Araştırma Makalesi

Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği

Cilt: 36 Sayı: 2 13 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği

Öz

Bu çalışmada, klinik vakalardan izole edilmiş çoklu antibiyotik direncine (MDR) sahip bakterilerde, qacA/B, qacC/D, qacE, qac∆E1, qacG, qacH, qacJ ve acrA gibi dezenfektan direnç genlerinin varlığının PCR yöntemiyle araştırılması amaçlandı. Bu amaçla 10 adet Staphylococcus aureus, 22 adet Escherichia coli, 6 adet Pseudomonas aeruginosa ve 3 adet Klebsiella pneumoniae ve birer adet Salmonella Kentaky, Salmonella Typhymirıum, Salmonella Infantum olmak üzere toplamda 44 adet izolat kullanıldı. Dezenfektan direnç genlerinin belirlenmesi için qacG (275 bp), qacJ (306 bp), qacE (350 bp), acrA (567 bp) genleri birinci grupta, qacC/D (249 bp), qacH (295 bp), qacΔE (335 bp) ve qacA/B (629 bp) genleri ise ikinci grupta olmak üzere multipleks PCR yapılarak araştırıldı. Çalışmada direnç genleri pozitif bulunan izolatlar için benzalkonyum klorür ve klorhekzidin glukonat etken maddelerini içeren ve ticari temin edilen preparatlar kullanılarak MİK değerleri belirlendi. Antibiyotik duyarlılıkları araştırılan 22 E. coli izolatının ikisi 5, üçü 6, dördü 7, biri 8, biri 9, sekizi 10, ikisi 11 ve biri 13 farklı antibiyotiğe dirençli bulundu. Toplam 6 adet P. aeruginosa izolatının biri 3, ikisi 4, ikisi 7 ve biri 8 antibiyotiğe, 3 adet K. pneumoniae izolatından ikisi 7, biri 12 antibiyotiğe dirençli olarak değerlendirildi. S. Kentucky 5, S. Typhimurium ve S. Infantis ise 7’şer antibiyotiğe direnç gösterdi. Test edilen S. aureus izolatlarından biri 5, biri 6, altısı 7 ve ikisi ise 12 antibiyotiğe dirençli bulundu. Test edilen 14 antibiyotik için %0-100 arasında dirençlilik oranları belirlendi. Yapılan multipleks PCR sonucunda qacG (275 bp), qacJ (306 bp), qacE (350 bp), acrA (567 bp), qacC/D (249 bp) ve qacH (295 bp) genleri çalışılan izolatların tamamında negatif olarak değerlendirildi. Sadece E. coli suşlarında qacΔE (335 bp) geni 7 izolatta pozitif olarak saptanırken qacA/B (629 bp) geni ise 13 izolatta pozitif olarak değerlendirildi. qacΔE (335 bp) geni pozitif bulunan 7 örneğin tamamı qacA/B (629 bp) geni ile birlikte görüldü. Geriye kalan 6 örnekte ise qacA/B (629 bp) geni tek olarak belirlendi. Direnç genleri pozitif bulunan suşlarda MİK değerleri benzalkonyum klorür için 32-128 (mg/L), klorhekzidin glukonat için 2-32 (mg/L) olarak belirlendi. Sonuç olarak, Tek Sağlık kapsamında büyük öneme sahip olan biyosit/dezenfektan dirençliliğinin ve beraberinde çapraz antibiyotik direncinin daha detaylı araştırılmasının, antibiyotik direnci için farkındalık oluşturulmaya çalışılırken dezenfektan direncinin göz ardı edilmemesinin önemli olacağı kanısına varıldı.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma Harran Üniversitesi BAP birimince 24022 nolu yüksek lisans tez projesi ile finanse edilmiştir.

Proje Numarası

Harran Üniversitesi BAP birimince 24022 nolu yüksek lisans tez projesi

Etik Beyan

Bu araştırma konusunun etik kurul denetimine tabi olmadığı Harran Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu’nun 09/11/2023 tarih ve 2023/007-02 nolu kararında belirtilmiştir.

