EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ

Meliha Tuzgöl Dost; Mert Aytaç; Nermin Kıbrıslıoğlu Uysal

doi:10.17755/esosder.472964

EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ

Öz

Bu araştırmanın amacı, ebeveynlik biçiminin kişilik özellikleri, benlik saygısı ve yaşam doyumunu yordama gücünü araştırmaktır. Araştırmada ilişkisel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma grubu Ankara’da bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesinin çeşitli bölümlerinde okumakta olan 441 lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcıların 375’i (% 85) kadın, 66’sı (% 15) erkektir. Öğrencilerin yaş aralığı 18-36 olup, yaş ortalaması 20.71’dir (Ss: 1.82). Araştırmada, Young Ebeveynlik Ölçeği, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği-Benlik Saygısı Alt Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ebeveynlik biçimlerinin, öğrencilerin beş büyük faktör kişilik özelliklerini, benlik saygısı ve yaşam doyumunu yordama gücünün incelenmesi amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Bazı ebeveynlik biçimlerinin üniversite öğrencilerinin nevrotizm, dışadönüklük, deneyime açıklık, yumuşak başlılık, sorumluluk, benlik saygısı ve yaşam doyumunu anlamlı olarak yordadığı saptanmıştır. Sonuçlar tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik biçimi,kişilik,benlik saygısı

