Investigation of Fatigue, its Relationship with Depression and its Effect on Quality of Life in Medical Speciality Students

Yıl 2025, Cilt: 34 Sayı: 3, 356 - 364, 30.12.2025

Fatmagül Öktem Can , Adem Durmaz , Çağla Özdemir , Yasemin Korkut Kurtoğlu

https://doi.org/10.34108/eujhs.1655331

Öz

This study aimed to evaluate the factors contributing to fatigue among medical residents in a training and research hospital, and to examine the relationship between fatigue, depression, and quality of life. A total of 178 residents participated in the study. Among the participants, 63.5% were female, and 48.3% lived with a spouse or child. While 59% worked 0–8 hours daily, 66.9% were on call, and 60.7% reported satisfaction with their profession. Data were collected via an online survey using the Sociodemographic Information Form, Checklist Individual Strength, Beck Depression Inventory, and SF-36 Quality of Life Scale. The median Checklist Individual Strength total score was 84, and the Beck Depression Inventory median score was 13 (min: 0, max: 63). Regarding depression levels, 35.4% had no symptoms, 33.1% had mild, 24.7% moderate, and 6.7% severe symptoms. Correlation analysis revealed a moderate, significant negative relationship between total fatigue scores and several SF-36 subscales, including physical functioning, social functioning, role-emotional, vitality, mental health, pain, and general health (p<0.001). A weak negative correlation was also found with role-physical (p<0.001). Beck Depression Inventory scores showed weak or very weak negative correlations with social functioning (p=0.025), vitality (p=0.010), mental health (p=0.030), and pain (p=0.006). The findings indicate a significant association between increased fatigue and higher levels of depression, along with decreased quality of life for residents. The demanding nature of medical residency training may contribute to fatigue, emotional strain, and reduced well-being.

Anahtar Kelimeler

Depression , speciality education , quality of life , fatigue

Etik Beyan

The necessary permissions for the study were obtained from the "Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee" of the local medical faculty (Decision No: 2023/08-24, Date: 10.07.2023). The study was prepared in accordance with the Declaration of Helsinki.

Destekleyen Kurum

16 / 5.000 It does not exist.

Teşekkür

We would like to thank the specialist students who contributed to the preparation of this study.

Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinde Yorgunluğun, Depresyon ile İlişkisinin ve Yaşam Kalitesine Etkisinin İncelenmesi*

Öz

Bu çalışma, bir eğitim ve araştırma hastanesinde tıpta uzmanlık eğitimi alan öğrencilerde yorgunluk düzeyini, yorgunluğa neden olan faktörleri, yorgunluğun depresyon ile ilişkisini ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya 178 uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların %63.5’i kadın, %48.3’ü eşi veya çocuğuyla yaşamakta, %59’u günde 0–8 saat çalışmakta ve %66.9’u nöbet tutmaktadır. Mesleki memnuniyet oranı %60.7 olarak belirlenmiştir. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Checklist Individual Strength Yorgunluk Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Checklist Individual Strength Yorgunluk Ölçeği puanlarının medyanı 84, Beck Depresyon Ölçeği puanlarının medyanı 13’tür (min: 0, max: 63). Katılımcıların %35.4’ü depresyon belirtisi göstermezken, %33.1’i hafif, %24.7’si orta, %6.7’si şiddetli düzeydedir. Korelasyon analizine göre, toplam yorgunluk puanı ile SF-36 alt boyutlarından fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü, enerji, ruhsal sağlık, ağrı ve genel sağlık arasında orta düzeyde negatif anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0.001). Ayrıca, Beck Depresyon Ölçeği puanı ile sosyal fonksiyon(p=0.025), enerji(p=0.010), ve ruhsal sağlık(p=0.030) arasında çok zayıf, ağrı (p=0.006)ile zayıf düzeyde negatif anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bulgular, yorgunluk düzeyindeki artışın depresyonu artırdığını ve yaşam kalitesini azalttığını göstermektedir. Tıpta uzmanlık eğitiminin zorlukları, öğrencilerin ruhsal ve fiziksel sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Depresyon , uzmanlık eğitimi , yaşam kalitesi , yorgunluk

Etik Beyan

Çalışma için gerekli izinler, yerel tıp fakültesinin "Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu"'ndan alınmıştır (Karar No: 2023/08-24, Tarih: 10.07.2023). Helsinki beyanına uygun olarak çalışma hazırlanmıştır.

