Uzaktan Eğitim Sürecinde ADDIE Öğretim Tasarımı Modelinin Kullanılmasına Yönelik İçerik Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı uzaktan eğitim sürecinde ADDIE öğretim tasarımı kullanılarak geliştirilen öğretim tasarımı modellerini incelemektir. Araştırmanın kapsamını, 2008-2021 yılları arasında, uzaktan eğitim sürecinde ADDIE öğretim tasarımı modelinden yararlanılarak oluşturulmuş çalışmalar oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek gerçekleştirilen araştırmanın verileri doküman analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, uzaktan eğitim sürecinde ADDIE öğretim tasarımı modelinin yabancı dil alanında olumlu etkileri görülmektedir. Özellikle konuşma ve dinleme gibi becerilerin geliştirilmesi önem arz eden yabancı dil eğitiminde, ortamdan bağımsız olarak geliştirilen öğretim tasarımı modellerinin oldukça kullanışlı ve verimli olduğu ifade edilmektedir. Yine araştırma sonuçlarına küreselleşen dünyada bilgiye çabuk ulaşma gereksinimi uzaktan eğitimin öğretim tasarımına entegrasyonunu zorunlu kıldığı görülmektedir. Sosyal bilimler alanında ADDIE öğretim tasarımı temelinde gerçekleştirilen uzaktan eğitimlerde kullanılan sanal gerçeklik teknolojisiyle öğrencinin görerek ve duyarak edindiği bilginin daha kalıcı olduğu vurgulanmaktadır. Araştırma sonunda elde edilen bir diğer sonuç olarak, lisansüstü eğitimde zorunlu olan bilimsel etik gibi derslerin faydalı ve etkili bir şekilde verilip kazandırılması gereken durumlarda, uzaktan eğitimin ADDIE öğretim tasarımı modeliyle geliştirilmesinin önemi ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Uzaktan eğitim
• ADDIE öğretim tasarımı
• Öğretim tasarımı

Content Analysis of the ADDIE Education Design Model Used in the Process of Distance Education

Öz

ABSTRACT The aim of this research is to examine the instructional design models developed using ADDIE instructional design in the distance education process. The scope of the research consists of studies created by using the ADDIE instructional design model in the distance education process between the years 2008-2021. The data of the research, which was carried out by adopting a qualitative research approach, were analyzed by document analysis. Research data were analyzed by content analysis. According to the results of the research, the positive effects of the ADDIE instructional design model in the field of foreign language are observed in the distance education process. It is stated that instructional design models developed independently of the environment are very useful and efficient in foreign language education, where it is especially important to develop skills such as speaking and listening. Again, it is seen that the need for quick access to information in the globalized world necessitates the integration of distance education into instructional design. It is emphasized that the knowledge acquired by the student by seeing and hearing is more permanent with the virtual reality technology used in distance education based on the ADDIE instructional design in the field of social sciences. As another result obtained at the end of the research, the importance of developing distance education with the ADDIE instructional design model emerges in cases where compulsory courses such as scientific ethics in graduate education should be taught in a beneficial and effective way.

Anahtar Kelimeler

• Distance education
• ADDIE instructional design
• Instructional design

Kaynakça

1. Akdemir, Ö. (2011). Yükseköğretimimizde uzaktan eğitim. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 69-71.
2. Akkaya, A. (2019). Bilgisayar donanımı konusunda web 2.0 araçlarıyla geliştirilen etkinliklerin öğrenci başarısına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
3. Aksoy, Y. ve Nayir, A. E. (2022). “O Dört Duvarı Yıktım”: Bedensel engelli öğrencilerin uzaktan keman eğitimine yönelik görüşleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11(2), 1137-1159.
4. Altheide, D. L. (1996). Ethnographic content analysis. Qualitative Media Analysis, 13-23.
5. Atalan, Y. (2022). Özel sektör çalışanlarına yönelik düzenlenen kurum içi eğitim programlarında öğretim tasarımının yeri. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
6. Binici, H. ve Necdet, A. (2004). Mesleki ve teknik eğitimde arayışlar. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 383- 396.
7. Bozkurt, A. (2017). Türkiye’de uzaktan eğitimin dünü, bugünü ve yarını. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85-124.
8. Branch, R. M. (2009). Instructional design: The ADDIE approach (Vol. 722). New York: Springer.

