Öğretmenlere Yönelik Bakım Etiği Mesleki Gelişim Programının Geliştirilmesi

Öz

Bakım etiği, başkalarına özen göstermeyi ahlaki bir sorumluluk olarak kabul eder. Bu çalışmada, öğretmenlerin ve uzmanların bakım etiğine yönelik eğitim ihtiyacı belirlenmiş ve bu ihtiyaçlardan hareketle 20 saatlik Bakım Etiği Mesleki Gelişim Program Taslağı geliştirilmiştir. Araştırma, nitel yöntemlerden durum çalışması modelindedir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme soruları ve açık uçlu sorular içeren formlarla toplanmış; içerik analiziyle açıklanmıştır. Öğretmenler, model olma boyutunda şefkatli akademik destek sağlama ve sorumluluk alanını okul dışına genişletmeye vurgu yapmıştır. Diyalog boyutunda karşılıklı diyalog için yeterli vakti oluşturduklarını belirtmişlerdir. Ancak bazıları program yoğunluğundan dolayı vakit bulamamaktadır. Uygulama boyutunda, öğrencilere fırsat yaratmanın önemini vurgulamışlardır. Onaylama boyutunda ise çaba ve ahlaki kararları onaylamaya önem verdiklerini belirtmişlerdir fakat vakit bulamayanlar mevcuttur. Alan uzmanları, öğretmenlerin bakım etiği farkındalığının sosyal-kültürel yapı ve sınıf atmosferi için değerli olduğunu düşünmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bakım etiği
• Değerler eğitimi
• Mesleki gelişim programı
• Bakım etiği mesleki gelişim programı

Developing a Professional Development Program on the Ethics of Care for Teachers

Öz

The ethics of care accepts caring for others as a moral responsibility. This study identified the need for training in care ethics for teachers and experts and developed a 20-hour Ethics of Care Professional Development Program based on this need. The research used the case study model, one of the qualitative methods. Data were collected through forms containing semi-structured interview questions and open-ended questions and were analyzed using content analysis. Teachers emphasized providing compassionate academic support and extending their responsibilities beyond the school in the modeling dimension. In the dialogue dimension, they reported creating sufficient time for dialogue, although some struggled due to program intensity. In the practice dimension, they highlighted the importance of creating opportunities for students. In the confirmation dimension, they valued approving efforts and moral decisions but mentioned time constraints. Experts believe that teachers' awareness of care ethics is valuable for the social-cultural structure and classroom atmosphere.

Anahtar Kelimeler

• Ethics of care
• Values education
• Professional development program
• Ethics of care professional development program

Kaynakça

1. Altıntaş, M. E. (2014). Ahlak eğitimine feminist bir yaklaşım: Özen yaklaşımı. Bilimname, 2014(1), 99- 120. dergipark.org.tr sayfasından erişilmiştir.
2. Braun, V., ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
3. Breger, L. (1974). From instinct to identity: The development of personality. New York: Prentice-Hall.
4. Christopher, R., de Tantillo, L. ve Watson, J. (2020). Academic caring pedagogy, presence, and communitas in nursing education during the COVID-19 pandemic. Nursing Outlook, 68 (6), 822- 829. doi: 10.1016/j.outlook.2020.08.006
5. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni (S. B. Demir, Çev. Edt.). Ankara: Eğiten Kitap.
6. Çelik, R. (2016). Bakım/özen etiği ve eğitim felsefesinde feminizm temelli bir yaklaşım. Fe Dergi, 8(2), 73-85. doi: 10.1501/Fe0001_0000000166.
7. Dávila-Villavicencio, R.D., Salinas Arias, S.A., Casildo Bedón, A.F., Perez-Brenis, J.L., Echabaudes-Ilizarbe, R.I. and Cunza-Aranzábal, D.F. (2024). Design and psychometric properties of the student perception of teacher care scale in university students. Education Sciences, 14(6), 605. doi: /10.3390/educsci14060605
8. De Arriba Rivas, C., and del Portal, E. I. R. (2023). Teachers’ insights from an ethics of care programme aimed at promoting global citizenship education in the classroom. Teaching and Teacher Education, 126, 104075.