Teşekkür

Çalışmamızı destekleyen Harran Üniversitesi BAP birimine teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abuzaid A, Hamouda A, Amyes SG. (2012) Klebsiella pneumoniae susceptibility to biocides and its association with cepA, qacΔE and qacE efflux pump genes and antibiotic resistance. J Hosp Infect. 81(2), 87-91. https://doi.org/10.1016/j.jhin.2012.03.003
  2. Akgeyik M. (2018) Tavuk ve insan orijinli Salmonella enterica subspecies enterica serovar Infantis suşlarında antibiyotik direnç genlerinin polimeraz zincir reaksiyonları yöntemi ile araştırılması. Yüksek lisans tezi. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  3. Akin M, Özcan B, Cantekin Z, Ergün Y, Bulanık D. (2020). Investigation of antiseptic resistance genes in Staphylococcus spp. isolates. NESciences, 5(3), 136-143. https://doi.org/10.28978/nesciences.832970
  4. Alanlı R, Beşirbellioğlu BA, Çelik G. (2021) Toplum kaynaklı üriner enfeksiyon etkeni Escherichia coli suşlarında antibiyotik direnci. Hitit Med J. 3(2),1-5. https://doi.org/10.52827/hititmedj.888932
  5. Altunay E, Akkan Kuzucu E, Öcal DN, Erdem G. (2019). Çeşitli klinik örneklerden izole edilen Pseudomonas aeruginosa izolatlarında antimikrobiyal direnci. Anadolu Güncel Tıp Derg. 1(3), 63-67. https://doi.org/10.38053/agtd.543714
  6. Bes TM, Nagano DS, Marchi AP, Camilo G, Perdigão-Neto LV, Martins RR, Levin AS, Costa SF. (2021) Conjugative transfer of plasmid p_8N_qac(MN687830.1) carrying qacA gene from Staphylococcus aureus to Escherichia coli C600: potential mechanism for spreading chlorhexidine resistance. Rev Inst Med Trop Sao Paulo. 6;63:e82. https://doi.org/10.1590/S1678-9946202163082
  7. Biçer E. (2022). Klinik Bakteri İzolatlarında Dezenfektan Direnç Genlerinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Hatay.
  8. Bozkır MA, Uysal A, Arslan E. (2020) Üropatojenik Escherichia coli suşlarının antibiyotik direnç profilleri ve genişlemiş spektrumlu beta laktamaz (GSBL) özelliklerinin değerlendirilmesi. SÜ Fen Fakültesi Fen Dergisi, 46(2), 41-65.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Mikrobiyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

5 Eylül 2025

Kabul Tarihi

30 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 36 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karataş, C., & Keskin, O. (2026). Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 36(2), 135-148. https://doi.org/10.35864/evmd.1778647
AMA
1.Karataş C, Keskin O. Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği. Etlik Vet. Mik. Derg. 2026;36(2):135-148. doi:10.35864/evmd.1778647
Chicago
Karataş, Cengiz, ve Oktay Keskin. 2026. “Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 36 (2): 135-48. https://doi.org/10.35864/evmd.1778647.
EndNote
Karataş C, Keskin O (01 Ocak 2026) Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 36 2 135–148.
IEEE
[1]C. Karataş ve O. Keskin, “Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği”, Etlik Vet. Mik. Derg., c. 36, sy 2, ss. 135–148, Oca. 2026, doi: 10.35864/evmd.1778647.
ISNAD
Karataş, Cengiz - Keskin, Oktay. “Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 36/2 (01 Ocak 2026): 135-148. https://doi.org/10.35864/evmd.1778647.
JAMA
1.Karataş C, Keskin O. Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği. Etlik Vet. Mik. Derg. 2026;36:135–148.
MLA
Karataş, Cengiz, ve Oktay Keskin. “Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, c. 36, sy 2, Ocak 2026, ss. 135-48, doi:10.35864/evmd.1778647.
Vancouver
1.Cengiz Karataş, Oktay Keskin. Hayvanlarda Klinik Vakalardan İzole Edilmiş Çoklu Antibiyotik Direnci Bulunan Bakterilerde Dezenfektan Dirençliliği. Etlik Vet. Mik. Derg. 01 Ocak 2026;36(2):135-48. doi:10.35864/evmd.1778647


15430