Kadının Güçlenmesi ve Sosyal Yardım Politikaları: Erzurum Örneği

Öz

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, tarihsel süreç boyunca kadınların sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda erkek egemenliği altında konumlandırılmasına neden olmuştur. Erkek hegemonyası, özellikle aile yapısı ve ekonomik bağımlılık ilişkileri üzerinden yeniden üretilen bir iktidar biçimi olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda kadınları ekonomik olarak destekleyen sosyal yardım mekanizmaları, erkek egemen yapının çözülmesinde önemli bir araç hâline gelmiştir. Bu çalışma, Erzurum ilinde, eşi vefat etmiş, boşanmış ve eşi cezaevinde bulunan kadınlara yönelik sosyal yardımların kadınların yaşam pratikleri ve güçlenme süreçleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma kapsamında Erzurum ilinde faaliyet gösteren 16 resmî kurum ve sivil toplum kuruluşundan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bulgular, sosyal yardımların kadınların temel ihtiyaçlarını karşılamada hayati bir işleve sahip olduğunu ancak ekonomik bağımsızlık, toplumsal görünürlük ve karar alma süreçlerine katılım noktasında sınırlılıkların devam ettiğini göstermektedir. Çalışma, erkek hegemonyasının dönüşümünde sosyal yardım politikalarının tamamlayıcı fakat tek başına yeterli olmayan bir rol üstlendiğini kalıcı toplumsal dönüşüm için eğitim, istihdam ve sosyal politika bütünleşmesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği
• Erkek Hegemonyası
• Kadınların Güçlenmesi
• Sosyal Yardımlar

Destekleyen Kurum

Yok

Etik Beyan

Etik ihlal söz konusu değildir.

Teşekkür

Yok

Women’s Empowerment and Social Assistance Policies: The Case of Erzurum

Öz

Gender inequality has historically positioned women under male dominance in social, economic, and cultural spheres. Male hegemony emerges as a form of power that is reproduced particularly through family structures and economic dependency. In this context, social assistance programs that support women's economic empowerment play a critical role in transforming patriarchal structures. This study examines the effects of social assistance on the empowerment processes of women residing in Erzurum who are widowed, divorced, or whose spouses are in prison. Based on a qualitative research design, data were collected from 16 governmental and non-governmental social assistance institutions in Erzurum. Findings indicate that while social assistance is vital for meeting basic needs, its impact remains limited concerning long-term economic independence, social visibility, and participation in decision-making. Ultimately, the study argues that social support policies serve as a complementary but insufficient tool in dismantling male hegemony, emphasizing the necessity of integrating education, employment, and gender-sensitive social policies for sustainable transformation.

Anahtar Kelimeler

• Gender Inequality
• Male Hegemony
• Women's Empowerment
• SocialAssistance

Destekleyen Kurum

NO

Etik Beyan

There is no ethical violation.

Teşekkür

NO

Kaynakça

1. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E. K. S., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
2. Çakır, S. (1994). Osmanlı kadın hareketi (Vol. 4). Metis Yayınları.
3. Connell, R. W. (1995). Masculinities. University of California Press.
4. Connell, R. W. (2016). Toplumsal cinsiyet ve iktidar: Toplum, kişi ve cinsel politika. Ayrıntı Yayınları.
5. Demetriou, D. Z. (2001). Connell’s concept of hegemonic masculinity: A critique. Theory and Society, 30(3), 337–361.
6. Ecevit, Y. (2003). Toplumsal cinsiyetle yoksulluk ilişkisi nasıl kurulabilir? Bu ilişki nasıl çalışılabilir? Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 25(4), 83–88.
7. Federici, S. (2014). Revolution at point zero: Housework, reproduction, and feminist struggle. Revija za sociologiju, 44(2), 179–189.
8. Giddens, A. (2012). Sosyoloji (C. Güzel, Çev.). Kırmızı Yayınları.

9. Hattatoğlu, D. (2002). Yoksulluk, kadın yoksulluğu ve bir başa çıkma stratejisi olarak ev eksenli çalışma. In Y. Özdek (Ed.), Yoksulluk, şiddet ve insan hakları (Yayın No. 19). TODAİE.
10. Hooks, B. (2000). Feminism is for everybody: Passionate politics. Pluto Press.
11. Kabeer, N. (1999). Resources, agency, achievements: Reflections on the measurement of women’s empowerment. Development and Change, 30(3), 435–464.
12. Kabeer, N. (2005). Gender equality and women’s empowerment: A critical analysis of the third Millennium Development Goal 1. Gender & Development, 13(1), 13–24.
13. Kandiyoti, D. (2015). Cariyeler, bacılar, yurttaşlar: Kimlikler ve toplumsal dönüşümler. Metis Yayınları.
14. Pearce, D. (1978). The feminization of poverty: Women, work and welfare. Urban and Social Change Review, 11(1), 28–36.
15. Scott, B. K. (Ed.). (2007). Gender in modernism: New geographies, complex intersections. University of Illinois Press.
16. Taşçı, F. (2008). Türkiye’nin kamusal sosyal yardım anlayışı (1980–2007) üzerine bir analiz. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 55, 140–145.
17. Walby, S. (1989). Theorising patriarchy. Sociology, 23, 213–234.