Yaşlı bireylerde malnütrisyon/malnütrisyon riski sıklığı ve etkileyen faktörler

Öz

Bu çalışmada, Konya il merkezinde yaşlı erişkinlerde malnütrisyon prevalansı ve malnütrisyon riskinin değerlendirilmesi, yaşlıların beslenme durumunu etkileyen sosyo-demografik ve tıbbi özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kesitsel çalışma Nisan ve Temmuz ayları arasında yapılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik özellikler ve tıbbi öykü anketi, MNA'daki (Mini Beslenme Değerlendirmesi) depresyon ve bilişsel bozukluk sorularını objektif olarak yanıtlamak amacıyla MNA, Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDS) ve Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE) yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmaya toplam 276 kişi dahil edilmiştir. MNA'ya göre yetersiz beslenme/yetersiz beslenme riskinin %39,5 olduğu ve katılımcıların %60,5'inin beslenme durumunun iyi olduğu belirlendi. En az bir kronik hastalığı olanlarda, düzenli olarak en az bir ilaç kullananlarda, GDS'ye göre 'depresyon'u olanlarda ve MMSE'ye göre kognitif bozukluğu olanlarda malnütrisyon ve malnütrisyon riski anlamlı olarak daha yüksekti. Sonuçta, yaşlıların önemli bir kısmında malnütrisyon ve malnütrisyon riski, bilişsel bozukluğu ve depresyonu olanlarda malnütrisyon ve malnütrisyon riski daha yüksek bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlı
• yetersiz beslenme
• bilişsel bozukluk
• depresyon

PREVALENCE OF MALNUTRITION/MALNUTRITION RISK AND RELEVANT FACTORS AMONG OLDER ADULTS

Öz

This study aimed to assess the prevalence of malnutrition and malnutrition risk of older adults, and identify socio-demographic and medical characteristics that affect the nutritional status of older adults in Konya city centrum. This cross-sectional study was conducted between April and July. Sociodemographic characteristics and medical history questionnaire prepared by researcher, Mini Nutritional Assessment (MNA) and Geriatric Depression Scale (GDS) and Mini-Mental State Examination (MMSE) in order to answer objectively depression and cognitive disorder questions in MNA were applied with face-to-face interview method. A total of 276 individuals were included in the study. According to the MNA, malnutrition/malnutrition risk was found 39.5%, and 60.5% of the participants were found to have good nutritional status. In those who have at least one chronic disease, use at least one drug regularly, have 'depression' according to GDS, and have cognitive impairment according to MMSE, malnutrition and the risk of malnutrition were significantly higher. In conclusion, A significant proportion of the elderly was found to have malnutrition and malnutrition risk, and those with cognitive impairment and depression had a higher ratio of malnutrition and risk of malnutrition.

Anahtar Kelimeler

• Elderly
• malnutrition
• cognitive impairment
• depression

Kaynakça

1. 1- Lorenzo-López L, Maseda A, de Labra C, Regueiro-Folgueira L, Rodríguez-Villamil JL, Millán-Calenti JC. Nutritional determinants of frailty in older adults: A systematic review. BMC Geriatr. 2017;17:108.
2. 2- Lochs H, Allison SP, Meier R, Pirlich M, Kondrup J, Schneider S, et al. Introductory to the ESPEN guidelines on enteral nutrition: terminology, definitions and general topics. Clin Nutr. 2006;25:180-6.
3. 3- Tonore MF, Bivona B.The nutrition screening initiative. Caring. 1992;11:40-6.
4. 4- Aslan D, Şengelen M, Bilir N. Yaşlılık döneminde beslenme sorunları ve yaklaşımlar. Ankara: Öncü Basımevi; 2008.
5. 5- Wilson MM, Morley JE. Invited Review: Aging and energy balance. J Appl Physiol. 2003;95:1728-36.
6. 6- Hickson M. Malnutrition and ageing. Postgrad Med J. 2006;92:2-8.
7. 7- Manini TM. Energy expenditure and aging. Ageing Res Rev. 2010;9:1-11.
8. 8- Bozoğlu E, Öztürk A, Malnütrisyonun tanımı, sıklığı ve etiyolojik faktörler. Türkiye Klinikleri J Geriatri Special Topics. 2016;2(1):7-15.

