SÜRDÜRÜLEBİLİR BİLİNÇ İLE FİNANSAL İYİLİK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TRC12 BÖLGESİNDE SERBEST ECZANE PERSONELİ ÜZERİNDE BİR ÇALIŞMA

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 17, 1 - 17, 31.12.2025

Rabia Çekiç Gülşen Kırpık

Öz

Son yıllarda sürdürülebilirlik kavramı, çevresel, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla birlikte bireylerin yaşam tarzlarına da yön veren temel bir ilke hâline gelmiştir. Farkında olma durumu olarak ifade edilen sürdürülebilir bilinç kavramı, duygular, inançlar ve eylemlerle ilişkili algıları ve deneyimleri kapsamaktadır. Bir bireyin finansal olarak güvenli olma algısı ya da bireyin kendisini güvenli bir limanda hissetmesi olarak tanımlanan finansal iyilik kavramı, çok sayıda faktörden etkilenmektedir. Sürdürülebilir bütçeleme ve yatırım stratejileri benimseyen bireyler, finansal hedeflerini çevresel değerlerle uyumlu hale getirerek hem finansal istikrarı hem de ekolojik sorumluluğu teşvik edebilirler. Araştırmalar, sürdürülebilir uygulamaları benimsemenin sadece bireysel finansal sağlığı geliştirmekle kalmayıp aynı zamanda kurumsal karlılığa da olumlu katkıda bulunduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, finansal açıdan kendisini iyilik halinde hisseden bir çalışanın sürdürülebilirlik bilincinin de yüksek olacağı ve böylece serbest eczanenin başarısında önemli bir yere sahip olacağı öngörülmektedir. Bu çalışma, TRC12 bölgesindeki serbest eczane personelinin sürdürülebilir bilinç düzeyleri ile finansal iyilik halleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu bağlamda, Adıyaman il ve ilçelerinde faaliyet gösteren serbest eczanelerdeki eczane sahibi eczacı da dahil olmak üzere eczane personeli bu çalışmanın evrenini oluşturmuştur. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Etik Kurul iznini (23.12.2024-165) takiben, 01.02.2025-28.02.2025 tarihleri arasında, basit tesadüfi rastgele yöntemle 134 gönüllü katılımcıya ulaşılarak yüz yüze anket uygulanmıştır. Elde edilen veri setine güvenirlik analizi ve normallik testi yapılmıştır. Araştırma hipotezlerinin test edilmesinde non-parametrik yöntemlerden yararlanılmıştır. Bulgular incelendiğinde, eczane personelinin sürdürülebilir bilinç düzeylerinin kuşak durumu açısından anlamlı farklılık gösterdiği gözlenmiştir (p=0.01<0.05). Y kuşağı eczane personelinin hem X kuşağı hem Z kuşağı personele göre sürdürebilir bilinç düzeyi daha yüksektir. Ancak, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, iş deneyim durumu ve eczanedeki statü gibi bazı demografik özellikler açısından hem sürdürülebilir bilinç düzeyleri hem finansal iyilik düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar gözlenmemiştir (p>0.05). Ayrıca, sürdürülebilir bilinç ile finansal iyilik arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0,183>0,05).

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilir bilinç , finansal iyilik , serbest eczane personeli

Etik Beyan

23.12.2024 tarih ve 165 sayılı onay ile Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Etik Kurul izni alınmıştır.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK-Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

Proje Numarası

1919B012402358 numaralı 2024/1 dönemi 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği

THE RELATIONSHIP BETWEEN SUSTAINABILITY CONSCIOUSNESS AND FINANCIAL WELL-BEING: A STUDY ON COMMUNITY PHARMACY PERSONNEL IN TRC12 REGION

Öz

In recent years, the concept of sustainability has become a fundamental principle that guides individuals’ lifestyles, along with its environmental, economic and social dimensions. The concept of sustainable consciousness, expressed as a state of awareness, encompasses perceptions and experiences related to emotions, beliefs and actions. The concept of financial well-being, defined as an individual’s perception of being financially secure or feeling in a safe haven, is affected by many factors. Individuals who adopt sustainable budgeting and investment strategies can promote both financial stability and ecological responsibility by aligning their financial goals with environmental values. Research shows that adopting sustainable practices not only improves individual financial health but also contributes positively to corporate profitability. Therefore, it is predicted that an employee who feels financially well will also have high sustainability awareness and thus will have an important place in the success of the community pharmacy. This study examines the relationship between the sustainable awareness levels and financial well-being of community pharmacy personnel in the TRC12 region. In this context, pharmacy personnel, including the pharmacy owner pharmacist, operating in the province and districts of Adıyaman, constituted the universe of this study. Following the approval of the Adıyaman University Social Sciences Ethics Committee (23.12.2024-165), a face-to-face survey was conducted between 01.02.2025 and 28.02.2025 by reaching 134 volunteer participants using a simple random method. Reliability analysis and normality test were performed on the obtained data set. Non-parametric methods were used to test research hypotheses. When the findings were examined, it was observed that the sustainable consciousness levels of the pharmacy personnel showed a significant difference in terms of generation status (p=0.01<0.05). The sustainable consciousness level of the Y generation pharmacy personnel was higher than both the X generation and Z generation personnel. However, no significant differences were observed between both the sustainable consciousness levels and the financial well-being levels in terms of some demographic characteristics such as gender, marital status, education status, work experience status, and status in the pharmacy(p>0.05). In addition, no significant relationship was found between sustainable consciousness and financial well-being (p=0.183>0.05).

