Araştırma Makalesi

ÇAĞDAŞ AZERBAYCAN ŞİİRİNDE BİR GAZEL USTASI: AĞAKERİM NÂFİZ ŞİRVÂNÎ

Cilt: 5 Sayı: 3 28 Aralık 2022
Parvana Bayram *
PDF İndir
Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] Kapak Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]
TR

ÇAĞDAŞ AZERBAYCAN ŞİİRİNDE BİR GAZEL USTASI: AĞAKERİM NÂFİZ ŞİRVÂNÎ

Öz

Azerbaycan edebiyatında modern şiirin yanı sıra klasik şiir de varlığını devam ettirmektedir. Bakü ve çevresinde, Şamahı’da ve diğer bölgelerde divan şiiri geleneği önemli şairler tarafından yaşatılmaktadır. Mecmau’ş-Şu’ârâ, Gülüstan, Fövcü’l-Füsehâ edebî meclisleri 19. Yüzyılda kurulan ve Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla 20. yüzyılın sonlarına doğru yeniden faaliyete başlayan edebî meclislerdir. Fuzûlî, Sefâî, Kudsî, Vahid, Yusif, Eruz edebî meclisleri 20. yüzyıl sonlarında klasik şiiri yaşatmak için kurulan meclislerdendir. Bu edebî meclislere devam eden, burada yetişen onlarca şair, klasik edebiyatın yaşatılması için faaliyet göstermektedir. Bu şairlerin çoğu Fuzûlî edebî mektebine mensup olup daha çok gazel, kaside ve mesnevi yazmakta, klasik şiirin birçok şekil ve türünde eserler vermektedir. Divan şiirinin önemli temsilcilerinden ve Şirvan edebî mektebinin yaşayan temsilcilerinden biri de Ağakerim Nâfiz Şirvânî (d. 1948-)’dir. Şairin Azerbaycan Türkçesiyle, klasik tarzda yazdığı bütün şiirleri mürettep Divan halinde, Turan İbrahimov tarafından tertip edilip Önsöz ve geniş bir incelemeyle birlikte 2017 yılında Bakü’de yayımlanmıştır. Nâfiz, 20.yüzyıl Azerbaycan edebiyatının, kültür ve medeniyetinin yaşayan önemli isimlerindendir. O, sadece Azerbaycan klasik edebiyatını ve bu edebiyatın temsilcilerini değil, meşhur İran şairlerini; Anadolu ve Orta Asya şairlerinin eserlerini de çok iyi bilmektedir. Sadece klasik edebiyat sahasında değil klasik Şark müziği alanında da çağının önemli temsilcilerinden olan Nâfiz, Azerbaycan Muğam sanatında gür sesi ve besteleri ile faaliyetlerine devam etmektedir. O, yalnız Azerbaycan’da değil, Orta Asya ve Orta Doğu ülkelerinde, Fransa başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde, Amerika Birleşik Devletleri’nde de beste ve yorumlarıyla tanınan bir sanatçıdır. Bu makalede, Ağakerim Nâfiz Şirvânî’nin hayat ve sanatından bahsedilecek; ayrıca şairin Bakü’de basılan Divanının şekil ve muhteva özellikleri incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Şirvan şairleri , gazel , kaside , tahmis , nazire , makam , klasik müzik.

Kaynakça

  1. AHUNDOV, İmran (2015). Azerbaycan Muğamları, Mütercim. Bakı.
  2. BAĞRIAÇIK, Yeşim IŞIK (2020). Meşrutiyet Dönemi İran Şiiri ve Şairleri, Mavi Atlas, 8(1)2020: 115 – 127. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1072437. S.122 (E.T.: 15.10.2022).
  3. BAYRAM, Ömer (2005). Azerbaycan Sahası Tezkireleri ve Seyyid Azim Şirvânî’nin Tezkiresi (Dr. Tezi), Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eski Türk Edebiyatı Anabilim Dalı.
  4. BEDELBEYLİ, Efrasiyab (1969). Musigi Lüğeti, Bakı: Elm Neşriyatı,
  5. BEDELBEYLİ, Efrasiyab, İzahlı Monografik Musigi Lüğeti: Tesnif: http://lugat.musigi-dunya.az/az/data.pl?id=1886&lang=az (E.T.: 10.10.2022).
  6. BEDELBEYLİ, Efrasiyab, İzahlı Monografik Musigi Lüğeti: Muğam, Muğamat: http://lugat.musigi-dunya.az/az/azmt_az.pl?page=1&sym=19&razd=3) (E.T.: 10.10.2022).
  7. BİRİYA, Mehemmed (2010). Eserleri (Haz. İslam Geribli), Bakı: Elm Neşriyatı.
  8. CEFERZADE, Ehmed (1972). Şirvan Şairlerinin Seçilmiş Eserleri, Bakı: Yy.
  9. CEFERZADE, Ehmed, Geniyev, Seyfeddin (1994). Şirvan Şairleri, Bakı: Yy.
  10. CEFERZADE, Ehmed (1996). Şirvanın Kadın Şairleri, Bakı: Yy.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2022

Kabul Tarihi

20 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA54DG74GM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
MLA
Bayram, Parvana. “ÇAĞDAŞ AZERBAYCAN ŞİİRİNDE BİR GAZEL USTASI: AĞAKERİM NÂFİZ ŞİRVÂNΔ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 5, sy 3, Aralık 2022, ss. 1484-15, https://izlik.org/JA54DG74GM.


   TARANDIĞIMIZ İNDEXLER  

MLA-logo.svgDRJI.pngici2.pnglogo.png        CenterLogo.png       ESJIndex_logo.png        logo.png Logo_Horizontal-1910c000.webpscholar_logo_64dp.png                                                  logo.png 


Yazar, dergimizde yayınlanan makalelerin telif hakkına sahip olup çalışmaları CC BY-NC 4.0 lisansı altındadır./The author owns the copyright of the articles published in our journal and his works are under CC BY-NC 4.0 licence.