EN
TR
Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri
Öz
Fluorene-9-Bisphenol (BHPF), endokrin bozucu maddelerden biri olan Bisphenol A (BPA)' nın ikamesidir. BPA, günlük hayatta sürekli olarak karşılaşabileceğimiz zararlı bir kimyasal maddedir. Hem çevreye hem de canlı hayatına zararlı etkilerinden dolayı kullanımı kısıtlandırılmıştır. Bundan dolayı plastik malzemelerin üretilmesinde yapı maddesi olarak alternatiflere yönelim gösterilmiştir. Alternatif olarak kullanılan BHPF; gıda saklama kaplarında, oyuncak malzemelerinde, bebeklerin kullandığı biberonlarda ve daha birçok alanda karşımıza çıkmaktadır. Endokrin bozucu olma potansiyeline sahip bu kimyasal bileşiğe maruz kalınması sonucunda ortaya çıkabilecek etkilerinin araştırılması, daha yeni gündeme gelmiştir. Yapılan araştırmalarda kullanılan canlılar, insan organizmasına en yakın özelliği gösteren ve sucul hayatında etkilerini araştırılabilir kılan türdendir. Bu derleme hazırlanırken BHPF' nin Danio rerio, Porcine (Domuz), Chlorella vulgaris ve CD-1 fare model organizmaları üzerindeki nörolojik, kardiyolojik, histolojik ve endokrinolojik olarak etkilerinin neler olduğunu ortaya çıkaran araştırmalar incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Z. R. Tang, X. L. Xu, S.L. Deng, Z. X. Lian, K. Yu, "Oestrogenic Endocrine Disruptors in the Placenta and the Fetus," International Journal of Moleculer Sciences., vol. 21, no. 4, Feb. 2020, Art. no. 1519.
- E. R. Kabir, M. S. Rahman, I. Rahman, "A review on endocrine disruptors and their possible impacts on human health," Environmental Toxicology and Pharmacology, vol. 40, pp. 241-258, Jul. 2015, doi: 10.1016/j.etap.2015.06.009.
- P. Mi, Y.Q. Tang, and X.Z. Feng, "Acute fluorene-9-bisphenol exposure damages early development and induces cardiotoxicity in zebrafish (Danio rerio)," Ecotoxicology and Environmental Safety, vol. 202, Oct. 2020, Art. no. 110922.
- NIEHS. "Endocrine Disruptors and Your Health." Nih.gov. https://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/endocrine/index.cfm (May, 2020).
- J. R. Rochester, "Bisphenol A and human health:A review of the literature," Reproductive Toxicology, vol. 42, pp. 132-155, Aug. 2013, doi: 10.1016/j.reprotox.2013.08.008.
- D. Chen, K. Kannan, H. Tan, Z. Zheng, Y. L. Feng, Y. Wu, and M. Widelka, "Bisphenol Analogues Other Than BPA: Environmental Occurrence, Human Exposure, and Toxicity-A Review," Environmental Science & Technology, vol. 50, pp. 5438−5453, May. 2016, doi: 10.1021/acs.est.5b05387.
- L. N. Vanderbeng, R. Hauser, M. Marcus, N. Olea, and W. V. Welshons, "Human exposure to bisphenol A (BPA)," Reproductive Toxicology, vol. 24, pp. 139-177, Aug-Sep. 2007, doi: 10.1016/j.reprotox.2007.07.010.
- J. M. Garcia, F. C. Garcia, F. Serna, and J. L. Pena, "High-performance aromatic polyamides," Progress in Polymer Science, vol. 35, pp. 623-686, May. 2010, doi: 10.1016/j.progpolymsci.2009.09.002
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yapısal Biyoloji , Ekoloji, Çevre Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
11 Haziran 2022
Kabul Tarihi
19 Temmuz 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 2
APA
Akıncı, F. N., & Günal, A. Ç. (2022). Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri. Environmental Toxicology and Ecology, 2(2), 76-86. https://izlik.org/JA47UK22HF
AMA
1.Akıncı FN, Günal AÇ. Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri. Etoxec. 2022;2(2):76-86. https://izlik.org/JA47UK22HF
Chicago
Akıncı, Fatma Nur, ve Aysel Çağlan Günal. 2022. “Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri”. Environmental Toxicology and Ecology 2 (2): 76-86. https://izlik.org/JA47UK22HF.
EndNote
Akıncı FN, Günal AÇ (01 Eylül 2022) Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri. Environmental Toxicology and Ecology 2 2 76–86.
IEEE
[1]F. N. Akıncı ve A. Ç. Günal, “Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri”, Etoxec, c. 2, sy 2, ss. 76–86, Eyl. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47UK22HF
ISNAD
Akıncı, Fatma Nur - Günal, Aysel Çağlan. “Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri”. Environmental Toxicology and Ecology 2/2 (01 Eylül 2022): 76-86. https://izlik.org/JA47UK22HF.
JAMA
1.Akıncı FN, Günal AÇ. Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri. Etoxec. 2022;2:76–86.
MLA
Akıncı, Fatma Nur, ve Aysel Çağlan Günal. “Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri”. Environmental Toxicology and Ecology, c. 2, sy 2, Eylül 2022, ss. 76-86, https://izlik.org/JA47UK22HF.
Vancouver
1.Fatma Nur Akıncı, Aysel Çağlan Günal. Fluorene-9-Bisphenol ve Canlılar Üzerindeki Etkileri. Etoxec [Internet]. 01 Eylül 2022;2(2):76-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47UK22HF