AN EMPIRICAL APPLICATION ON THE CAUSALITY RELATIONSHIP AMONG FEAR INDEX (VIX), BITCOIN PRICES AND BIST100 INDEX

Öz

KORKU ENDEKSİ(VIX), BİTCOİN FİYATLARI VE BİST100 ENDEKSİ ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

Öz

21. yüzyıl toplumsal alanda birçok yeniliği beraberinde getirirken hiç şüphesiz küresel piyasalar açısından da değişim kaçınılmaz olmuştur. Bu değişikliklerden biri de piyasalardaki risk algısı olmuştur. Riskin yönetilmesi her geçen gün daha da önemli hale gelmektedir. Günümüzde uluslararası piyasalarda oluşan finansal risklerin ölçülmesine olanak tanıyan birçok risk endeksi olmakla birlikte en çok takip edilenlerden birinin de VIX korku endeksidir. Uluslararası yatırım kararı alınırken bu endeks yol gösterici olmakta ve özellikle finansal piyasalardaki fonların yönetilmesinde önemli rol oynamaktadır. Finansal piyasalarda ortaya çıkan başka bir yenilik ise kripto para piyasaları olurken, uluslararası yatırımcının ilgisi her geçen gün daha da artmakta ve hatta bu paralarla alışveriş yapılmasını özendiren kurumların sayısı da artış göstermektedir. Bu bağlamda Bitcoine olan bu ilgi bu çalışmanın da ortaya çıkmasında motivasyon kaynaklarından biri olmuştur. Bu çalışmada 06.08.2010 ile 06.01.2020 dönemleri arasında günlük Bitcoin fiyatları ile BİST100 ve VIX korku endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi test edilmiştir. Öncelikli olarak yapısal kırılmayı dikkate alan Zivot-Andrews testi ile durağanlık sınanmış ve daha sonra Toda Yamamoto nedensellik analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda Bitcoin fiyatlarının her iki değişken üzerinde anlamlı bir ilişki içinde olmadığı görülürken, VIX endeksinden BİST100 endeksine doğru tek yönlü bir nedensellik etkisi gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kripto Para
• Finansal Piyasalar
• Bitcoin

Kaynakça

1. Akdağ, S. (2019). VIX Korku Endeksinin Finansal Göstergeler Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1): 235-256. doi: 10.17218/hititsosbil.522619. Bouri, E., Gupta, R., Tiwari, A. K., ve Roubaud, D. (2017). Does Bitcoin Hedge Global Uncertainty? Evidence From Wavelet-Based Quantile-in-Quantile Regressions. Finance Research Letters, 23, 87-95. Coşkun, A. ve Kaya, A. (2015). VIX Endeksi Menkul Kıymet Piyasalarının Bir Nedeni Midir? Borsa İstanbul Örneği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 16(1): 175-186. Çakmak, M. (2019). Kripto Paraların Gelişim Süreci, Blok Zincir Teknolojisi ve Kripto Paraların Türkiye’de Vergilendirilmesi. Yüksek lisans Tezi. T.C. Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Uluslararası İktisat Bilim Dalı, İstanbul. Erdoğdu, H. ve Baykut, E. (2016). BİST Banka Endeksi’nin (XBANK) VIX ve MOVE Endeksleri ile İlişkisinin Analizi. Türkiye Bankalar Birliği Bankacılar Dergisi, 98, 57-72. Hatipoğlu, M. ve Tekin, B. (2017). VIX Endeksi, Döviz Kuru Petrol Fiyatlarının BIST 100 Endeksi Üzerindeki Etkileri: Bir Kuantil Regresyon Yaklaşımı. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 7(3): 627-634. Kızıl, E. (2019). Türkiye'de Kripto Paranın Vergilendirilmesi ve Muhasebeleştirilmesi. Mali Çözüm Dergisi/Financial Analysis, 29(155): 179-196. Konuşkan, A., Teker, T., Ömürbek, V. ve Bekci, İ. (2019). Kripto Paraların Fiyatları Arasındaki İlişkinin Tespitine Yönelik Bir Araştırma. Süleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 24(2): 311-318. Köse, A. K., ve Akkaya, M. (2016). Beklenti ve Güven Anketlerinin Finansal Piyasalara Etkisi: BIST 100 Üzerine Bir Uygulama. Bankacılar Dergisi, 99, 3-15. Sadeghzadeh, K. (2018). Borsanın Psikolojik Faktörlere Duyarlılığı: Oynaklık Endeksi (VIX) Ve Tüketici Güven Endeksi (TGE) İle BİST 100 Endeksi Arasındaki İlişkiler. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2): 238-253. Sarıtaş, H., ve Nazlıoğlu, E. H. (2019). Korku Endeksi, Hisse Senedi Piyasası ve Döviz Kuru İlişkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(4): 542-551. Topaloğlu, E. E. (2019). Kripto Para Bitcoin Ve Döviz Kurları İlişkisi: Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme ve Nedensellik Analizi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2): 367-382. https://tr.investing.com/analysis/korku-endeksi-trmanyor-200430978 (Erişim Tarihi: 28.01.2020) https://www.yatirimkredi.com/vix-endeksi-volalite-endeksi-nedir.html) (Erişim Tarihi: 28.01.2020)