Anahtar Kelimeler

Sustainable consciousness , financial well-being , community pharmacy personnel

Etik Beyan

The approval of the Social Sciences Ethics Committee of Adıyaman University was obtained with the decision dated 23.12.2024 and numbered 165

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK (The Scientific and Technological Research Council of Turkey)

Proje Numarası

1919B012402358 numaralı 2024/1 dönemi 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Desteği

Kaynakça

• Artuç, M. (2024). Sürdürülebilir Çevrenin Tarihçesi. In: Disiplinlerarası Yaklaşımlarla Sürdürülebilir Çevre, Editörler: Nurcan Süklüm Eser, Sena Erden Ayhün, Bölüm 1, ss. 1-38, Livre de Lyon, France.
• Aubrey, M., Morin, A. J. S., Fernet, C., & Carbonneau, N. (2022). Financial well-being: Capturing an elusive construct with an optimized measure. Frontiers in Psychology, 13, 935284. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.935284.
• Bosselmann, K. (2016). Earth governance: Trusteeship of the global commons. Island Press.
• Burgess-Wilkerson, B., Hamilton, C., Garrison, C., & Robbins, K. (2018). Preparing Millennials as Digital Citizens and Socially and Environmentally Responsible Business Professionals in a Socially Irresponsible Climate. arXiv: General Economics. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED591821.pdf.
• Do, T., & Novakowski, J. (2020). Sustainable pharmacy: A regimen for the future. Duquesne Scholarship Collection, 4(2), 2–9. https://dsc.duq.edu/duquark/vol4/iss2/3.
• Doğan, M., Köylüoğlu, A. S. ve Gümrah, A. (2019). Tüketicilerin kişilik özellikleri ile finansal iyilik hâli ve risk alma tutumu arasındaki ilişki. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 903–913. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.634842.
• Dyllick, T., & Hockerts, K. (2002). Beyond the business case for corporate sustainability. Business Strategy and the Environment, 11(2), 130–141. https://doi.org/10.1002/bse.323.
• Erden Ayhün, S. (2013). Kuşaklar Arasındaki Farklılıklar ve Örgütsel Yansımaları. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 93-112.
• Efendi, S., Sunjaya, H., & Kurniawan, S. (2024). The Role of Social Media in Raising Environmental Awareness among Millennials. CONVERSE: Journal Communication Science, 1(3), 6. https://doi.org/10.47134/converse.v1i3.3462.
• Gericke, N., Boeve‐de Pauw, J., Berglund, T., & Olsson, D. (2019). The Sustainability Consciousness Questionnaire: The theoretical development and empirical validation of an evaluation instrument for stakeholders working with sustainable development. Sustainable Development, 27(1), 35-49.
• Gıcır, B., Oruç, I. ve Özatlı, N.S. (2020). X, Y, Z kuşaklarının çevre davranış düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi: Balıkesir örneği. JRES, 7(2), 491-516.
• Glavas, A., & Kelley, K. (2014). The effects of perceived corporate social responsibility on employee attitudes. Business Ethics Quarterly, 24(2), 165–202. https://doi.org/10.5840/beq20143206.
• Goodland, R. (1995). The concept of environmental sustainability. Annual Review of Ecology and Systematics, 26(1), 1–24. https://doi.org/10.1146/annurev.es.26.110195.000245.
• Gökkaya, D. (2024). Sağlıklı ve Sürdürülebilir Yaşam Tarzı Ölçeği: Türkçe Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1173-1191. https://doi.org/10.15869/itobiad.1343535.
• Gutter, M. S., & Copur, Z. (2011). Financial behaviors and financial well-being of college students: Evidence from a national survey. Journal of Family and Economic Issues, 32(4), 699–714. https://doi.org/10.1007/s10834-011-9255-2.
• Joo, S. (2008). Personal financial wellness. In J. J. Xiao (Ed.), Handbook of consumer finance research (pp. 21–33). Springer. https://doi.org/10.1007/978-0-387-75734-6_2.
• Judijanto, L., Nofirman, N., & Muhtadi, M. A. (2024). Bibliometric Analysis on Environmentally Conscious Generation. West Science Social and Humanities Studies, 2(11), 1887–1898. https://doi.org/10.58812/wsshs.v2i11.1458.
• Juma-Michilena, I.-J., Ruiz-Molina, M.-E., Saura, I. G., & Belda-Miquel, S. (2024). Pro-environmental behaviours of generation Z: A cross-cultural approach. International Review on Public and Nonprofit Marketing, 21(3), 1-29. DOI: 10.1007/s12208-024-00395-9.
