YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ

Didem Demir Erbil; Oya Hazer

doi:10.17755/esosder.867218

YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ

Öz

Bu çalışmanın amacı yaşlıların günlük yaşam aktivitelerinin ve sosyal ağlarının başarılı yaşlanma üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Araştırmada basit rastgele örneklem yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye’de Ankara ilinin Çankaya ve Altındağ ilçelerinde yaşayan 60 yaş ve üzeri 500 birey oluşturmuştur. Yaşlıların sosyal ağları aile ve arkadaş alt boyutu ile enstrümental günlük yaşam aktiviteleri değişkenlerinin başarılı yaşlanma davranışına etkisi incelemek için kurulan çoklu doğrusal regresyon modelinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (F=31,139 p<0,001). Ayrıca yaşlıların sosyal ağları (aile ve arkadaş alt boyutu) ve enstrümental günlük yaşam aktiviteleri değişkenleri başarılı yaşlanma davranışını istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkilemektedir (p<0,05). Buna göre de sosyal ağlar aile alt boyutu skorları 1 birim arttığında başarılı yaşlanma davranışının 0,481 arttığı (Beta=0,481), sosyal ağlar arkadaş alt boyutu skorları 1 birim arttığında başarılı yaşlanma davranışının 0,439 arttığı (Beta=0,439) ve enstrümental günlük yaşam aktiviteleri skorları 1 birim arttığında başarılı yaşlanma davranışının 1,412 arttığı (Beta=1,412) sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Bassuk, S. S., Glass, T. A., ve Berkman, L. F. (1999). Social disengagement and incident cognitive decline in communitydwelling elderly persons. Annals of Internal Medicine, 131(3), 165-173. doi:10.7326/0003-4819-131-3-199908030-00002
Berkman, L.F., ve T.A. Glass. (2000). Social integration, social networks, social support and health. In Social Epidemiology, L.F. Berkman and I. Kawachi (Eds.). New York: Oxford University Press.
Bowling, A. (2007). Aspirations for older age in the 21st century: What is successful aging?. The International Journal of Aging and Human Development, 64(3), 263-297.
Bowling, A. P., Gabriel, Z., Dykes, J., Dowding, L. M., Evans, O., Fleissing, A., Banister, D. ve Sutton, S. (2003). Let's Ask Them: A National Survey of Definitions of Quality of Life and its Enhancement Among People Aged 65 and Over. International Journal on Aging and Human Development, 56 (4), 269 – 306.
Britton, A., Shipley, M., Singh-Mannoux, A., ve Marmot, M. G. (2008). Successful aging: The contribution of early-life and midlife risk factors. Journal of the American Geriatrics Society, 56, 1098–1105.
Chang Q, Chan CH ve Yip PS. A(2017). Meta-analytic review on social relationships and suicidal ideation among older adults. Social Science & Medicine, 191,65-76.
Cohen S.(2004). Social relationships and health. American psychologist, 59(8), 676. https://doi.org/10. 1037/0003-066X.59.8.676 PMID: 15554821.
Cornwell, E. Y. ve Waite, L. J. (2009). Social disconnectedness, perceived isolation, and health among older adults. Journal of Health and Social Behavior, 50, 31-48.

