COVİD-19 SALGINININ KÜRESELLEŞMEYE VE ULUS DEVLETLERE ETKİSİ

Öz

Bu çalışmada literatür taraması yöntemi uygulanmış ve Covid-19 salgınının küreselleşmeye ve ulus devletlere etkisi incelenmiştir. Dünyada yaşanan salgınlardan ve özellikle Covid-19 salgınının genel anlamda insan hayatına etkilerinden söz edilmiştir. Covid-19 salgınının küreselleşmeye etkisi ve küresel sistemin ne yönde evrileceğiyle ilgili tahminlere yer verilmiştir. Covid-19 salgını sürecinde küresel sistemin önemli aktörlerinden biri olan Avrupa Birliği’nin performansı üzerinde durulmuştur. Küresel sistemin iki önemli gücü olan ABD ve Çin’in salgına verdikleri tepkilere değinildikten sonra küresel sistemdeki yerleriyle ilgili öngörülere değinilmiştir. Covid-19 salgınından sonra ulus devletlerin uluslararası alanda artan güç ve önemleri vurgulanmıştır. Son olarak salgını sürecinde Türkiye’nin performansı genel anlamda değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Küreselleşme
• Ulus Devlet

THE EFFECT OF THE COVID-19 PANDEMIC ON GLOBALIZATION AND NATION STATES

Öz

Kaynakça

1. ANADOLU AJANSI (2021a), https://www.aa.com.tr/tr/dunya/dso-2-5-milyar-nufuslu-130-ulkede-hic-kovid-19-asisi-uygulanmadigini-bildirdi/2135521 (Erişim Tarihi: 25 Şubat 2021).
2. ANADOLU AJANSI (2021b), https://www.aa.com.tr/tr/dunya/zengin-ulkeler-ihtiyaclarindan-fazla-kovid-19-asisi-aliyor/2071654 (Erişim Tarihi: 25 Şubat 2021). ACAR, Mustafa, (2020), “Korona Sonrası Dünya: Ekonomik, Sosyal ve Akademik Hayatta Ne Değişecek, Ne Değişmeyecek?”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 281-297.
3. AKÇAPAR, Burak, (2020), “Uluslararası Politikanın Pandemi Dönemeci”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 320-342.
4. AKGÜN, Birol, (2020), “Covid-19 ve Uluslar arası Kurumların Rolü”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
5. AKGÜN, Birol-ÇELİK, Metin, (2020), “Yeni Normal Dönemde Küresel Yönetişim: Uluslararası Kurumların Geleceği”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 368-384.
6. AKTAY, Yasin (2020), “Hatırlama ve Nisyan Arasında Salgının Sosyolojik Bakiyesi ve Küreselleşme”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 647-667.
7. ALKAN, Haluk, (2020), “COVID-19 Sonrasında Yönetsel Kapasite: Demokrasi Bağlamında Devletlerin Geleceği”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 257-278.
8. ARIBOĞAN, Deniz Ülke, (2020), “Pandemi Sonrası Dönemde Küresel Güvenlik ve İşbirliği: 19. Yüzyıl Avrupa Ahenginden 21. Yüzyılın Küresel Ahengine”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 345-366.

