Araştırma Makalesi

Yumurta kabuğu tozuna emdirilmiş bitkisel kökenli yağların (SarYum, KekYum, LavYum, TarYum) Pirinç biti, Sitophilus oryzae (Coleoptera:Curculionidae) üzerine toksisitesi

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Nisan 2023
PDF İndir
TR EN

Yumurta kabuğu tozuna emdirilmiş bitkisel kökenli yağların (SarYum, KekYum, LavYum, TarYum) Pirinç biti, Sitophilus oryzae (Coleoptera:Curculionidae) üzerine toksisitesi

Öz

İnsan beslenmesinde mükemmel bir gıda olan yumurta sağlıklı beslenme için çok önemli gıda maddesidir. Anne sütünden sonra insanın ihtiyacı olan tüm besin ögelerini bulunduran tek besin kaynağıdır. Dünya yumurta üretimi 2020, FAO verilerine göre 86 milyon ton olup, Çin % 34,6 ile dünyanın en büyük yumurta üreticisi konumundadır ve Türkiye ise %1,3 oran ile dünya tavuk yumurtası üretiminde 11. sırada yer almaktadır. Kullanılan yumurta kabukları geri dönüştürülmeden çöpe atılmaktadır. Bu çalışma toz yumurta kabuğuna bitkisel kökenli yağlar emdirilerek, Pirinç biti Sitophilus oryzae (Coleoptera: Curculionidae)’ne karşı toksisitesi araştırılmıştır. Bu amaçla Kekik (KekYum), Sarımsak (SarYum), Lavanta (LavYum) ve Tarçın (TarYum) yağları yumurta kabuğu tozu ile karıştırılmıştır. Denemeler 15 ergin böcek ile 3 tekrarlı olarak, 25° C sıcaklık ve %65 nem içeren laboratuvar koşullarında yürütülmüştür. Araştırma sonucunda aynı dozdaki etkinlik sıralaması Tarçın> Sarımsak> Lavanta >Kekik olarak belirlenmiştir. Ele alının tüm yağlar 3. gün sonunda böceklerin %93-100’ünü öldürdüğü belirlenmiştir. Uygulama sonrası pirinçte bıraktığı tat ve aroma tadım testleri ve tüketici anketi ile değerlendirilmiştir. Özellikle TarYum uygulanmış pirinç pilavı, lezzetli bulunmuş ve TarYum depolanmış ürünlerin korunmasında ticari potansiyeli olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Anonim 2022a. TUİK 2021 Bitkisel Üretim İstatistikleri, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Bitkisel-Uretim-Istatistikleri-2021-37249, (erişim tarihi; 1 Ekim 2022).
  2. [2] E. Yıldırım, H. Özbek, İ. Aslan “Depolanmış ürün zararlıları ve mücadele yöntemleri”, Atatürk Üniversitesi yayınları, 121s. 2014.
  3. [3] E. Topuz, N. Madanlar, “ Bitkisel kökenli eterik yağlar ve zararlılara karşı kullanım olanakları” Derim, Cilt 23: 54-66, 2006.
  4. [4] A. Güncan., E. Durmuşoğlu, “Bitkisel kökenli doğal insektisitler üzerine bir değerlendirme”, Hasad, 233: 26-32p., 2004.
  5. [5] Ş. Kısmalı, N. Madanlar, “Azadirachta indica A. Juss (Meliaceae)’nın böceklere etkileri üzerine bir inceleme”. Türk. entomol. derg., 12 (4): 239-249, 1988.
  6. [6] H. Schmutterer, “Beobachtungen an Schadlingen von Azadirachta indica (Niembaum) und von verschiedenenMeia-Arten”, J. Appl. Entomol., 109:390-400, 1990.
  7. [7] H. Schmutterer, “The Neem Tree; Source of Unique Natural Products for Integrated Pest Management, Medicine, Industry and Other Purposes”, Wiley Inc., Ed. H. Schmutterer, Weinheim, Germany, 719 p., 1995.
  8. [8] M. B. Isman, “Plant essential oils for pest and disease management” Crop protection, 19: 603-608, 2000.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapısal Biyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

15 Eylül 2022

Kabul Tarihi

15 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

IEEE
[1]S. Sağlam, Z. Uzun, ve C. Geniş, “Yumurta kabuğu tozuna emdirilmiş bitkisel kökenli yağların (SarYum, KekYum, LavYum, TarYum) Pirinç biti, Sitophilus oryzae (Coleoptera:Curculionidae) üzerine toksisitesi”, Etoxec, c. 3, sy 1, ss. 1–10, Nis. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA96BJ32NN