Palmyra Krallığı’nın Yönetim ve Ticaret Anlayışı

Öz

Palmyra, jeostratejik konumu nedeniyle kervan ticareti için büyük önem taşımış ve dönemin iki süper gücü olan Roma ve Parthlar arasında gelişim göstermeye çalışmıştır. Roma ile Parthlar arasında Palmyra kentinin genel itibariyle Roma yanlısı bir politika izleyerek elde etmiş olduğu ekonomik kazanımlar aynı zamanda siyasi olarak da güçlenmesine zemin hazırlamıştır. Bu güç, Palmyra kentinin Yakın Doğu coğrafyasında önemli ticaret merkezlerinden birini oluşturmasıyla desteklenmiş ve aktifleşmiştir. Aynı zamanda dönemin bir diğer siyasi gücü Parthlara karşı askeri bağlamda da bölgenin kontrolü Roma tarafından sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, Palmyra kentinin Roma ile olan ilişkilerinin yanı sıra kentte egemenlik sağlayan Septimius Odenathus’un siyasi ve ekonomik gücünün kentteki yansımaları ele alınmıştır. Aynı zamanda Palmyra kentinde kadınların da rol oynadığı bu süreçte, Kraliçe Zenobia’nın kentteki egemenliğiyle birlikte siyasi ve ekonomik gücün sağlamlaştığı görülmüştür. Bu kapsamda Palmyra kentinin yönetim anlayışında kervan ticaretinin ve bu ticaretten elde edilen kazanımların ne denli önemli olduğu Antik ve modern literatür incelenerek anlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Palmyra
• Roma
• Parthlar
• Ticaret
• Septimius Odenathus

Administration and Trade in the Kingdom of Palmyra

Abstract

Because of its geostrategic position, Palmyra played a major role in the caravan trade and attempted to grow as a hub between the Parthians and Romans, the era’s two superpowers. Between Rome and the Parthians, the economic gains that the city of Palmyra achieved by following a pro-Roman policy in general also paved the way for its political strengthening. This power was supported and enabled by Palmyra becoming one of the most influential trading centers in the Near East. At the same time, Rome tried to control the region militarily against the Parthians, another political power of the period. In this study, the city of Palmyra’s relations with Rome as well as the reflections of the political and economic power of Septimius Odenathus, who ruled the city, on the city are discussed. At the same time, women also played a role in the city of Palmyra during this process, which saw the consolidation of political and economic power under the rule of Queen Zenobia in the city. In this context, the importance of the caravan trade and the gains from this trade in the administrative understanding of the city of Palmyra have been tried to be explained by analyzing ancient and modern literature.

Keywords

• Palmyra
• Rome
• Parthians
• Trade
• Septimius Odenathus

Kaynakça

1. Appianus. Appian’s Roman History (Translated by Horace White). London 1912-1913 (The Loeb Classical Library).
2. Plinius. Naturalis Historia (Ed. M. A. H. Rackham). London 1967 (Loeb Classical Library).
3. Polybius. Historiai (Translated by W. R. Paton) I-VI, London-New York 1922- 1927 (The Loeb Classical Library).
4. Akşit, O. (1970). Roma İmparatorluk Tarihi II (MS 193-395). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
5. Alalı: (2017). Roma Dönemi’nde Suriye. [Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü], Gaziantep.
6. Baird, J. A. (2018). Dura-Europos, London: Bloomsbury Publishing.
7. Ball, W. (2016). Rome in the East The Transformation of an Empire (Second Edition). London-New York: by Routledge.
8. Bryce, T. (2014). Ancient Syria-A Three Thousand Year History. Oxford: Oxford University Press.