9. ASLAN, Seyfettin, (2009), “Küreselleşmenin Ulus Devletlere Etkisi”, Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sayı 25, ss.289-296.
10. ATLI, Altay, (2020), “Covid-19 Küreselleşmenin Sonunu Mu Getirecek?”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
11. AYBET, Gülnur, (2020), “COVID-19 Sonrası Uluslararası İlişkiler Teorisi ve Dünya Düzeni”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 300-318.
12. AYDIN, Mustafa, (2020), “Covid-19 ve Uluslar arası Düzen”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
13. AYDINLI, Ersel, (2020), “Salgınlar ve Uluslar arası Sistemin Dayanıklılığı”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
14. AYSAN, Mehmet Fatih, (2020), “Bildiğimiz Refah Devletini Yeniden Düşünmek: COVID-19 Pandemisi ve Sonrasında Sosyal Politikalar”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 671-687.
15. BAÇ, Meltem Müftüler, (2020), “Küresel Salgın Tehdidi Altında Küresel Sistem”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
16. BAYHAN, Vehbi, (2020), “Küresel Salgının Sosyolojisi ve Yeni Normal Dönemde Paradigma Dönüşümü”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 817-836.
17. CHAUDHRY, Aizaz Ahmad, (2020), “Covid-19: Sonrası Dönemde Küresel İletişim”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 32.
18. DORAN, Michael, (2020), “Covid-19 Krizinden Sonra Dünya Nasıl Görünecek”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 38.
19. DUHALDE, Eduardo, (2020), “Yaklaşan Başkalaşım”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 40.
20. DURAN, Burhanettin, (2020), “Koronavirüs Sonrası Yeni Bir Dünya Düzeni Mi, Düzensizliği Mi?”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
21. DURAN, Mahmut Sami-ACAR, Mustafa (2020), “Bir Virüsün Dünyaya Etkileri: Covid-19 Pandemisinin Makroekonomik Etkileri”, İnternational Journal of Social and Economic Sciences, 10(1), ss. 54-67.
22. ERŞEN, Emre, (2020), “Koronavirüs, Küreselleşme Uluslar arası Sistem?”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
23. ESHİD, (2020), COVID-19 “Pandemisi ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara Dair Açıklama”, Eşit Haklar İçin İzleme Derneği, Nisan 2020, İstanbul, ss. 1-7.
24. FRAİHAT, Ibrahim, (2020), “Covid-19 Sonrası Dünya Düzeninde Paradigma Kayması Olmayacaktır”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 40.
25. GÜDER, Süleyman, (2020), “Covid-19’un Uluslararası Sistem ve Türkiye Siyasetine Yansımaları”, Covid-19 Pandemisinin Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Etkileri, (Ed. Dilek Demirbaş, Veysel Bozkurt ve Sayım Yorğun), İstanbul Üniversitesi Yayınevi, s. 185-201.
26. HANİOĞLU, M. Şükrü, (2020), “Covid-19 Sonrası Küresel Düzen: İki Seçenek”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
27. ISCHİNGER, Wolfgang, (2020), “Covid-19: Jeopolitiğin Derinleşen Fay Hatları”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 72.
28. KAHF, Ammar, (2020), “Covid-19 Sonrası “Yeni Normal” Küresel Yönetişim”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 83.
29. KARAOĞLU, Ömer, (2020), “Salgınların İktisat Tarihi”, Covid-19 Pandemisinin Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Etkileri, (Ed. Dilek Demirbaş, Veysel Bozkurt ve Sayım Yorğun), İstanbul Üniversitesi Yayınevi, s. 1-24.
30. KARDAŞ, Tuncay, (2020), “Covid-19 Pandemisini Yeniden Düşünmek”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
31. KAYA, Yunus, (2020), “Küreselleşen Dünyada Salgın ve Salgın Sonrası Dünyada Küreselleşme”, Covid-19 Pandemisinin Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Etkileri, (Ed. Dilek Demirbaş, Veysel Bozkurt ve Sayım Yorğun), İstanbul Üniversitesi Yayınevi, s. 217-232).
32. KILIÇ, Orhan, (2020), “Tarihte Küresel Salgın Hastalıklar ve Toplum Hayatına Etkileri”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 15-53.
33. KIRAN, Yavuz Selim, (2020), “Covid-19 Sonrası Dönem: Daha Fazla Rekabet mi Yoksa Daha Fazla İşbirliği mi Yaşanacak?”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara.