9. Branch, R. M. (2016). Öğretim tasarımı: ADDIE yaklaşımı. Konya: Eğitim.
10. Can, B. (2021). Fen bilimleri dersinde web 2.0 destekli kavram karikatür kullanımının akademik başarı ve tutuma etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
11. Corbin, J. ve Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks: Sage.
12. Doğan, D., Tüzün, H., Dağhan, G., Altıntaş, A., Ilgaz, H., Özdinç, F., Kayaduman, H. ve Özpala, N. (2012). Uzaktan eğitimde ders tasarımı: Yüz yüze verilen bir dersin uzaktan eğitim sürecine hazır hale getirilmesi. Education Sciences, 7 (2), 574-582.
13. Ekici, M. (2012). Öğretim ilke ve yöntemleri dersinde sosyal ağlar ve işbirlikli (collaborative) öğrenme yöntemlerinin erişi düzeyine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
14. Evci, N. (2021). Yayın kritiği: Öğretim tasarımı: ADDIE yaklaşımı. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 248-255.
15. Gökçe, A. T. (2008). Küreselleşme sürecinde uzaktan eğitim. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (11), 1-12.
16. Göksu, İ., Özcan, K. V., Çakir, R. ve Göktaş, Y. (2014). Türkiye’de öğretim tasarımı modelleriyle ilgili yapılmış çalışmalar. Ilkogretim Online, 13(2), 694-709.
17. İneç, Z. F. (2020). Sanal gerçeklik teknolojisi ile sosyal bilgiler öğretiminde kültür aktarımı. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (41), 180-203.
18. İşman, A. (2008). Uzaktan eğitim. Ankara: Pegem.
19. Kara, T. (2022). Ortaokul öğrencilerinde ADDIE öğretim tasarım modeli temelli sosyal katılım becerisinin geliştirilmesi. Doktora Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
20. Korucu, A. T. ve Kabak, K. (2020). Türkiye'de hibrit öğrenme uygulamaları ve etkileri: Bir meta analiz çalışması. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Dergisi, 2(2), 88-112.
21. Kürtüncü, M. ve Aylin, K. (2020). COVID-19 pandemisi döneminde hemşirelik öğrencilerinin uzaktan eğitim konusunda yaşadiklari sorunlar. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 66-77.
22. Labuschagne, A. (2003). Qualitative research: Airy fairy or fundamental? The Qualitative Report, 8(1). 100-103.
23. Ozmen, B., Tepe, T. ve Tuzun, H. (2018). Adapting a residential course to web-based blended learning. Eurasian Journal of Educational Research, 18 (75), 115-136.
24. Özerbaş, M. A. ve Kaya, A. B. (2017). Öğretim tasarımı çalışmalarının içerik analizi: ADDIE modeli örneklemi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 26-42.
25. Pürbudak, A. (2020). Web 2.0 temelli işbirlikli grup etkinliklerinin öğrenme stilleri bağlamında deneysel olarak incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
26. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22, 63-75.
27. Şimşek, A., Özdamar, N., Becit, G., Kılıçer, K., Akbulut, Y. ve Yıldırım, Y. (2008). Türkiye’deki eğitim teknolojisi araştirmalarinda güncel eğilimler. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 439-458.
28. Taş, S. (2022). ADDIE tasarım modeline göre 7. sınıf matematik dersi geometri ve ölçme öğrenme alanında öğrenme ortamı tasarlanması. Doktora Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
29. Taş, S. ve Yavuz, A. (2022). The effect of geometry teaching designed with the developed mobile application on the academic achievement of the students. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 16 (1), 227-245.
30. Uzun, A. (2008). Eğitim fakültelerinde bilgisayar okur-yazarlığının internet tabanlı öğretim tasarımı ile desteklenmesi. Doktora Tezi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
31. Wach, E. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Papers, 1-10. https://www.researchgate.net/publication/259828893_Learning_about_Qualitative_Document_Analysis#fullTextFileContent sayfasından erişilmiştir.