Derleme

Kümelenme analizine genel bir bakış

Cilt: 33 Sayı: 2 23 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

Kümelenme analizine genel bir bakış

Öz

Halk sağlığını etkileyen hastalıkların ortaya çıkmasında etkili olan özelliklerin tanımlanması, hastalıkların daha iyi anlaşılmasına ve kontrol altına alınmasına katkı sağlamaktadır. Bir olayın gerçekleştiği yer, söz konusu olayın neden gerçekleştiğine dair bazı göstergeler sağlayabilmektedir. Hastalıkların yer ve zaman verilerini analiz etmek için spesifik istatistik testler bulunmaktadır. Son 20 yıldır yer ve yer-zaman tarama istatistikleri hastalık kümelenmelerinin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve hastalık sürveyansı amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Yer ve yer-zaman analizleri bulaşıcı hastalıklarda özellikle de zoonozlarda, hastalık riski veya insidansındaki mekansal ve zamansal çeşitliliğin nedenlerini ve sonuçlarını incelemektedir. Bu derlemede yer ve/veya zamanda beklenenden daha fazla vakaya sahip hastalık kümelerinin tespitinde yaygın olarak kullanılan mekansal tarama istatistiği olan SaTScan yazılımı ve Yer-Zaman Permutasyon Model hakkında bilgiler bir araya getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrams AM, Kulldorff M, Kleinman K. (2006) Empirical/asymptomatic p-vlues for monte carlo-based hypothesis testing: an application to cluster detection using the scan statistic. Advances in Disease Surveillance. 1: 1.
  2. Alton GD, Pearl DL, Bateman KG, Mcnab B, Berke O. (2013) Comparison of covariate adjustment methods using space-time scan statistics for food animal syndromic surveillance. BMC Veterinary Research. 9: 231.
  3. Block R. (2007) Scanning for clusters in space and time, A tutorial review of SaTScan. Social Science Computer Review. 25: 272-278.
  4. Carpenter TE. (2011) The spatial epidemiologic (r)evolution: A look back in time and forward to the future. Spatial and Spatio-temporal Epidemiology. 2: 119-124.
  5. Cheng T, Adepeju M. (2013) Detecting emerging space-time crime patterns by prospective STSS. Erişim Adresi: [https://pdfs.semanticscholar.org/3304/bd580504688ec06265c1f4cdc7b94c9c475d.pdf?_ga= 1309437.717547166.1563568558-1765960572.1561041528]. Erişim Tarihi: 01/01/2021.
  6. Costa MA, Kulldorff M, Assunçao RM. (2007) A space time permutation scan statistic with irregular shape for disease outbreak detection. Advances in Disease Surveillance. 4: 86.
  7. Çelik Ş. (2013) Kümelenme analizi ile sağlık göstergelerine göre Türkiye’deki illerin sınıflandırılması. Doğuş Üniversitesi Dergisi. 14: 175-194.
  8. Duffy KJ. (2010) Identifying sighting clusters of endangered taxa with historical records. Conservation Biology. 25: 392-399.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Cerrahi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

11 Ocak 2022

Kabul Tarihi

6 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 33 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Keskin, İ. (2022). Kümelenme analizine genel bir bakış. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 33(2), 79-84. https://doi.org/10.35864/evmd.1056351
AMA
1.Keskin İ. Kümelenme analizine genel bir bakış. Etlik Vet. Mik. Derg. 2022;33(2):79-84. doi:10.35864/evmd.1056351
Chicago
Keskin, İpek. 2022. “Kümelenme analizine genel bir bakış”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 33 (2): 79-84. https://doi.org/10.35864/evmd.1056351.
EndNote
Keskin İ (01 Aralık 2022) Kümelenme analizine genel bir bakış. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 33 2 79–84.
IEEE
[1]İ. Keskin, “Kümelenme analizine genel bir bakış”, Etlik Vet. Mik. Derg., c. 33, sy 2, ss. 79–84, Ara. 2022, doi: 10.35864/evmd.1056351.
ISNAD
Keskin, İpek. “Kümelenme analizine genel bir bakış”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 33/2 (01 Aralık 2022): 79-84. https://doi.org/10.35864/evmd.1056351.
JAMA
1.Keskin İ. Kümelenme analizine genel bir bakış. Etlik Vet. Mik. Derg. 2022;33:79–84.
MLA
Keskin, İpek. “Kümelenme analizine genel bir bakış”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, c. 33, sy 2, Aralık 2022, ss. 79-84, doi:10.35864/evmd.1056351.
Vancouver
1.İpek Keskin. Kümelenme analizine genel bir bakış. Etlik Vet. Mik. Derg. 01 Aralık 2022;33(2):79-84. doi:10.35864/evmd.1056351


15430