• Kalaycı, Ş. (2006). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
• Kim, H., Lee, J., & Kim, J. (2017). Social sustainability and employee commitment in organizations. Journal of Organizational Behavior, 38(3), 314–328. https://doi.org/10.1002/job.2134.
• Kotter, J. P. (1996). Leading change. Harvard Business School Press.
• Manulife (2023). How financial wellness impacts engagement and productivity. Manulife. https://www.manulife.ca/business/plan-and-learn/healthy-wealthy-workplace/how-financial-wellness-impacts-engagement-and-productivity.html.
• Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., & Behrens, W. W. III. (1972). The limits to growth. Universe Books.
• Mercurio, Z. A. (2015). Affective commitment as a core essence of organizational commitment: An integrative literature review. Human Resource Development Review, 14(4), 389–414. https://doi.org/10.1177/1534484315603612.
• Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89.
• Munier, N. (2005). Introduction to sustainability: Road to a better future. Springer. https://doi.org/10.1007/1-4020-3558-6.
• Önem, H. B. (2022). The effect of demographic factors on the level of financial well-being: An application on university staff. Oltu Journal of Faculty of Humanities and Social Sciences, 3(1), 46–51.
• Özer, N. B. (2017). Uluslararası kuruluşların sürdürülebilir kalkınma politikaları. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 120–142.
• Öztürk, Z. (2021). COVID-19 stresi, kredi kartı kullanım tutumu, yaşam doyumu ve finansal iyilik hali ilişkisinin sosyo-demografik değişkenler perspektifinden incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans/doktora tezi, Düzce Üniversitesi.
• Porter, M. E., Lawler, E. E., & Hackman, J. R. (1974). Behavior in organizations. McGraw-Hill.
• Prawitz, A. D., Garman, E. T., Sorhaindo, B., O’Neill, B., Kim, J., & Drentea, P. (2006). InCharge Financial Distress/Financial Well-Being Scale: Development, administration, and score interpretation. Financial Counseling and Planning, 17(1), 34–50.
• PwC (2023). Employee financial wellness survey 2023. PricewaterhouseCoopers. https://www.pwc.com/us/en/services/consulting/business-transformation/library/employee-financial-wellness-survey.html.
• Rosid, A., Sundari, R. I., Sofyan, H., & Hartoto, H. (2024). Financial health management and its impact on company employee welfare: Case study in the manufacturing industry. International Journal of Economics, 3(2), 1326–1332.
• Shi, L., Han, L., Yang, F., & Gao, L. (2019). The evolution of sustainable development theory: Types, goals, and research prospects. Sustainability, 11(24), 7158. https://doi.org/10.3390/su11247158.
• Strömbäck, C., Lind, T., Skagerlund, K., Västfjäll, D., & Tinghög, G. (2017). Does self-control predict financial behavior and financial well-being? Journal of Behavioral and Experimental Finance, 14, 30-38. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2017.04.002.
• Sunal, O. (2012). Finansal iyilik hali ölçeği (FİHÖ) geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Akademik Bakış, 12(2), 209–214.
• Şakar, T. ve Yaman, K. (2024). Mersin ilinde serbest eczacıların finansal okuryazarlık ile finansal yönetim davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(2), 289-300.
• Tüfekçi, B. (2015). Öğretmenlerin finansal iyi hal düzeylerinin mesleki haz düzeylerine etkisi (Kartal ilçesi örneği). Yüksek lisans tezi, Okan Üniversitesi. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=HzPD_TnmS4QzQRsv6-1VFg&no=Hb-vApKco4FiS0ENwXpwDw.
• Velmans, M. (1999). Understanding consciousness. 2nd Edition, Routledge.
• Wan Nawang, W. R., Raja Nor Azlan, R. P. N., & Nawai, N. (2024). Financial well-being, financial literacy, and environmentally sustainable behaviour: A PLS-SEM approach. Jurnal Sains Insani, 9(2), 318–333.
• World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf.
• Yüksel, Y. ve Yıldız, B. (2019). Sürdürülebilir Bilinç Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması. Erciyes Journal of Education, 3(1), 16-36. https://doi.org/10.32433/eje.562622.