SOCIO-ECONOMIC STRUCTURE OF KAYSERİ BAZAARS AND ANALYSIS OF EXPECTATIONS OF TRADESMAN

Öz

KAYSERİ ÇARŞILARININ SOSYOEKONOMİK YAPISI VE ESNAFLARIN BEKLENTİ ANALİZİ

Öz

Makalenin konusunu, Kayseri şehir merkezinde yer alan Kapalı Çarşı, Merkez Çarşı ve Yeraltı Çarşısı’nın sosyoekonomik yapısı ve söz konusu çarşılarda faaliyet gösteren esnafların bu yapıya ilişkin düşünce ve beklentilerinin karşılaştırmalı bir analizi oluşturmaktadır. Küresel kapitalizmin değişen koşulları karşısında ayakta kalma mücadelesi veren Kayseri çarşılarını merkeze alan betimleyici bir saha araştırmasının verilerine dayanmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak tespit edilen 506 esnafa uygulanan anketin araştırma sorularına yönelik verileri analiz edilmiştir. Makale, küresel kapitalizmin koşulları altında Kayseri Çarşılarında faaliyet gösteren esnafların ve işletmelerinin mevcut sosyoekonomik yapısını esnafların demografik özellikleri, işletmelerin nitelikleri üzerinden ortaya koymaktadır. Ayrıca değişen tüketim alışkanlıkları ve alışveriş merkezleri ile olan rekabette esnafların çarşıların sahip olduğu avantaj ve dezavantajları nasıl değerlendirdiklerini, bu doğrultudaki beklentilerini çarşıların mekânsal ve fiziksel nitelikleri üzerinden analiz etmektedir. Demografik nitelikler açısından aralarında küçük farklılıklar bulunsa da araştırma kapsamına giren çarşılar büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. Üç çarşı arasında demografik özellikler bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farkın bulunduğu tek değişken yaştır. İşletmelerin nitelikleri açısından her üç çarşı birbirine oldukça benzer bir manzara sergilemektedir. Çarşıların fiziki koşulları ve mekânsal özelliklerine yönelik esnafların değerlendirmeleri belli konularda benzerlik arz ederken belli konularda önemli ölçüde farklılaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• kapitalizm
• çarşı
• esnaf
• alışveriş merkezi

Kaynakça

1. Akyurt, M. A. (2019). “Sosyo-Ekonomik Değişmeyle Başa Çıkmak: Küçük Esnafın Taktikleri.” Journal of Economy, Culture and Society, 291-314 DOI: 10.26650/JECS2019-0093.
2. Arık, B.M. (2010). “Alışveriş Merkezleri ve ‘Rasyonel’ Büyüleme Stratejileri.” Akdeniz İletişim Dergisi, 13:211-233. Gençoğlu, A. Y. (2020). Muğlak Ekonomi ve Bir Mücadele Hikayesi: Geleneksel Ekonomiden Kapitalizme Kayseri Çarşıları, Konya: Çizgi Kitabevi.
3. Kompil, M.; Çelik, M. H. (2009). Türkiye’de Batı Tarzı Büyük Ölçekli Tüketim Mekanlarının Gelişimi ve Kentsel Perakende Alanlarının Yasal ve Yapısal Olarak Düzenlenmesi Gayretleri, Megaron Dergisi, 4(2):90-100.
4. Şentürk, Ü. (2012). “Tüketim Toplumu Bağlamında Boş Zamanların Kurumsallaştırdığı Bir Mekân: Alışveriş Merkezleri (AVM).” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13:63-77.
5. Zeytinoğlu F.Ç. ve diğerleri (2016). “İstanbul’daki Alışveriş Merkezleri Üzerine Bir Araştırma: Kümeleme Analizi.” Social Siences Research Journal, 5(1):111-128.