Derleme

Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı

Cilt: 34 Sayı: 3 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı

Öz

Ruhsal hastalık tanıları bireyler için ruh sağlığının geliştirilmesi, tüm dünyada hemşirelik işgücü için önemli bir konudur. Ruhsal hastalıkla yaşamak zorunda olan bireyler, hastalıklarıyla başa çıkmak ve iyileşmek için desteğin yanı sıra genel sağlıklarını güçlendirmek için de desteklenmeleri önemlidir. Genel nüfusa kıyasla ruhsal bozukluğu olanların ortalama yaşam süresi 15-20 yıl daha kısadır. Bu nedenle fiziksel, sosyal ve ruhsal sağlığın iyileştirilmesini içeren sağlığı geliştirme müdahalelerine büyük ihtiyaç duyulmaktadır. Bu açıdan bakıldığında salutogenez modeline dayalı ruh sağlığının geliştirilmesi bütüncül bakımın devam ettirilmesinde fayda sağlayacaktır. Antonovsky'nin salutogenez modeli, bireyin stres faktörleriyle başa çıkma ve sağlıklı kalma becerisine odaklanmaktadır. Model, hemşirelik ve ruh sağlığı bakımı gibi çeşitli alanlarda sağlığın teşviki ve geliştirilmesine rehberlik etmek ve psikiyatrik rehabilitasyonu sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Psikiyatri hemşireliğinde giderek önem kazanan salutogenez modelinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu makalede bütünlük duygusu, genel direnç kaynakları, psikiyatri hemşireliğinde modelin kullanımı ve bütünlük duygusunun değerlendirilmesinde kullanılan ölçüm araçları ele alınacaktır. Ayrıca hemşirelik uygulamalarında salutogenez modeline dayalı bakımın kapsamı ve bu modele dayalı eğitim programlarını vurgulamak amacıyla alanda yapılan hemşirelik ve ruh sağlığı çalışmalarına değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antonovsky A. The life cycle, mental health and the sense of coherence. Isr J Psychiatry Relat Sci. 1985;22(4):273-280.
  2. Mjøsund NH, Eriksson M, Norheim I, et al. Mental health as perceived by persons with mental disorders—an interpretative phenomenological study. Int J Ment Health Promot. 2015;17(4):215-233. doi:10.1080/14623730.2015.1039329.
  3. Bengel J, Strittmatter R, Willmann H. What keeps people healthy? The current state of discussion and the relevance of Antonovsky’s salutogenic model of health. Research and practice of health promotion, vol. 4. Cologne: Federal Centre for Health Education, 1999.
  4. Bengtsson-Tops A, Hansson L. The validity of Antonovsky’s sense of coherence measure in a sample of schizophrenic patients living in the community. J Adv Nurs. 2001;33:432-438. doi:10.1046/j.1365-2648.2001.01692.x
  5. Mittelmark MB, Bull T. The salutogenic model of health in health promotion research. Glob Health Promot. 2013;20(2):30-38. doi:10.1177/1757975913486684.
  6. Antonovsky A. Unraveling the Mystery of Health: How People Manage Stress and Stay Well. Jossey-Bass, San Francisco, CA,1987.
  7. Antonovsky A. The salutogenic model as a theory base for health promotion. Health Promot Int. 1996;11:11-18. doi:10.1093/heapro/11.1.11
  8. Bauer GF, Roy M, Bakibinga P, et al. Future directions for the concept of salutogenesis. Health Promot Int. 2020;35(2):187-195. doi:10.1093/heapro/daz057

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ruh Sağlığı Hemşireliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

9 Ekim 2024

Kabul Tarihi

27 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Uzdil, N. (2025). Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı. Sağlık Bilimleri Dergisi, 34(3), 546-555. https://doi.org/10.34108/eujhs.1564408
AMA
1.Uzdil N. Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;34(3):546-555. doi:10.34108/eujhs.1564408
Chicago
Uzdil, Nurcan. 2025. “Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı”. Sağlık Bilimleri Dergisi 34 (3): 546-55. https://doi.org/10.34108/eujhs.1564408.
EndNote
Uzdil N (01 Aralık 2025) Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı. Sağlık Bilimleri Dergisi 34 3 546–555.
IEEE
[1]N. Uzdil, “Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı”, Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 3, ss. 546–555, Ara. 2025, doi: 10.34108/eujhs.1564408.
ISNAD
Uzdil, Nurcan. “Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı”. Sağlık Bilimleri Dergisi 34/3 (01 Aralık 2025): 546-555. https://doi.org/10.34108/eujhs.1564408.
JAMA
1.Uzdil N. Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;34:546–555.
MLA
Uzdil, Nurcan. “Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı”. Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 3, Aralık 2025, ss. 546-55, doi:10.34108/eujhs.1564408.
Vancouver
1.Nurcan Uzdil. Salutogenez Modeli ve Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı. Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2025;34(3):546-55. doi:10.34108/eujhs.1564408