Kütahya, Türkiye’de Rosa canina L. ve Cistus laurifolius L. ile İlişkili Thrips Türleri

Öz

Thysanoptera, biyolojik açıdan oldukça çeşitli bir böcek takımı olup ekonomik açıdan önemli birçok zararlı thrips türünü içermektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, bazı thrips türlerinin yalnızca tarımsal zararlı olmadığını, aynı zamanda tozlayıcı olarak da önemli roller üstlenebileceğini göstermiştir. Türkiye’de doğal vejetasyonla ilişkili thrips türleri üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olması nedeniyle, bu çalışmada Kütahya ili Tavşanlı ilçesinde bulunan Çatak Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’ndaki Rosa canina L. ve Cistus laurifolius L. ile ilişkili thrips türleri araştırılmıştır. Arazi çalışmaları sırasında thrips örnekleri, çiçeklerin beyaz bir tepsi üzerine silkelenmesi yöntemiyle toplanmış, AGA solüsyonunda muhafaza edilmiş ve preparat hazırlama işlemlerinin ardından mikroskobik incelemelerle teşhis edilmiştir. Çalışma sonucunda Thripidae familyasına ait üç tür belirlenmiştir: Thrips dubius Priesner, 1927, Thrips major Uzel, 1895 ve Thrips meridionalis (Priesner, 1926). Toplanan toplam 55 örnek içerisinde en yaygın tür, toplam örneklerin %70,91’ini oluşturan T. meridionalis olmuştur. Belirlenen tüm türler Kütahya ili için ilk kez kaydedilmiştir. Thrips major yalnızca R. canina üzerinden elde edilirken, T. dubius sadece C. laurifolius üzerinde bulunmuştur. Buna karşılık T. meridionalis her iki bitki türünden de elde edilmiştir. Bulgular, korunan doğal alanların thrips çeşitliliğinin korunması ve doğal ekolojik süreçlerin sürdürülebilirliği açısından önemli olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Thysanoptera
• Thripidae
• Rosa canina
• Cistus laurifolius

Thrips Species Associated with Rosa canina L. and Cistus laurifolius L. in Kütahya, Türkiye

Öz

Thysanoptera is a biologically diverse insect order that includes many economically important pest thrips species. Recent studies have shown that some thrips species are not only agricultural pests but may also play important roles as pollinators. Due to the limited number of studies on thrips species associated with natural vegetation in Türkiye, this study investigated the thrips species associated with Rosa canina L. and Cistus laurifolius L. in the Çatak Wildlife Development Area located in Tavşanlı district of Kütahya Province. During field studies, thrips specimens were collected by beating flowers onto a white tray, preserved in AGA solution, and identified through microscopic examinations after slide preparation. As a result of the study, three species belonging to the family Thripidae were identified: Thrips dubius Priesner, 1927, Thrips major Uzel, 1895, and Thrips meridionalis (Priesner, 1926). Among the 55 collected specimens, T. meridionalis was the most abundant species, representing 70.91% of the total specimens. All identified species are recorded for the first time from Kütahya Province. Thrips major was collected only from R. canina, whereas T. dubius was found only on C. laurifolius, while T. meridionalis was obtained from both plant species. The findings indicate that protected natural areas are important for the conservation of thrips diversity and the sustainability of natural ecological processes.

Anahtar Kelimeler

• Thysanoptera
• Thripidae
• Rosa canina
• Cistus laurifolius

Kaynakça

1. [1] R. S. Buckman, L. A. Mound, and M. F. Whiting, “Phylogeny of thrips (Insecta: Thysanoptera) based on five molecular loci,” Systematic Entomology, vol. 38, pp. 123–133, 2013.
2. [2] ThripsWiki, “ThripsWiki—providing information on the World’s thrips,” Available from: https://thrips.info/wiki/Main_Page, accessed 10 April 2026.
3. [3] L. A. Mound and G. Kibby, Thysanoptera: An Identification Guide, 2nd ed. Wallingford: CAB International, 1998, 70 pp.
4. [4] C. Pop, I. Terry, L. A. Mound, and C. J. van der Kooi, “Tiny but significant: On the importance of thrips as pollinators,” Annals of Botany, vol. 136, no. 4, pp. 669–682, 2025.
5. [5] L. Mound and D. Tree, Thrips of Australia, 2020. Available from: https://keys.lucidcentral.org/keys/v3/thrips_australia/index.html, accessed 5 November 2024.
6. [6] T. Baloğlu and N. Bilir, “Kuşburnu’nda (Rosa canina L.) bazı meyve ve büyüme özellikleri,” The Journal of Graduate School of Natural and Applied Sciences of Mehmet Akif Ersoy University, vol. 11, no. 2, pp. 124–129, 2020.
7. [7] O. Ustun, B. Ozcelik, and T. Baykal, “Bioactivities of ethanolic extract and its fractions of Cistus laurifolius L. (Cistaceae) and Salvia wiedemannii Boiss. (Lamiaceae) species,” Pharmacognosy Magazine, vol. 12, suppl. 1, pp. S82–S85, 2016.
8. [8] A. K. Çıtlak, Türkiye Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Envanterlerinin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, 2019, 109 s.

9. [9] A. S. Scott-Brown, S. Arnold, G. Kite, I. W. Farrell, D. I. Farman, D. W. Collins, and P. C. Stevenson, “Mechanisms in mutualisms: A chemically mediated thrips pollination strategy in common elder,” Planta, vol. 250, pp. 367–379, 2019.
10. [10] S. Saygı, B. Çinkul, and S. Tezcan, “Thrips (Thysanoptera) species found in the flowers of trees and bushes in Ege University Bornova Campus, Izmir, Türkiye,” International Journal of Food Agriculture and Animal Sciences, vol. 5, no. 1, pp. 7–14, 2025.
11. [11] İ. Tunç, Ş. Ü. Bahşi, and H. Göçmen, “Thysanoptera fauna of the Aegean region, Turkey, in the spring,” Turkish Journal of Zoology, vol. 36, no. 5, pp. 592–606, 2012.