Araştırma Makalesi

Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri

Cilt: 34 Sayı: 3 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri

Öz

Obstrüktif uyku apnesi tanısı alan ve pozitif havayolu basıncı tedavisi başlanan hastalarda cihaz kullanımına uyumu etkileyen demografik, klinik, çevresel ve psikososyal faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ocak 2020–Aralık 2024 tarihleri arasında uyku kliniğine başvuran, polisomnografi ile orta-ağır Obstrüktif uyku apnesi (OUA), tanısı konulan ve Pozitif havayolu basıncı (PAP) tedavisi başlanan hastalar retrospektif olarak incelendi. Toplam 337 hasta telefon ile arandı, 212’sine ulaşıldı ve 117’si onay vererek çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, komorbiditeleri, cihaz türü ve kullanım alışkanlıkları kaydedildi. Cihaz uyumu, en az 3 ay düzenli kullanım ve halen aktif kullanım olarak tanımlandı. Anketlerde bireysel, çevresel ve psikososyal faktörler beşli Likert ölçeği ile sorgulandı. Katılımcıların %68’i erkek olup, uyum oranı %67 olarak bulundu. Uyumlu grupta erkek cinsiyet (p=0.034) ve otomatik pozitif hava yolu basıncı (APAP) kullanımı (p<0.01) daha yüksek iken, uyumsuz grupta koroner arter hastalığı, astım ve hipotiroidi daha sık izlendi. Uyumlu hastalarda cihaz günlük ≥4 saat düzenli kullanılmış olup cihaz memnuniyeti, yaşam kalitesi ve hekim ile iletişim daha yüksek bulundu (tümünde p<0.001). Uyumsuz grupta ise cihazla ilişkili şikayetler (basınç intoleransı, hortum rahatsızlığı, uykuya dalma güçlüğü vb.) daha sık rapor edildi. Çevresel faktörlerden oda sıcaklığından rahatsızlık ve kötü hava kalitesi uyumsuzlukla ilişkili bulundu. Semptomatik iyileşme özellikle uyumlu grupta belirgin olup, gündüz aşırı uykululuk, uyku kalitesi ve horlamadan rahatsızlık en anlamlı düzelme sağlanan şikayetlerdi. Sonuç olarak, OUA hastalarında PAP tedavisine uyumu belirleyen çok sayıda faktör bulunduğu gösterilmiştir. Bulgularımız, cihazla ilişkili rahatsızlıkların giderilmesi, erken dönemde yakın değerlendirme ve hekimle düzenli iletişimin tedaviye devamlılık açısından kritik olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma herhangi bir finansman kuruluşundan/sektörden destek almamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma için Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Araştırma Etik Kurulu’ndan (Tarih: 28/05/2025, Sayı: 2025/287) onay alınmıştır.

Kaynakça

  1. Senaratna CV, Perret JL, Lodge CJ, et al. Prevalence of obstructive sleep apnea in the general population: A systematic review. Sleep Med Rev. 2017; 34:70-81. doi: 10.1016/j.smrv.2016.07.002.
  2. deBatlle J, Gracia-Lavedán E, Escarrabill J, et al. Effect of CPAP Treatment on Cardiovascular Outcomes. Arch Bronconeumol. 2024;60(10): 627-633.doi: 10.1016/j.arbres.2024.05.029.
  3. Abuzaid A, Ashry H, Elbadawi A, et al. Meta-Analysis of Cardiovascular Outcomes With Continuous Positive Airway Pressure Therapy in Patients With Obstructive Sleep Apnea. Am. J. Cardiol. 2017;120(4):693-699. doi: 10.1016/j.amjcard.2017.05.042.
  4. McEvoy RD, Antic NA, Heeley E, et al. SAVE Investigators and Coordinators. CPAP for Prevention of Cardiovascular Events in Obstructive Sleep Apnea. N Engl J Med. 2016;375(10):919-931. doi:10.1056/NEJMoa1606599.
  5. Rotenberg BW, Murariu D, Pang KP. Trends in CPAP adherence over twenty years of data collection: a flattened curve. J Otolaryngol Head Neck Surg. 2016;45(1):43. doi:10.1186/s40463-016-0156-0.
  6. Benjafield AV, Pepin JL, Cistulli PA, et al. Positive airway pressure therapy and all-cause and cardiovascular mortality in people with obstructive sleep apnoea: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials and confounder-adjusted, non-randomised controlled studies. Lancet Respir Med. 2025;13(5):403-413. doi: 10.1016/S2213-2600(25)00002-5.
  7. Hussain S, Irfan M, Waheed Z, Alam N, Mansoor S, Islam M. Compliance with continuous positive airway pressure (CPAP) therapy for obstructive sleep apnea among privately paying patients—A cross sectional study. BMC Pulm Med. 2014; 14:188. doi:10.1186/1471-2466-14-188.
  8. Bakker JP, Weaver TE, Parthasarathy S, Aloia MS. Adherence to CPAP: What Should We Be Aiming For, and How Can We Get There? Chest. 2019;155(6):1272-1287. doi: 10.1016/j.chest.2019.01.012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Solunum Hastalıkları, Hastalık Denetimi, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

26 Eylül 2025

Kabul Tarihi

26 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 34 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Baran, B., Kumsar, M. S., Doğmaz, G., Yetkin, N. A., Rabahoğlu, B., Tutar, N., Oymak, F. S., & Gülmez, İ. (2025). Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri. Sağlık Bilimleri Dergisi, 34(3), 412-423. https://doi.org/10.34108/eujhs.1790064
AMA
1.Baran B, Kumsar MS, Doğmaz G, vd. Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;34(3):412-423. doi:10.34108/eujhs.1790064
Chicago
Baran, Burcu, Melike Serra Kumsar, Gamze Doğmaz, vd. 2025. “Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri”. Sağlık Bilimleri Dergisi 34 (3): 412-23. https://doi.org/10.34108/eujhs.1790064.
EndNote
Baran B, Kumsar MS, Doğmaz G, Yetkin NA, Rabahoğlu B, Tutar N, Oymak FS, Gülmez İ (01 Aralık 2025) Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri. Sağlık Bilimleri Dergisi 34 3 412–423.
IEEE
[1]B. Baran vd., “Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri”, Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 3, ss. 412–423, Ara. 2025, doi: 10.34108/eujhs.1790064.
ISNAD
Baran, Burcu - Kumsar, Melike Serra - Doğmaz, Gamze - Yetkin, Nur Aleyna - Rabahoğlu, Bilal - Tutar, Nuri - Oymak, Fatma Sema - Gülmez, İnci. “Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri”. Sağlık Bilimleri Dergisi 34/3 (01 Aralık 2025): 412-423. https://doi.org/10.34108/eujhs.1790064.
JAMA
1.Baran B, Kumsar MS, Doğmaz G, Yetkin NA, Rabahoğlu B, Tutar N, Oymak FS, Gülmez İ. Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;34:412–423.
MLA
Baran, Burcu, vd. “Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri”. Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 3, Aralık 2025, ss. 412-23, doi:10.34108/eujhs.1790064.
Vancouver
1.Burcu Baran, Melike Serra Kumsar, Gamze Doğmaz, Nur Aleyna Yetkin, Bilal Rabahoğlu, Nuri Tutar, Fatma Sema Oymak, İnci Gülmez. Cihaz Konforundan Sosyal Desteğe: Obstrüktif Uyku Apnesi Hastalarında PAP Tedavisine Uyumun Çok Yönlü Belirleyicileri. Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Aralık 2025;34(3):412-23. doi:10.34108/eujhs.1790064