9. 9- Lawanga SK, Lemeshow S. Sağlık araştırmalarında örneklem büyüklüğünün belirlenmesi (Çeviren: Hayran O) İstanbul: Marmara Üniversitesi Matbaası; 1993.
10. 10- Guigoz Y. The Mini Nutritional Assessment (MNA) review of the literature- What does it tell us? J Nutr Health Aging. 2006;10:466-87.
11. 11- Ertan T, Eker E. Reliability, validity, and factor structure of the geriatric depression scale in Turkish elderly: are there different factor structures for different cultures. International Psychogeriatrics. 2000;12(2):163-72.
12. 12- Gül HL, Evcili G, Karadaş Ö, Gül ES. Geriatrik depresyon ve ilişkili risk etkenleri: Huzurevinde kalan yaşlılarda depresif belirti düzeyi. J Clin Anal Med. 2012;3:308-10.
13. 13- Folstein FM, Folstein SE, McHugh PR. Mini-mental state: a practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. J Psychiatr Res. 1975;12:189-98.
14. 14- Kalem AŞ, Öktem Ö, Emre M. Kısa blessed oryantasyon - bellek konsantrasyon testi (BOMC) ve standardize mini mental test (SMMT) betimsel istatistik değerlerinin bir normal erişkin Türk örnekleminde saptanması. Nöropsikiyatri Arşivi. 2002;39:95-102.
15. 15- Güngen C, Ertan T, Eker E, Yaşar R, Engin F. Standardize mini mental testing Türk toplumunda hafif demans tanısında geçerlik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi. 2002;13:273-81.
16. 16- Crum R, Anthony J, Bassett S, Folstein MF. Population based norms for the mini-mental state examination by age and education level. J Am Med Assoc.1993;269:2386-91.
17. 17- Başibüyük GÖ, Ayremlou P, Saeidlou SN, Çinar Z, Ay F, Bektaş Y, Vitalyos GA. Evaluation of malnutrition among elderly people living in nursing homes by Mini Nutritional Assessment Short Form (MNA-SF) in Turkey. MAEDICA–a Journal of Clinical Medicine. 2019;14(1):38-44.
18. 18- Ishfaq R, Tiwari P, Lehl SS. Malnutrition among elderly a multifactorial condition to flourish: Evidence from a crosssectional study. Clinical Epidemiology and Global Health. 2020;8(1):91-5.
19. 19- Şahin H, Çiçek B, Yılmaz M, Ongan D, Kaya N, İnanç N. Kayseri ilinde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireylerde beslenme durumu ve yaşam kalitesinin saptanması. Turk J Geriatr. 2013;16: 322-9.
20. 20- Şanlıer N, Yabanci N. Mini nutritional assessment in the elderly: Living alone, with family and nursing home in Turkey. Nutr & Food Science. 2006;36:50-8.
21. 21- Küçükerdönmez Ö, Köksal E, Rakıcıoğlu N, Pekcan G. Nutritional assessment tools used in the elderly. Saudi Med J. 2005; 26:1611-6.
22. 22- Kvamme JM, Olsen JA, Florholmen J, Jacobsen BK. Risk of malnutrition and health-related quality of life in community-living elderly men and women: The Tromsø study. Qual Life Res. 2011;20:575-82.
23. 23- Ülger Z, Halil M, Kalan I, Yavuz BB, Cankurtaran M, Güngör E, Arioğul S. Comprehensive assessment of malnutrition risk and related factors in a large group of community-dwelling older adults. Clin Nutr. 2010;29:507-11.
24. 24- Çevik A, Basat O, Uçak S. Evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastalarda beslenme durumunun değerlendirilmesi ve beslenme durumunun laboratuvar parametreleri üzerine olan etkisinin irdelenmesi. Şişli Etfal Hastanesi Tıp Bülteni. 2011;48:132-8.
25. 25- Erdoğan T, Tunca H. Dahiliye polikliniğine başvuran geriatrik hastaların çok yönlü fonksiyonel değerlendirilmesi ve beslenme durumlarının irdelenmesi. Osmangazi Journal of Medicine. 2016;38:(3):17-24.
26. 26- Charlton KE, Nichols C, Bowden S, Lambert K, Barone L, Mason M, et al. Older rehabilitation patients are at high risk of malnutrition: Evidence from a large Australian database. J Nutr Health Aging. 2010;14:622-8.
27. 27- De Morais C, Oliveira B, Afonso C, Lumbers M, Raats M, de Almeida MD. Nutritional risk of European elderly. Eur J Clin Nutr. 2013;67:1215-9.
28. 28- Han Y, Li S, Zheng Y. Predictors of nutritional status among community dwelling older adults in Wuhan, China. Public Health Nutr. 2008;12:1189-96.
29. 29- Norman K, Pichard C, Lochs H, Pirlich M. Prognostic impact of disease related malnutrition. Clin Nutr. 2008;27:5-15.
30. 30- Omran ML, Morley JE. Assessment of protein energy malnutrition in older persons, part ı: history, examination, body composition, and screening tools. Nutrition. 2000;16:50-63.
31. 31- John E, Morley JE, Kraenzle D. Causes of weight loss in a community nursing home. J Am Geriatr Soc. 1994;42:583-5.
32. 32- Balcı E, Şenol V, Eşel E, Günay O, Elmalı F. 65 yaş ve üzeri bireylerin depresyon ve malnütrisyon durumları arasındaki ilişki. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi. 2012;10:37-43.