9. Deniz, G. (2022). Nel Noddings'in özen etiğinin felsefi ve kavramsal temelleri. Yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
10. Deniz, G. ve Dombaycı, M. A. (2020). Eğitimde yitirilen boyut: Mutluluk. 2. Uluslararası Multidisipliner Sosyal Bilimler Kongresi'nde sunulmuş bildiri, Ankara.
11. Dewey, J. (2022). Eğitimde ahlak ilkeleri (S. Aydın, Çev.). Ankara: Fol Kitap.
12. Dombaycı, M. A., Demir, M., Tarhan, S. ve Bacanlı, H. (2011). Quadruple thinking: Caring thinking. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 12, 552- 561. doi: /10.1016/j.sbspro.2011.02.065.
13. Duffy, J. R. (2018). Quality caring in nursing and health systems. MA: Springer Publishing Company.
14. Eken, G. (2017). Documenting the influence of Noddings’s theory of care in moral education and philosophy of education: 2003-2013. Doktora Tezi. University of Kansas, Kansas.
15. Engster, D. (2005). Rethinking care theory: The practice of caring and the obligation to care. Hypatia, 20(3), 50- 74. doi: 10.1111/j.1527-2001.2005.tb00486.x.
16. Gökçek, T. ve Davey, L. (2009). Durum çalışması değerlendirmelerinin uygulaması. İlköğretim Online, 8(2), 1-3. dergipark.org.tr sayfasından erişilmiştir.
17. Haynes, F. (2014). Eğitimde etik (S. K. Akbaş, Çev.). İstanbul: Ayrıntı.
18. Held, V. (2006). The ethics of care: Personal, political, and global. NY: Oxford University.
19. Kızılcık, H. H. ve Türüdü, A. S. D. (2022). Humanising online teaching through care-centred pedagogies. Australasian Journal of Educational Technology, 38(4), 143- 159. doi: /10.14742/ajet.7872
20. Mayeroff, M. (1971). On caring. NY: Harper&Row.
21. Moen, K. M., Westlie, K., Gerdin, G., Smith, W., Linnér, S., Philpot, R., ..., Larsson, L. (2020). Caring teaching and the complexity of building good relationships as pedagogies for social justice in health and physical education. Sport, Education and Society, 25(9), 1015- 1028. doi: /10.1080/13573322.2019.1683535.
22. Motta, S. C., ve A. Bennett. (2018). Pedagogies of care, care-full epistemological practice and ‘other’ caring subjectivities in enabling education. Teaching in Higher Education, 23(5), 631- 646. doi: /10.1080/13562517.2018.1465alt911.
23. Mutlu, B. (2018). Nel Noddings’te ‘ilgi’nin etik önemi ve eğitimdeki yeri. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(2), 711- 725. doi: /10.21547/jss.396151.
24. Mutlu, E. Ç. (2017). İlgi etiği bağlamında çocuğun ahlaki eğitimi. Çocuk ve Medeniyet, 2(4), 127- 142. dergipark.org.tr sayfasından erişilmiştir.
25. Noddings, N. (1984). Caring: a feminine approach to ethics and moral education. CA: University of California Press.
26. Noddings, N. (2005). Identifying and responding to needs in education. Cambridge Journal of education, 35(2), 147- 159. doi: /10.1080/03057640500146757.
27. Noddings, N. (2012). The caring relation in teaching. Oxford Review of Education, 38(6), 771- 781. doi: /10.1080/03054985.2012.745047.
28. Noddings, N. (2020). Eğitim felsefesi (R. Çelik, Çev.). Ankara: Nobel.
29. Noddings, N. (2021). Eğitimde yeni bir yaklaşım: “Duyarlılık eğitimi” (E. Dumanlı Kadızade ve B. Karaz, Çev.). Ankara: Pegem Akademi.
30. Robinson, H., Al-Freih, M. ve Kilgore, W. (2020). Designing with care: Towards a care-centered model for online learning design. International Journal of Information and Learning Technology, 37(3), 99- 108. doi: /10.1108/IJILT-10-2019-0098.
31. Song, L., Luo, R. ve Zhan, Q. (2022). Toward the role of teacher caring and teacher-student rapport in predicting English as a foreign language learners willingness to communicate in second language. Frontiers in Psychology, 13, 874522. doi: /10.3389/fpsyg.2022.874522.
32. Taşkaya, G. E. (hel). Noddings’in ilgi/özen/bakım teorisinin eğitim felsefesindeki etkisi üzerine: 2003-2013. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 243-256. dergipark.org.tr sayfasından erişilmiştir.
33. Taşkaya, G. E. (2023). Noddings’in ilgi/özen/bakım teorisinin ahlak eğitimine etkisi üzerine: 2003-2013. EKEV Akademi Dergisi, 94, 109-129. doi: /10.17753/sosekev.1250687.
34. Teven, J. J. ve McCroskey, J. C. (1997). The relationship of perceived teacher caring with student learning and teacher evaluation. Communication Education, 46(1), 1- 9. doi: /10.1080/03634529709379069.
35. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.