Kaynakça

KAYNAKÇABacanlı, H., İlhan, T. ve Aslan, S. (2009). Beş faktör kuramına dayalı bir kişilik ölçeğinin geliştirilmesi: Sıfatlara dayalı kişilik testi (SDKT). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 261-279.
Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative control on child behavior. Child Development, 37, 887–907.
Baumrind, D. (1991). Parenting styles and adolescent development. In: J. Brooks, R. Lerner & A. C. Petersen, (Ed.), The Encyclopedia on Adolescence (pp. 758-772). New York: Garland.
Bahçivan Saydam, R. ve Gençöz, T. (2005). Aile ilişkileri, ebeveynin çocuk yetiştirme tutumu ve kendilik değerinin gençler tarafından belirtilen davranış problemleriyle olan ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 20 (55), 61-74.
Bowlby, J. (2014). Güvenli Bir Dayanak: Ebeveyn-Çocuk Bağlanması ve Sağlıklı İnsan Gelişimi. Kocaeli: Psikoterapi Enstitüsü Yayınları.
Costa, P. T., & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO Personality Inventory (NEO PI-R) and NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI) Professional Manual. Odessa, FL.
Cozolino, L. (2014). İnsan İlişkilerinin Nörobilimi: Bağlanma ve Sosyal Beynin Gelişimi. Kocaeli: Psikoterapi Enstitüsü Yayınları.
Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Dağlı, G. ve Beyazsaçlı, M. (2010). Ana-Baba Tutumu ve Kendini Gerçekleştirme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Mediterranean Journal of Educational Research, 7, 1-16.
Darling, N., & Steinberg, L. (1993) Parenting style as context: an integrative model. Psychological Bulletin, 113, 487-496.
DeHart, T., Pelham, B. W. & Tennen, H. (2006). What lies beneath: Parenting style and implicit self-esteem. Journal of Experimental Social Psychology, 42, 1–17.
Deniz, M., E., Karakuş, Ö., Traş, Z., Eldeleklioğlu, Z., Özyeşil, Z. ve Hamarta, E. (2013). Parental attitude perceived by university students as predictors of subjective well-being and life satisfaction. Psychology, 4(3), 169-173.
Diener, E., Emmons, R. A., Laresen, R. J. & Griffin, S. (1985) The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49, 71-75.
Gündüz Algünerhan, R. (2017). 12-14 yaşındaki ergenlerde algılanan anne-baba tutumları benlik algısı ve psikolojik sağlık. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Nişantaşı Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Heaven, P. & Ciarrochi, J. (2008). Parental styles, gender and the development hope and self-esteem. European Journal of Personality, 22: 707–724.
Franken, J. R., Wallen, N.,E. & Hyun, H.,H. (2012). How to Design and Evaluate Research in Education. McGraw-Hill, NY.
Huver, R. M. E., Otten, R., Vries, H. D. & Engels, C. M. E. (2010). Personality and parenting style in parents of adolescents. Journal of Adolescence, 33, 395-402.
İnanç, L., Altıntaş, M. ve Barış, T. (2017). Ebeveynlerin çocuk yetiştirme tutumları ile kişilik yapıları arasındaki ilişki, International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(5), 1731/1745.
Jaureguizar, J., Bernaras, E., Bully, P. & Garaigordobil, M. (2018). Perceived parenting and adolescents’ adjustment. Psicologia: Reflexão e Crítica, 31:8 https://doi.org/10.1186/s41155-018-0088-x
Klein, M. (2015). Çocuk Psikanalizi. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeyinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Kömürcü, B. (2014). Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Ebeveynlik Biçimleri ve Psikolojik Belirtiler ile Psikolojik Dışlanmanın Tehdit Ettiği İhtiyaçlar Arasındaki İlişkiler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Leung, J. P. & Zhang, L. W. (2000). Modelling life satisfaction, of Chinese adolescents in Hong Kong. International Journal of Behavioural Development, 24, 99-104.Levin, K. A. & Currie, C. (2010). Family structure, mother-child communication, father-child communication, and adolescent life satisfaction A cross-sectional multilevel analysis. Health Education, 110(3), 152-168.
Levin, K. A., Dallago, L. & Currie, C. (2012). The association between adolescent life satisfaction, family structure, family affluence and gender differences in parent-child communication. Social Indicators Research, 106(2), 287-305.
Liu, D., Ksinan, A. J. & Vazsonyi, A. T. (2018). Maternal support and deviance among rural adolescents: The mediating role of self-esteem. Journal of Adolescence, 69, 62-71.
Milevsky, A., Schlechter, M. & Netter, S. (2007). Maternal and paternal parenting styles in adolescents: Associations with self-esteem, depression and life-satisfaction. Journal of Child and Family Studies, 16(1), 39–47.
Nayak, G. & Kochar, A. (2016). Role of parenting styles in determining self-esteem and loneliness among undergraduate students. The International Journal of Indian Psychology 4(1), 64-70.
Onoa, Y., Takaesua, Y., Nakaib, Y., Ichikia, M., Masuyaa, J., Kusumib, I. & Inouea, T. (2017). The influence of parental care and overprotection, neuroticism and adult stressful life events on depressive symptoms in the general adult population. Journal of Affective Disorders, 217, 66–72.
Park, N. (2004), The role of subjective well-being in positive youth development. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 591(1), 25-39.Rafaeli, E., Bernstein, D. P. ve Young J. E. (2013). Şema Terapi Ayırıcı Özellikler. İstanbul: Psikonet Yayınları.
Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
Schore, A. N. (2016). Affect regulation and the origin of the self: The neurobiology of emotional development. New York: Routledge.
Soygüt, G., Çakır, Z. ve Karaosmanoğlu, A. (2008). Erken dönem uyumsuz şemaların değerlendirilmesi: young ebeveynlik ölçeği’nin psikometrik özelliklerine ilişkin bir inceleme. Türk Psikoloji Yazıları, 11 (22), 17-30.
Tabachnick, B.,G. & Fidell, L.,S.(2007). Using multivariate statistics (5th Ed.). Pearson, Boston.
Takahashi, N., Suzuki, A., Matsumoto, Y., Shirata, T. & Otani, K. (2017). Perceived parental affectionless control is associated with high neuroticism. Neuropsychiatric Disease & Treatment, 13, 1111-1114.
Sheffield, A., Waller, G., Emanuelli, F., Murray, J. & Meyer, C. (2006). Links between parenting and core beliefs: preliminary psychometric validation of the young parenting inventory. Cognitive Therapy and Research, 29 (6), 787–802.
Steinberg, L., Elmen, J. D. & Mounts, N. S. (1989). Authoritative parenting, psychosocial maturity, and academic success among adolescents. Child Development, 60, 1424-1436.
Sümer, N., Gündoğdu Aktürk, E. & Helvacı, E. (2010). Anne-baba tutum ve davranışlarının psikolojik etkileri: türkiye’de yapılan çalışmalara toplu bakış. Türk Psikoloji Yazıları, 13 (25), 42-59.
Ünsal Seydooğulları, S. ve Çiftçi Arıdağ, N. (2012). Lise öğrencilerinin yaşam doyumlarının ana baba tutumları ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. International Online Journal of Educational Sciences, 4(3), 752-767.
Vlierberghe, L. V., Timbremont, B., Braet, C. & Basile, B. (2007). Parental schemas in youngsters referred for antisocial behaviour problems demonstrating depressive symptoms. The Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 18(4): 515-533.
Yetim, Ü. (1993). Life satisfaction: A study based on the organization of personal projects. Social Indicators Research, 29 (3), 277-289.
Winnicott, D. W., (1963). Ego Distorsion in terms of true and false self, the maturational process, Oxford University Press.
Winnicott D.W., (2007). Oyun ve gerçeklik. İstanbul: Metis Yayınları.
Young, J. E., Klosko, J. S. ve Weishaar, M. E. (2009). Şema Terapi. İstanbul: Litera Yayıncılık.
Zakeri, H. & Karimpour, M. (2011). Parenting styles and self esteem. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 29, 758-761.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Meliha Tuzgöl Dost ^*
0000-0001-7852-6633
Türkiye