9. Burke, A. A. (2021). The Amorites and The Bronze Age Near East The Making of A Regional Identity. Cambridge: Cambridge University Press.
10. Burns, R. (2007). Damascus A History. London-New York: by Routledge.
11. Cohen, G. M. (2006). The Hellenistic Settlements in Syria, the Red Sea Basin, and North Africa, London: University of California Press.
12. Demir, M. (2018). “Carrhae Savaşı’nın (MÖ 53) Sebepleri ve Sonuçları Üzerine Bazı Yeni Değerlendirmeler”. Cedrus VI, 233-248.
13. Drinkwater, J. (2005). “Maximinus to Diocletian and the ‘crisis’”. Alan K. Bowman vd. (Ed), The Cambridge Ancient History, 12, Cambridge: Cambridge University Press, 28-58.
14. Edwell, M. P. (2008). Between Rome and Persia-The middle Euphrates, Mesopotamia and Palmyra under Roman Control. London-New York: by Routledge.
15. Gates, C. (2011). Ancient Cities The archaeology of urban life in the Ancient Near East and Egypt, Greece, and Rome (Second Edition), London-New York: by Routledge.
16. Gawlikowski, M. (1994). “Palmyra As A Trading Centre”. British Institute for the Study of Iraq, Vol. 56, 27-33.
17. Gawlikowski, M. (2014). “Palmyra: reexcavating the site of the Tariff”. Polish Archaeology in the Mediterranean, 23 (1), 415-430.
18. Grayson, K. A. (1991). Assyrian Rulers of The Early First Millennium BC I (1114-859 BC). Toronto Buffalo London: University of Toronto Press.
19. Hekster, O. ve Kaizer, T. (2004). “Mark Antony and the Raid on Palmyra: Reflections on Appian, “Bella Civilia” V, 9”. Latomus, 63 (1), 70-80.
20. Intagliata, E. E. (2018). Palmyra After Zenobia 273–750-An Archaeological And Historical Reappraisal. Oxford: Oxbow Books.
21. Klengel, H. (1992). Syria 3000 to 300 B.C. A Handbook of Political History. Berlin: Akademie Verlag.
22. Matthew, J. F. (1984). “The Tax Law of Palmyra: Evidence for Economic History in a City of The Roman East”, The Journal of Roman Studies, Vol. 74, 157-180.
23. Memiş, E. ve Bülbül, C. (2012). Amurrular (Araplar’ın En Eski Ataları). Elazığ: T.C. Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Merkezi Yayınları No: 23, Tarih Şubesi Yayınları No: 19.
24. Memiş, E. (2023). “Amurrular’ın Kimliği ve Amurru Memleketi’nin Yeri Meselesi Üzerine Bazı Düşünceler”. İrfan Albayrak vd. (Ed), Prof. Dr. Salih Çeçen’e Armağan, Ankara: Bilgin Kültür Sanat Yayınları, 327-338.
25. Millar, F. (1998). “Caravan Cities: The Roman Near East And Long-Distance Trade By Land”. Bulletin of the Institute of Classical Studies, No. 71, 119-137.
26. Özman, R. ve Doğan, E. (2021). “Aurelianus ve Palmyra Krallığı’nın Çöküşü”. Bahattin Çatma (Ed), Tarih ve Toplum Yazıları-Prof. Dr. Mehmet Karagöz Armağanı. Ankara: Sonçağ Akademi, 353-373.
27. Potter, D. (1996). “Palmyra And Rome: Odaenathus’ Titulature And The Use Of The Imperium Maius”. Zeitschrift Für Papyrologie Und Epigraphik, 113, 271-285.
28. Raja, R. (2022). Pearl of the Desert, A History of Palmyra. Oxford: Oxford University Press.
29. Richmond, I. A. (1963). “Palmyra under the Aegis of Rome”. The Journal of Roman Studies, Vol. 53 1 (2), 43-54.
30. Rostovtzeff, M. (1932a). Caravan Cities, (Translated by Talbot Rice), Oxford: Oxford At The Clarendon Press.
31. Rostovtzeff, M. (1932b). “The Caravan-Gods of Palmyra”. The Journal of Roman Studies, Vol. 22, Part 1, 107-116.
32. Seyrig, H. (1950). “Palmyra and The East”. The Journal of Roman Studies, Vol. 40, 1-2, 1-7.
33. Sommer, M. (2018). Palmyra A History (Translated by Diana Sommer-Theohari). London-New York: by Routledge.
34. Southern, P. (2001). The Roman Empire From Severus to Constantine. London-New York: by Routledge.
35. Southern, P. (2008). Empress Zenobia Palmyra’s Rebel Queen, London: Continuum.
36. Stieglitz, R. R. (1991). “The City of Amurru”. Journal of Near Eastern Studies, Vol. 50, No. 1, 45- 48.
37. Tekin, O. (2019). Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş (13. Baskı), İstanbul: İletişim Yayınları.
38. Temizkan, M. (2021). “Seleukoslar Döneminden Dördüz Kent İdari Yapılanmasına Bir Örnek: “Seleukos Tetrapolisi””. OANNES-Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 109-125.
39. Torczyner, H. T.-S. (1949). “The Amorite and the Amurrû of the Inscriptions”. The Jewish Quarterly Review, Vol. 39, No. 3, 249-258.
40. Veyne, P. (2017). Palmyra An Irreplaceable Treasure (Translated by Teresa Lavender Fagan). Chicago and London: The University of Chicago Press.
41. Yıldırım, E. (2012a). “Roma-Parth Mücadelesinde Fırat Nehri’nin Jeopolitik Önemi”. Tarihin Peşinde, S. 7, 45-64.
42. Yıldırım, E. (2012b). “Antik Yazarların Eserlerinde Zeugma”. Tarihin Peşinde, S. 8, 93-113.
43. Yıldırım, E. (2013a). “Carrhae Yenilgisi ve Roma’nın Doğu Politikasına Etkileri”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 261-272.
44. Yıldırım, E. (2013b). “Roma İmparatorluğu’nun Doğu Sınırını Korumak İçin Fırat Nehri Boyunca Kurulan Lejyonlar”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (4), 167-182.
45. Yıldırım, E. (2018). “Antikçağda Anadolu’nun Güneydoğusundan Doğu Akdeniz’e Uzanan Ticaret Yolları”. XVIII. Türk Tarih Kongresi, 1-5 Eylül 2018, Bildiriler Kitabı, XI. Cilt, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 89-108.
46. Yıldırım, N. ve Temizkan, M. (2017). “Seleukoslar Döneminde Yaşanan Suriye Savaşları Üzerine Bir İnceleme”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (39), 117-131.
47. Zernaji: (2019). Hellenistik ve Roma Kültürünün Suriye'nin Kuzey ve Orta Bölgesi’ndeki Kutsal Alanlarla Olan Etkileşimi. [Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Ankara.