Demir Erbil, D. ve Hazer, O. (2020). “Lubben Sosyal Ağ Ölçeği-6 (LSAÖ-6)’nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması”, International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(30), 399-410.
Diener, E., Oishi, S. ve Lucas, R.E. (2003). Personality, Culture, and Subjective Well-Being: Emotional and Cognitive Evaluations of Life. Annual Review of Psychology, 54 (4), 403-425.
Fern´andez-Ballesteros R., Zamarr’on M. D. ve L’opez M. D. (2011). “Successful aging: criteria and predictors,” Psychology in Spain, 15, 94–101.
Fischer, C. S. (1982). To dwell among friends: Personal networks in town and city. Chicago, IL: Chicago University Press.
Gardner, P. (2014). The role of social engagement and identity in community mobility among older adults aging in place. Disability and Rehabilitation, 36(15), 1249-1257. doi:10.3109/09638288.2013.837970
Hazer, O ve Özsungur, F. (2017). Başarılı Yaşlanma Ölçeği (BYÖ) Türkçe Versiyonu, International Journal Of Education Technology and Scientific Researches, 4, 184-206.
Huri M. ve Kayıhan H. (2014). Geriatrik Bireylerde Günlük Yaşam Aktivitelerindeki Bağımsızlık Seviyesi İle Kognitif Fonksiyon Değişkenleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 2(1), 1–10.
Jennifer B. Unger, Gail McAvay, Martha L. Bruce, Lisa Berkman ve Teresa Seemans (1999). Variation in the Impact of Social Network Characteristics on Physical Functioning in Elderly Persons: MacArthur Studies of Successful Aging. Journal of Gerontology: Social Sciences 54B ( 5) , 245-251.
Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. 24. Baskı, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Kobayashi, K. M., Cloutier-Fisher, D., ve Roth, M. (2009). A profile of social isolation and health among older adults in small town and small city, British Columbia. Journal of Aging and Health, 21, 374-397.
Lang, F. R. ve Baltes, M. M. (1997). Being with people and being alone in late life: Costs and benefits for everyday functioning. International Journal of Behavioral Development, 21, 729–746.
Langford, C. P., Bowsher, J., Maloney, J. P. ve Lillis, P. P. (1997). Social support: A conceptual analysis. Journal of Advanced Nursing, 25, 95-100.
Lawton M.P. ve Brody E.M.(1969). Assessment of Older People: Self-Maintaining and Instrumental Activities of Daily Living. Gerontologist, 9(3) 179-186.
Lubben J, Blozik E, Gillmann G, Iliff e S, von Renteln Kruse W ve Beck JC.(2006). Performance of an abbreviated version of the Lubben Social Network Scale among three European community-dwelling older adult populations. Gerontologist, 46(4), 503-513.
Mendes de Leon, C. F. M., Gold, D. T., Glass, T. A., Kaplan, L. ve George, L. K. (2001). Disability as a function of social networks and support in elderly African Americans and Whites: The Duke EPESE 1986-1992. The Journals of Gerontology: Series B. Psychological Sciences and Social Sciences, 56B(3), 179-190. doi:10.1093/geronb/56.3.S179
Özmete, E. (2012). Yaşlanırken: Başarılı Yaşlanma. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Biz Bir Aileyiz Dergisi, 1-5.
Pavot, W. ve Diener, E. (2013). Happiness Experienced: The Science of Subjective Well-Being. S. David, I. Boniwell, ve A. C. Ayers (Ed.). The Oxford Handbook of Happiness (s. 134-151). Oxford, UK: Oxford University Press.
Ryff, C. D. (1982). Successful aging: A developmental approach. The Gerontologist, 22, 209-214.doi:10.1093/geront/22.2.209.
Reboussin, B.A., Rejeski, W.J., Martin, K.A., Callahan, K., Dunn, A. L., King, A. C. ve Sallis, J. F.(2000). Correlates of Satisfaction With Body Function and Body Appearance in Middle- and Older Aged Adults: The Activity Counseling Trial (ACT). Psychology and Health, 15 (2), 239–254.
Reker, G. T. (2009). A Brief Manual of the Successful Aging Scale (SAS), DOI: 10.13140/2.1.4238.720.
Rosso, A. L., Taylor, J. A., Tabb, L. P. ve Michael, Y. L. (2013). Mobility, disability, and social engagement in older adults. Journal of Aging and Health, 25(4), 617-637. doi:10.1177/0898264313482489
Rowe, JW. ve Kahn, RL. (1997). Successful aging. Gerontologist, 37,433–440.
Rowe, J.W. ve Kahn, R.L. (1998). Successful aging. New York: Pantheon Books.
Slegers, K., van Boxtel, M. P. ve Jolles, J. (2007). The effects of computer training and Internet usage on the use of everyday technology by older adults: A randomized controlled study. Educational Gerontology, 33, 91-110.
Tomaka, J., Thompson, S. ve Palacios, R. (2006). The relation of social isolation, loneliness, and social support to disease outcomes among the elderly. Journal of Aging and Health, 18, 359-384.
WHO, NIA (Dünya Sağlık Örgütü, Ulusal Yaşlanma Ensitüsü). (2017). https://www.nia.nih.gov/sites/default/files/2017- 06/global_health_aging.pdf. (Son erişim: 08.11.19)
Zainab N. ve Naz H.(2017). Daily living functioning, social engagement and wellness of older adults. Psychology, Community & Health, 6(1), 93–102, doi:10.5964/pch.v6i1.213