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Teşekkür

Çalışmanın hazırlanmasında emeği geçen uzmanlık öğrencilerine teşekkür etmeyi bir borç biliriz.

Kaynakça

• Trendall J. Concept analysis: chronic fatigue. J Adv Nurs. 2000;32(5):1126-1131. doi:10.1046/j.1365-2648.2000.01583.x
• Jensen RK, Jensen TS, Koes B, Hartvigsen J. Prevalence of lumbar spinal stenosis in general and clinical populations: a systematic review and meta-analysis. Eur Spine J. 2020;29(9):2143-2163. doi:10.1007/s00586-020-06339-1.
• Adın RM. Chalder Yorgunluk Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması ve Genç Yetişkin Bireylerde Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Ankara, Türkiye: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
• Finsterer J, Mahjoub SZ. Fatigue in healthy and diseased individuals. Am J Hosp Palliat Care. 2014;31(5):562-575. doi:10.1177/1049909113494748
• Zou X, Liu S, Li J, et al. Factors associated with healthcare workers' insomnia symptoms and fatigue in the fight against Covıd-19, and the role of organizational support. Front Psychiatry. 2021; 12:652717. doi:10.3389/fpsyt.2021.652717
• Stahl SM. Anxiety, Trauma, and Treatment of Stahl's Essential Psycho Pharmacology: Neuro Scientific Basis and Practical Applications.Cambridge, England: Cambridge University Press; 2021:359-378.
• Moussavi S, Chatterji S, Verdes E, Tandon A, Patel V, Ustun B. Depression, chronic diseases, and decrements in health: results from the World Health Surveys. Lancet. 2007;370(9590):851-858. doi:10.1016/S0140-6736(07)61415-9
• Depression and other common mental disorders:Global Health Estimates.World Health Organization.https://www.who.int/publications/i/item/depression-global-health-estimates.Published 2017Accessed date: March 23, 2025.
• Helvacı Çelik F, Hocaoğlu Ç. Major depresif bozukluk tanımı, etyolojisi ve epidemiyolojisi: Bir Gözden Geçirme. J Contemp Med.2016;6(1):51-66. doi:10.16899/ctd.03180
• Aydıner Boylu A, Paçacıoğlu B. Yaşam kalitesi ve göstergeleri. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD). 2016;8(15):137-150. doi:10.20990/kilisiibfakademik.266011
• Sayın S. Tıp fakültesinde görev yapan araştırma görevlilerinde kronik yorgunluk ve depresyon sıklığının incelenmesi. Konuralp Medical Journal. 2013;5(1):11-17.
• Doğan Ü. Türkiye'deki Aile Hekimliği Uzmanlık Öğrencilerinin Eğitim ve Çalışma Koşulları Hakkındaki Görüşleri. [Uzmanlık Tezi]. Konya, Türkiye: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi; 2020.
• Ergin G. Fizyoterapi Programı Alan Hastalarda; Yorgunluk Ölçeği Checklist Individual Strength Questionnaire (CIS) Türkçe Versiyonunun Geçerliliği. [Yüksek Lisans Tezi]. İzmir, Türkiye: Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2009.
• Vercoulen JH, Swanink CM, Fennis JF, Galama JM, van der Meer JW, Bleijenberg G. Dimensional assessment of chronic fatigue syndrome. J Psychosom Res. 1994;38(5):383-392. doi:10.1016/0022-3999(94)90099-x
• Beck AT, Ward CH, Mendelson M, Mock J, Erbaugh J. An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry. 1961; 4:561-571. doi:10.1001/archpsyc.1961.01710120031004
• Hisli N. Beck Depresyon Envanterinin üniversite öğrencileri için geçerliliği, güvenilirliği. J Psychol. 1989; 7:3-13.
• Ware JE Jr, Sherbourne CD. The MOS 36-item short-form health survey (SF-36). I. Conceptual framework and item selection. Med Care. 1992;30(6):473-483.
