Araştırma Makalesi

TEVFİK FİKRET'İN ŞİİRLERİNDE GÜNEŞ İMGESİ

Cilt: 5 Sayı: 3 28 Aralık 2022
Seher Erdoğan Çeltik *
PDF İndir
Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] Kapak Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]
TR

TEVFİK FİKRET'İN ŞİİRLERİNDE GÜNEŞ İMGESİ

Öz

Tabiat; insanı çevreleyen, saran bir mekândır. İnsanoğlu, hayat sahnesine çıktığı günden beri tabiatla sıkı bir ilişki içerisinde olmuştur. İnsan-tabiat ilişkisi edebî eserlerde de çeşitli şekillerde çokça yer almıştır. Edebiyât-ı Cedîde topluluğuna mensup olan Tevfik Fikret'in şiirlerinde tabiatın bir tablo, bir manzara olarak sık sık karşımıza çıktığı görülür. Fikret'in tablolaşan şiirlerinde güneş imgesi manzaranın bir parçası olarak dikkat çeker. Tevfik Fikret, Rübâb-ı Şikeste'de güneşi; âfitâb, güneş, hurşit, mihr ve şems gibi eşanlamlı kelimelerle birlikte kullanır. Bu kelimelerle bir anlam ve imaj dünyası oluşturan şair, güneşi kimi zaman reel bir tabiat tablosu içerisinde değerlendirir kimi zaman da ona duygularıyla bakar. Fikret'in şiirlerinde güneş; genellikle hüzün, karamsarlık, ölüm, umut ve mutluluk gibi birbirine zıt duygu durumlarını çağrıştırır. Şair güneş imgesini somut benzetmeler yanında hürriyet gibi soyut kavramların simgesi olarak da kullanır. Gün doğumunun tablolaştırıldığı şiirlerde güneşi bir kadın olarak algılayan şair; gün batışını ölüm, hüzün gibi duygularla ilişkilendirir. Bazen de bereketi sebebiyle, yaşamın kaynağı olarak kabul eder. Tevfik Fikret şiirlerinde güneşi mekânın içindeki görünümü ve algılanışı ile verirken mevsimsel görünümleriyle de ele alır. Bu çalışmada âfitâb, güneş, hurşit, mihr ve şems gibi eşanlamlarıyla birlikte kullanılan güneş imgesi, Tevfik Fikret'in güneş çevresinde oluşturduğu anlam ve imaj dünyası ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tevfik Fikret , Edebiyât-ı Cedîde , güneş , tabiat , imge

Kaynakça

  1. Akay, Hasan (1998). Servet-i Fünun Şiir Estetiği. İstanbul: Kitabevi.
  2. Erdoğan Çeltik, Seher (2022). “Rübâb-ı Şikeste'de Melâl”. Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi, S. 30, s.113-135.
  3. Erdoğan Çeltik, Seher (2022). “Tevfik Fikret'in Kederi”. Turkish Studies- Educational Sciences, S.17, s.523-539.
  4. Erdoğan Çeltik, Seher (2022). “Tevfik Fikret'in Şiirlerinde Hüzün”. Türklük Bilimi Araştırmaları, S.51, s.101-117.
  5. Kaplan, Mehmet (1998). Tevfik Fikret. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  6. Karabulut, Mustafa (2015). “Tevfik Fikret'in ve Cenap Şahabettin'in Şiirlerinde Melankoli”. Turkish Studies, Volume 10, Issue 2, 507-520.
  7. Okay, Orhan (1990). Sanat ve Edebiyat Yazıları. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  8. Polat, N. Hikmet (2021). Tevfik Fikret Bütün Eserleri Eleştirel Basım. Ankara: Yapı Kredi Yayınları.
  9. Tanpınar, Ahmet Hamdi (1997). 19'uncu Asır Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Çağlayan Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2022

Kabul Tarihi

26 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA88PZ73DX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
MLA
Erdoğan Çeltik, Seher. “TEVFİK FİKRET’İN ŞİİRLERİNDE GÜNEŞ İMGESİ”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 5, sy 3, Aralık 2022, ss. 1554-70, https://izlik.org/JA88PZ73DX.


   TARANDIĞIMIZ İNDEXLER  

MLA-logo.svgDRJI.pngici2.pnglogo.png        CenterLogo.png       ESJIndex_logo.png        logo.png Logo_Horizontal-1910c000.webpscholar_logo_64dp.png                                                  logo.png 


Yazar, dergimizde yayınlanan makalelerin telif hakkına sahip olup çalışmaları CC BY-NC 4.0 lisansı altındadır./The author owns the copyright of the articles published in our journal and his works are under CC BY-NC 4.0 licence.