THE CONCEPT OF FUTUWA IN KOR'AN

Öz

Abstract The concept "geneorisity" (fütüvvet) comes from the word "feta" which means young. İn Kor'an the word "feta" is used for not only "brave" (yiğit) (as we mentiioned in this work) which means 'having high qualities'; but also an ordinary young person. However, this concept includes much more meanings than its dictionary meaning. During a long period, it has become a deep ocean of meanings with the help of Kor'an and Sunnah among the İslamic societies. Therefore the concept "geneorisity" means: self-denial, generosity, sincerity, friendship, protecting the others' rights, being fair to everybody, having mellifluence, avoiding from extravagancy, staying away from hostility and being tolerant to the whole world. Moreover in Turkish society this concept has a big role in the formation of an institutional system called "ahilik" which reflects the mentioned qualities in the previous paragraph.

Anahtar Kelimeler

• -

KUR'AN'DA FÜTÜVVET

Öz

Öz Fütüvvet kavramı genç anlamına gelen "feta" kelimesinden gelir. Kur'an'da geçen feta kelimesi bu çalışmamızda ifade ettiğimiz yiğit anlamını içeren üstün değerleri ifade ettiği gibi sıradan bir genç anlamında da kullanılır. Ancak bu kavram kelime anlamından çok daha fazla manalar taşır. Süreç içinde İslam toplumları arasında Kur'an ve Sünnetin desteğiyle engin bir anlam okyanusu haline gelmiştir. Bu sebeple fütüvvet kavramı feragat, cömertlik, içtenlik, arkadaşlık, başkalarının haklarını gözetme, ayrım yapmama, güzel sözlü olmak, saçıp savurmaktan kaçınmak, husumetten uzak durmak ve hoşgörü gibi kavramları içermektedir. Ayrıca Türk toplumu içinde bu özellikleri yansıtan ve kurumsal bir yapı olan ahiliğin oluşmasına katkı sağlayan bir kavramdır.

Anahtar Kelimeler

• Fütüvvet, Cömertlik, Kur’an, Ahilik

Kaynakça

1. Abdülbaki Gölpınarlı,” İslam ve Türk İllerinde Fütüvvet Teşkilatı ve Kaynakları”, İstanbul İktisat Fakültesi, Mecmuası, cilt XI, Temmuz 1950.
2. Alusî, Ebu’l-Fadl Şehabü’d-Din es-Seyyid, Daru’l Fikr Matbaası Beyrut 1997
3. Ateş, Süleyman, Sülemî ve Tasavvufî Tefsiri, Sönmez Neşriyat, İstanbul 1969.
4. el-Buharî, Ebu Abdillah Muhammed b. İsmail, Sahiu’l-Buharî, İstanbul 1979.Zekat, 18.
5. el-Cürcanî, es-Seyyid Şerif Ali b. Muhammed, Ta'rifat, Dersaadet, İstanbul 1300.
6. Erdem, Ekrem, Ahilik, Ahlakla Kalitenin Bulustuğu bir Örgütlenme Modeli, Kayseri Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, 2.Baskı, Kayseri, Ekim-2004.
7. Ekinci, Yusuf, Ahilik, Sistem Ofset, 2.Baskı , Ankara 1989.
8. Franz Taescher, “İslam Ortaçağında Futuvva” İstanbul İktisat Fak. Mecmuası, (çev. Fikret Işıltan) cilt, XV. Temmuz 1954.

9. Göktürk, İsmail, Mehmet YILMAZ, “Hayatın Anlam Bilgisine Dair Yahut Günümüz Ahi Kişiliği Üzerine Bir Deneme”, I. Ahi Evran-ı Veli ve Ahilik Arastırmaları Sempozyumu, 12-13 Ekim 2004, Kırşehir.
10. Herevî, Ebû İsmail Abdullah b. Muhammed Ensârî, Kitabu Menâzil’s-Sâirin, Matbaatü Meahid el- İlmî, Kahire 1908.
11. Hindî, Ali Muttakî, Kenzu’l-Ummal fi Süneni’l-Akval ve’l-Ef’al, Müessesetü’l-İslamî, Haleb trs.
12. Kurtubî, Ebu Abdillah Muhammed İbn Ahmed el-Ensari, Baskı Daru Kütübi’l-Hayriyye, Mısır 1962.
13. Kuşeyrî, Abdu’l-Kerim Hevazin, Risale, (çev. Süleyman Uludağ), Dergah Yay. İstanbul 1978.
14. Letaifu’l-İşarat: Tefsiru Sûfiyyu’l-Kâmil li’l-Kur’ani’l-Kerim, el-Heyetü’l-Mısriyyetü’l-Amme, Kahire 1981.
15. Müslim, Ebu’l-Hüseyin Müslim b. El-Hallac el-Kuşeyrî en-Nisaburî, Es-Sahih, Mısır 1955.
16. Nedvî, Seyyid Süleyman, Asr-ı Saadet, (çev. Ömer Rıza), İstanbul Asarı İlmiye Kütüphanesi 1928.
17. er-Razi Fahruddin, Mefatihu’l-Gayb)Tefsiri Kebir, (Çev. Suat Yıldırım ve Arkadaşları), Akçağ Yayınları, 1. Baskı, Ankara 1993
18. es-Sülemî, Ebû Abdurrahman Muhammed b. Hüseyin b. Musa el-Ezdî, Kitabu’l-Fütüvve, (çev. Süleyman Ateş), Ank. 1977.
19. Şimşek, Muhittin, TKY ve Tarihteki Bir Uygulaması, Ahilik, Hayat Yayınları: 134, Yönetim Dizisi:21, İstanbul, Ekim 2002.
20. Yazır, M. Hamdi Elmalı, Hak Dini Kur’an Dili, (Sadeleştiren Sıdkı Gülle) 2. Baskı İstanbul 2005.
21. Kuşeyrî, a.g.e, I, 409-410