Mert Aytaç
0000-0003-4739-6340

Nermin Kıbrıslıoğlu Uysal Bu kişi benim
0000-0002-9592-469X

Yayımlanma Tarihi

15 Temmuz 2019

Gönderilme Tarihi

21 Ekim 2018

Kabul Tarihi

28 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 18 Sayı: 71

DOI

https://doi.org/10.17755/esosder.472964

IZ

https://izlik.org/JA58XC75CX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tuzgöl Dost, M., Aytaç, M., & Kıbrıslıoğlu Uysal, N. (2019). EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(71), 1146-1165. https://doi.org/10.17755/esosder.472964

AMA

1.Tuzgöl Dost M, Aytaç M, Kıbrıslıoğlu Uysal N. EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ. esosder. 2019;18(71):1146-1165. doi:10.17755/esosder.472964

Chicago

Tuzgöl Dost, Meliha, Mert Aytaç, ve Nermin Kıbrıslıoğlu Uysal. 2019. “EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 (71): 1146-65. https://doi.org/10.17755/esosder.472964.

EndNote

Tuzgöl Dost M, Aytaç M, Kıbrıslıoğlu Uysal N (01 Temmuz 2019) EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18 71 1146–1165.

IEEE

[1]M. Tuzgöl Dost, M. Aytaç, ve N. Kıbrıslıoğlu Uysal, “EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ”, esosder, c. 18, sy 71, ss. 1146–1165, Tem. 2019, doi: 10.17755/esosder.472964.

ISNAD

Tuzgöl Dost, Meliha - Aytaç, Mert - Kıbrıslıoğlu Uysal, Nermin. “EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 18/71 (01 Temmuz 2019): 1146-1165. https://doi.org/10.17755/esosder.472964.

JAMA

1.Tuzgöl Dost M, Aytaç M, Kıbrıslıoğlu Uysal N. EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ. esosder. 2019;18:1146–1165.

MLA

Tuzgöl Dost, Meliha, vd. “EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 71, Temmuz 2019, ss. 1146-65, doi:10.17755/esosder.472964.

Vancouver

1.Meliha Tuzgöl Dost, Mert Aytaç, Nermin Kıbrıslıoğlu Uysal. EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ. esosder. 01 Temmuz 2019;18(71):1146-65. doi:10.17755/esosder.472964

Cited By

Mediator Role of Psychological Well-Being in the Relationship Between Parent ’s Regulation of Child's Emotion and Child ’s Emotion Regulation

Cukurova University Faculty of Education Journal

https://doi.org/10.14812/cuefd.1185911

İlköğretim 8. Sınıf Öğrencilerinin Matematik Kaygısı ile LGS Başarısı İlişkisinin ve Matematik Kaygısının Nedenlerinin İncelenmesi

Asya Studies

https://doi.org/10.31455/asya.1638097

The Effect of Maternal Parenting Attitudes on Family Functioning

Journal of Family Issues

https://doi.org/10.1177/0192513X251410269

Mothers’ Self-Esteem and Maternal Attitudes

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology

https://doi.org/10.35365/ctjpp.25.1.04

Self-esteem as a predictor of career decision-making competence in middle school students: The mediating role of parental career-related support

Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.46778/goputeb.1727142

Geleneksel Aile Dinamiklerinden Çocukerkil Aile Yapısına

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1710468

EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ

EBEVEYNLİK BİÇİMİNİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ, BENLİK SAYGISI VE YAŞAM DOYUMUNU YORDAMA GÜCÜ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Mediator Role of Psychological Well-Being in the Relationship Between Parent ’s Regulation of Child's Emotion and Child ’s Emotion Regulation

Okul Öncesi Dönemde Baba Kişiliği, Babalık Rolü Algısı ve Sosyal Davranışlar: Baba Katılımının Aracı Rolü

Anxiety scale for parents of gifted children (ASPGC): Validity and reliability study

Ergenlerde akıllı telefon bağımlılığının yordayıcısı olarak benlik saygısı ve yaşam doyumu

Ergenlerde Ebeveyn Akademik Başarı Baskısı/Desteğiyle Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkide Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü

İlköğretim 8. Sınıf Öğrencilerinin Matematik Kaygısı ile LGS Başarısı İlişkisinin ve Matematik Kaygısının Nedenlerinin İncelenmesi

The Effect of Maternal Parenting Attitudes on Family Functioning

Mothers’ Self-Esteem and Maternal Attitudes

Self-esteem as a predictor of career decision-making competence in middle school students: The mediating role of parental career-related support

Geleneksel Aile Dinamiklerinden Çocukerkil Aile Yapısına