Reflections of Social and Cultural Changes on Art Education

Öz

The effects of all changes in the social and cultural fields can be seen in the field of art as well as in all the layers that make up the society, and these changes also affect art education. Today's art has become a more difficult field to read and understand in terms of the subjects it deals with, and production techniques and expression possibilities. Postmodernist contemporary art, under the influence of globalization, has turned into a multi-disciplinary structure that includes the media in terms of new transmission and presentation methods that emerged in parallel with technological developments, and it has become more difficult to read and make sense of all these developments from the perspective of art education. In this process, the adaptation of concepts such as new media, visual culture and media literacy to art education has become necessary. The aim of this study is to reveal the reflections of social and cultural changes on art and art education. The reflections of the changes on art education are limited to Fine Arts Faculties and to Painting Education Departments of Education Faculties, which are among the higher education institutions providing art education in Turkey. In this study, literature review method was used as data collection technique.

Anahtar Kelimeler

• Society
• Culture
• Art
• Art education

Toplumsal ve Kültürel Değişimlerin Sanat Eğitimine Yansımaları

Öz

Toplumsal ve kültürel alandaki tüm değişimlerin etkileri toplumu oluşturan tüm yapı katmanlarında olduğu gibi sanat alanında da görülebilmekte ve bu değişimler dolayısıyla sanat eğitimini de etkilemektedir. Günümüz sanatı, ele aldığı konular, üretim teknikleri ve ifade olanakları itibarıyla okunması ve anlaşılması daha zor bir alan hâline gelmiştir. Küreselleşmenin etkisindeki postmodernist günümüz sanatı, teknolojik gelişmelerin paralelinde ortaya çıkan yeni iletim ve sunuş yöntemleri açısından medyayı da içinde alan çok disiplinli bir yapıya dönüşmüş ve tüm bu gelişmeleri sanat eğitimi perspektifinden okuyabilmek, anlamlandırabilmek daha güç hâle gelmiştir. Bu süreçte yeni medya, görsel kültür ve medya okuryazarlığı gibi kavramların sanat eğitimine adaptasyonu gerekli hâle gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, toplumsal ve kültürel değişimlerin sanata ve sanat eğitimine yansımalarını ortaya koymaktır. Değişimlerin sanat eğitimine yansımaları Türkiye’de sanat eğitimi veren yükseköğretim kurumlarından Güzel Sanatlar Fakülteleri ve Eğitim Fakülteleri Resim- İş Eğitimi Anabilim Dalları ile sınırlandırılmıştır. Bu araştırmada veri toplama tekniği olarak literatür tarama yöntemi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Toplum
• Kültür
• Sanat
• Sanat eğitimi

Kaynakça

1. Akın, M. H. ve Buçukçu, Ö. (2019). Türkiye’de siyasal süreçlerin toplumsal değişime etkileri. L. Sunar (Ed.), Türkiye’de toplumsal yapı ve değişim içinde (s. 93-136). Ankara: Nobel.
2. Aytaç, K. (2019). Çağdaş eğitim akımları. Ankara: Doğu-Batı.
3. Bayar, F. (2008). Küreselleşme kavramı ve küreselleşme sürecinde Türkiye. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, 32, 25-34. www.mfa.gov.tr/data/Kutuphane/yayinlar/EkonomikSorunlar Dergisi /sayi32/firatbayar.pdf sayfasından erişilmiştir.
4. Bayhan, V. (2011). Tüketim toplumunda bireyin ontolojik mottosu: Tüketiyorum öyleyse varım. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Konferansları Dergisi, (43), (221-248). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/101276 sayfasından erişilmiştir.
5. Bek, G. (2007). 1970-1980 yılları arasında Türkiye’de kültürel ve sanatsal ortam. Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
6. Bek, G. (2008). Çağdaş Türk sanatında “ulusallık/evrensellik” sorunsalı ve bazı temel yaklaşımlar. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (17), 117-130. https://dergipark.org.tr/en/pub/sufesosbil/issue/11421/136444 sayfasından erişilmiştir.
7. Belting, H. (2020). Sanat tarihinin sonu, modernizmden sonra sanat tarihi. İstanbul: İletişim.
8. Berk, N. (1973). 50. yılda resim sanatımız ve gelişimleri. İstanbul: Kültür ve Sanat.