• Koçyiğit H, Aydemir Ö, Fişek G, et al. Form-36 (KF-36)’nın Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği. İlaç ve Tedavi Dergisi. 1999;12(2):102-106.
• Tang C, Liu C, Fang P, Xiang Y, Min R. Work-related accumulated fatigue among doctors in Tertiary hospitals: a cross-sectional survey in six provinces of China. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(17):3049. doi:10.3390/ijerph16173049
• İz M, Topaçoğlu H, Dikme Ö, et al. İstanbul'daki eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışan acil tıp asistanlarının Piper Yorgunluk Ölçeği ve Epworth Uykululuk Ölçeği ile yorgunluk ve uykululuk değerlerinin ölçülmesi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Van Tıp Dergisi. 2019;26(1):91-96. doi:10.5505/vtd. 2019.75010
• Liu L, Xu P, Zhou K, Xue J, Wu H. Mediating role of emotional labor in the association between emotional intelligence and fatigue among Chinese doctors: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2018;18(1):881. doi:10.1186/s12889-018-5817-7
• Okutan A. Sağlık Çalışanlarında Uyku Kalitesi ve Yorgunluğun Değerlendirilmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Gaziantep, Türkiye: Hasan Kalyoncu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018.
• Peng R, Zhou W, Zhou D, Chu M, Ling L. The mediating role of fatigue between mental health and ıts associated factors: evidence from Chinese healthcare workers during the Covıd-19 pandemic. Front Psychiatry. 2021; 12:665992. doi:10.3389/fpsyt.2021.665992
• Karadag E, Kilic SP, Metin O. Relationship between fatigue and social support in hemodialysis patients. Nurs Health Sci. 2013;15(2):164-171. doi:10.1111/nhs.12008
• Kassam A, Cowan M, Topps M. Lessons learned to aid in developing fatigue risk management plans for resident physicians. Teach Learn Med. 2019;31(2):136-145. doi:10.1080/10401334.2018.1542307
• Ersoy Alkan A. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Araştırma Görevlilerinde Kronik Yorgunluk Sendromu Sıklığı ve Etkileyen Faktörler. [Uzmanlık Tezi]. Edirne, Türkiye: Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2020.
• Coetzee N, Maree DJF, Smit BN. The relationship between chronic fatigue syndrome, burnout, job satisfaction, social support and age among academics at a tertiary institution. Int J Occup Med Environ Health. 2019;32(1):75-85. doi:10.13075/ijomeh.1896.01274
• Zorba Z. Covid-19 Pandemisi Sürecinde Ankara İlindeki Aile Hekimliği Asistanlarının Mesleki Yorgunluk, Tükenmişlik ve Toparlanma Durumlarının Değerlendirilmesi. [Uzmanlık Tezi,]. Ankara, Türkiye: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2021.
• Cocke KD, Klocko DJ, Kindratt TB. Screening for undetected depression in physician assistant students. J Physician Assist Educ. 2019;30(2):118-121. doi:10.1097/JPA.0000000000000247
• Davis EM, Kauffman MR, Welborn KE, Bachor S, Miller PM. Stressed and depressed: prevalence of anxiety and/or depression in physician assistant students. J Physician Assist Educ. 2024;35(1):21-26. doi:10.1097/ JPA.0000000000000522
• Fernández-de-Las-Peñas C, Parás-Bravo P, Ferrer-Pargada D, et al. Sensitization symptoms are associated with psychological and cognitive variables in COVID-19 survivors exhibiting post-COVID pain. Pain Pract. 2023;23(1):23-31. doi:10.1111/papr.13146
• Walkiewicz M, Zdun-Ryżewska A, Budziński W, Tartas M, Błażek M. Fatigue and the psychological characteristics of medical students. Int J Occup Med Environ Health. 2023;36(4):517-525. doi:10.13075/ ijomeh.1896.02116