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Aile ve Hanehalkı Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Didem Demir Erbil ^*
0000-0003-2174-8184
Türkiye

Oya Hazer
0000-0002-0380-6865
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2021

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2021

Kabul Tarihi

7 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 20 Sayı: 80

DOI

https://doi.org/10.17755/esosder.867218

IZ

https://izlik.org/JA95RU69ST

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir Erbil, D., & Hazer, O. (2021). YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(80), 1846-1857. https://doi.org/10.17755/esosder.867218

AMA

1.Demir Erbil D, Hazer O. YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ. esosder. 2021;20(80):1846-1857. doi:10.17755/esosder.867218

Chicago

Demir Erbil, Didem, ve Oya Hazer. 2021. “YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 20 (80): 1846-57. https://doi.org/10.17755/esosder.867218.

EndNote

Demir Erbil D, Hazer O (01 Ekim 2021) YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 20 80 1846–1857.

IEEE

[1]D. Demir Erbil ve O. Hazer, “YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ”, esosder, c. 20, sy 80, ss. 1846–1857, Eki. 2021, doi: 10.17755/esosder.867218.

ISNAD

Demir Erbil, Didem - Hazer, Oya. “YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 20/80 (01 Ekim 2021): 1846-1857. https://doi.org/10.17755/esosder.867218.

JAMA

1.Demir Erbil D, Hazer O. YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ. esosder. 2021;20:1846–1857.

MLA

Demir Erbil, Didem, ve Oya Hazer. “YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 20, sy 80, Ekim 2021, ss. 1846-57, doi:10.17755/esosder.867218.

Vancouver

1.Didem Demir Erbil, Oya Hazer. YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ. esosder. 01 Ekim 2021;20(80):1846-57. doi:10.17755/esosder.867218

Strategies for Coping with Loneliness of Older Individuals whose Spouses Have Passed Away: Isparta Case Qualitative Research

İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.38079/igusabder.1641318

Exploring Older Adults’ Perceptions of Online Security and Privacy: A Phenomenological Study

Journal of Gerontological Social Work

https://doi.org/10.1080/01634372.2025.2562403

YAŞLI DOSTU KENT ALGISINDAKİ FARKLILIKLAR: DİYARBAKIR VE BURSA KARŞILAŞTIRMASI

Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi

https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1698880

YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ

YAŞLILARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE SOSYAL AĞLARININ BAŞARILI YAŞLANMAYA ETKİSİ

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

SUCCESSFUL AGING IN PLACE FROM THE PERSPECTIVE OF THE ELDERLY

Nationwide Study of Basic and Instrumental Activities of Daily Living in Individuals Aged 65+ Living at Home

KRONİK HASTALIKLI YAŞLI BİREYLERİN BAŞARILI YAŞLANMA VE SOSYAL DESTEK ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Değişimin İki İtici Gücü: Yaşlılık ve Teknoloji Üzerine Sistematik Literatür Analizi

Strategies for Coping with Loneliness of Older Individuals whose Spouses Have Passed Away: Isparta Case Qualitative Research

Exploring Older Adults’ Perceptions of Online Security and Privacy: A Phenomenological Study

YAŞLI DOSTU KENT ALGISINDAKİ FARKLILIKLAR: DİYARBAKIR VE BURSA KARŞILAŞTIRMASI