9. Berkes, N. (2016). Türkiye'de çağdaşlaşma. İstanbul: Yapı Kredi.
10. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu (1949). İnsan hakları evrensel beyannamesi. https://www.ihd.org.tr/insan-haklari-evrensel-beyannames/ sayfasından erişilmiştir.
11. Brettell, C. B. ve Hollifield J. F. (2000). Migration theory: Talking across disciplines. New York, London: Routledge.
12. Çağan, K. (2006). Sanat sosyolojisinin imkânına ve inşasına dair. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 11-31. https://dergipark.org.tr/en/pub/bilgisosyal/issue/29118/311506 sayfasından erişilmiştir.
13. Çakır, M. (2014). Görsel kültür ve küresel kitle kültürü. Ankara: Ütopya.
14. Çeçen, A. (1996). Kültür ve politika. Gündogan.
15. Eker, M. ve Aslan, H. (2010). Görsel kültür ve medya okuryazarlığı: Sanat eğitiminin kamusal açılımı. Milli Eğitim Dergisi, 40(187), 251-268. https://dergipark.org.tr/en/pub/milliegitim/issue /36197/407044. sayfasından erişilmiştir.
16. Ergun, D. (1984). Sosyoloji el kitabı. İstanbul: Gerçek.
17. Fink, A. (2009). Conducting research literature reviews: From the Internet to paper. CA: Sage.
18. Güvenç, B. (2013). İnsan ve kültür. İstanbul: Boyut.
19. Güvenç, B. (2016). Sosyal ve kültürel değişme. Ankara: Efil.
20. Kaya, Y. (2019). Türkiye ekonomisinin dönüşümleri ışığında tabakalaşma. L. Sunar (Ed.), Türkiye’de toplumsal yapı ve değişim içinde (s. 71-92). Ankara: Nobel.
21. Kırışoğlu, O. T. (2005). Sanatta eğitim, görmek, öğrenmek, yaratmak. Ankara: Pegem.
22. Kırışoğlu, O. T. (2009). Sanat kültür yaratıcılık görsel sanatlar ve kültür eğitimi-öğretimi. Ankara: Pegem.
23. Kırışoğlu, O. T. (2014). Sanat bir serüven: Bilgi, düşünme, düşlem, tasarım, uygulama, yapıt. Ankara: Pegem.
24. Kocacık, F. (2003). Bilgi toplumu ve Türkiye. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 27(1), 1-10. https://www.academia.edu/22123253/B%C4%B0LG%C4%B0_TOPLUMU_VE_T%C3%9CRK%C4%B0YE_Faruk_Kocac%C4%B1k sayfasından erişilmiştir.
25. Kongar, E. (2001). Küresel terör ve Türkiye. İstanbul: Remzi.
26. Meder, M. (2001). Bilgi toplumu ve toplumsal değişim. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(9), 72-81. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11134/133165 sayfasından erişilmiştir.
27. Oğuz, E. (2015). Günümüz sanatından güncel kesitler: Küreselleşmenin Sanata etkileri, postsanat, ilişkisel sanat ve temellük sanatı hakkında. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(2), 72-87. https://doi.org/10.20488/austd.36081
28. Oskay, Ü. (1971). Toplumsal gelişmede radyo ve televizyon. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi.
29. Ozankaya, Ö. (1984). Temel toplumbilim terimleri sözlüğü. Ankara: Savaş.
30. Özlem, D. (2000). Kültür bilimleri ve kültür felsefesi. İstanbul: İnkîlap.
31. Özsoy, A. (2011). Televizyon ve izleyici. Ankara: Ütopya.
32. Pasin, G. (2004, Nisan). Kültürel süreçler ve sanat eğitimi. 2. Sanat Eğitimi Sempozyumu'nda sunulmuş bildiri, Gazi Üniversitesi, Ankara.
33. Read, H. (2018). Sanat ve toplum. İstanbul: Hayalperest.
34. San, İ. (2010). Sanat eğitimi kuramları. Ankara: Ütopya.
35. Sengir, S. (2015). Kültürel değişkenler örüntüsünde sanat eğitiminin görsel kültür eğitimine dönüşüm gerekçeleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(54). https://doi.org/10.17755/esosder.52171
36. Sönmez, N. (2019). Paris tecrübleri, Ecole de Paris-Çağdaş Türk Sanatı: 1945-1965. İstanbul: Yapı Kredi.
37. Strasser, H. ve Randall, S. C. (1981). An introduction to theories of social change. UK: Routledge & Kegan Paul.
38. Sunar, L. (2018). Değişim sosyolojisi, kavramlar, kuramlar ve yaklaşımlar. Ankara: Nobel.
39. Sunar, L. (Ed.). (2019). Türkiye'de toplumsal değişim. Ankara: Nobel.
40. Tan, M. (1981). Toplumbilimine giriş: Temel kavramlar. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
41. Tezcan, M. (1998). Toplumsal değişme ve eğitim. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi.
42. Turani, A. (1977). Batı anlayışına dönük Türk resim sanatı. İstanbul: Türkiye İş Bankası.
43. Turhan, M. (2015). Kültür değişmeleri. Ankara: Altınordu.
44. Wallace, R. A. ve Wolf, A. (2012). Çağdaş sosyoloji kuramları. (L. Elburuz, Çev.). İstanbul: Doğu- Batı.
45. Williams, R. (1977). Culture and society: 1780-1950. Middlesex: Penguin.
46. Yaman, Z. Y. (1994). Demokrasi ve sanat. Türkiye’ de Sanat, (15), 21-29.
47. Yardımcı, R. (1999). Atatürkçü düşüncede ulusal kimlik bilinci kavramı. Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, İstanbul.
48. Yeşildal, H. (2012). Toplumsal değişme ve küreselleşme. N. Suğur (Ed.), Sosyolojiye giriş içinde (s. 67-104). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
49. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
50. Yıldırım, K. (2019). Cumhuriyet döneminde Türkiye çalışma hayatının gelişimi. N. Suğur (Ed.), Türkiye’de toplumsal yapı ve değişim içinde (s. 221-246). Ankara: Nobel.