzun, T. (2009). Kamu Tercihi ve Anayasal İktisat Kuramı Üzerine Bir Değerlendirme. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmalar Dergisi. (23): 223-246.
Voigt, S. (1997). Positive Constitutional Economies: A Survey. Public Choice. 90(1): 11-53.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Merve Yolal
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

7 Ocak 2018

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2017

Kabul Tarihi

20 Ekim 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 17 Sayı: 65

DOI

https://doi.org/10.17755/esosder.312170

IZ

https://izlik.org/JA58PU69TD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yolal, M. (2018). NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 160-179. https://doi.org/10.17755/esosder.312170

AMA

1.Yolal M. NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR. esosder. 2018;17(65):160-179. doi:10.17755/esosder.312170

Chicago

Yolal, Merve. 2018. “NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 17 (65): 160-79. https://doi.org/10.17755/esosder.312170.

EndNote

Yolal M (01 Ocak 2018) NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 17 65 160–179.

IEEE

[1]M. Yolal, “NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR”, esosder, c. 17, sy 65, ss. 160–179, Oca. 2018, doi: 10.17755/esosder.312170.

ISNAD

Yolal, Merve. “NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 17/65 (01 Ocak 2018): 160-179. https://doi.org/10.17755/esosder.312170.

JAMA

1.Yolal M. NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR. esosder. 2018;17:160–179.

MLA

Yolal, Merve. “NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 17, sy 65, Ocak 2018, ss. 160-79, doi:10.17755/esosder.312170.

Vancouver

1.Merve Yolal. NOBEL ÖDÜLÜ SAHİBİ JAMES M. BUCHANAN’IN KONSEPTİNDEN KURALLAR. esosder. 01 Ocak 2018;17(65):160-79. doi:10.17755/esosder.312170

Cited By

KAMU TERCİHİ VE YÖNETİMDE KARAR VERME: TEORİK BİR DEĞERLENDİRME

Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi

https://doi.org/10.31199/hakisderg.793872

Anayasal İktisat Teorisi – Mali Kural İlişkisi: Aynı Kural Türünde Görülen Farklı Değişken Etkisinin Ampirik Analizi (2000-2020)

Sosyal Mucit Academic Review

https://doi.org/10.54733/smar.1760062