34. KÖSE, Talha, (2020a), “COVID-19 Sonrası Dünya’da Küresel Yönetişim ve Kriz Yönetimi”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 385-405.
35. KÖSE, Talha, (2020b), “Koronavirüs ve Küresel Çatışma Dinamikleri”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
36. MACAR, Oya Dağlar, (2020), “Geçmişten Günümüze Salgın Hastalıkların Siyasal ve Toplumsal Sonuçları ve Günümüze Yansımaları”, Covid-19 ile Birlikte Uluslararası İlişkilerde Değişim ve Süreklilikler: Tarih, Bugün ve Gelecek İlişkisinde Disiplinler arası bir Analiz (Ed. Oya Dağlar Macar), İstanbul Ticaret Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Covid-19 Süreci Analiz Raporu Mayıs 2020, ss. 1-41.
37. MİŞ, Nebi (2020), “Covid-19’un Ulusal Siyasetlerin Geleceğine Etkisi”, Kriter Aylık Siyaset Toplum ve Ekonomi Dergisi, Mayıs, Yıl 5, Sayı 46, ss. 41-43. OĞUZLU, H. Tarık, Metin, (2020), “Küresel Salgın Sonrası Küresel Eko-Politik Dönüşüm”, Küresel Salgının Anatomisi: İnsan ve Toplumun Geleceği, (Editörler: Muzaffer Şeker, Ali Özer, Cem Korkut), Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları (TÜBA), Haziran 2020, Ankara, ss. 439-449.
38. ÖZAY, Mehmet, (2020), “Covid-19, Ulus Devlet ve Risk Toplumu”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
39. PİRİNÇÇİ, Ferhat, (2020), “Uluslar arası Sistemde Koronalizasyon”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
40. RAPOR, (2020), Kovid-19 Salgını ve Sonrası Uluslararası Siyasette Süreklilik ve Değişimler, (Hazırlayan: Bayram Ali SONER), Polis Akademisi Yayınları, Rapor no: 37, Mayıs 2020, Ankara, ss. 1-77.
41. SAKWA, Richard, (2020), “Salgın ve Uluslararası Siyaset”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 87.
42. SARAN, Samir, (2020), “Sınır Kapılarında Düzen: Küreselleşme, Teknofobi ve Dünya Düzeni”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 128.
43. ŞEN, Erdal-Batı, Güney Ferhat (2020), “COVID-19 Pandemik Krizinin Yönetim ve Ekonomi Politik Üzerine Olası Etkileri” Yönetim, Ekonomi ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 2020, 4(2):71-84.
44. TOK, Ufuk (2020), “Kovid-19 Salgının ALGINININ Uluslar arası İlişkilere Etkisi: ABD-ÇİN Rekabeti Örneği”, Türk Akademisi Siyasi Sosyal Araştırmalar Vakfı (TASAV) Dış Politika ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi Analiz No. 21//4 Mayıs 2020.
45. TORREBLANCA, Jose Ignacio, (2020), “Covid-19’un Etkileri,”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 133.
46. ULUTAŞ, Ufuk, (2020a), “Covid-19: Ne Beklemeli”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 21.
47. ULUTAŞ, Ufuk, (2020b), “Koronavirüs Sonrası Küresel Trendler”, Covid-19 Sonrası Küresel Sistem: Eski Sorunlar, Yeni Trendler, (Der: T.C. Dışişleri Bakanlığı, Stratejik Araştırmalar Merkezi), SAM Yayınları, 2020, Ankara.
48. ÜSTÜN, Çağatay-Özçiftçi, Seçil (2020), “COVID-19 Pandemisinin Sosyal Yaşam ve Etik Düzlem Üzerine Etkileri: Bir Değerlendirme Çalışması”, Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, Cilt 25, Özel Sayı 1, ss. 142-153.)
49. WANG, Yiwei, (2020), “Covid-19 Sonrası Dönemde Küresel Sistemin Geleceği”, Covid-19 Sonrası Dünya İşbirliği mi Rekabet mi?, (Der: Sam&Antalya Diplomasi Forumu), Stratejik Araştırmalar Merkezi, Sam Yayınları, Haziran 2020, Ankara s. 140.
50. WHO, (2021). https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019 (Erişim Tarihi: 25 Şubat 2021).
51. YORĞUN, Sayım, (2020a), “Önsöz”, Covid-19 Pandemisinin Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Etkileri, (Ed. Dilek Demirbaş, Veysel Bozkurt ve Sayım Yorğun), İstanbul Üniversitesi Yayınevi, s. V.
52. YORĞUN, Sayım, (2020b), “Covid-19 Salgını’nın Sosyal Politikalara Etkileri”, Covid-19 Pandemisinin Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Etkileri, (Ed. Dilek Demirbaş, Veysel Bozkurt ve Sayım Yorğun), İstanbul Üniversitesi Yayınevi, ss. 100-113).