Campylobacter Türlerinin Genel Özellikleri, Patogenezi ve Virülens Gen Profilleri
Öz
Campylobacter türleri, hayvanlarda gastroenteritisten abortusa kadar uzanan birçok farklı enfeksiyona neden olurlar. Campylobacter spp. sığır,koyun, domuz ve kanatlı türlerinin normal barsak florası ve safra kesesi başta olmak üzere gastrointestinal sistem içerisinde kommensal olarak yaşarlar. Kanatlı türlerinin yüksek vücut ısısı Campylobacter spp. üremesi için uygun ortam sağladığından, kanatlılar, Campylobacter spp. için en yaygın konakçılardır. Campylobacter türleri genellikle zoonoz olmakla berebaber ruminantlarda da aborttan sorumludur. Campylobacter spp. insanlarda görülen gıda kaynaklı bakteriyel enfeksiyonların en yaygın nedeni olarak bildirilmektedir. İnsanlarda Campylobacter jejuni (C. jejuni) ishal, ateş ve karın ağrısı gibi gastrointestinal semptomlarla karakterize enfeksiyonlara sebep olduğu gibi, reaktif artrite, Miller-Fisher ve Guillain-Barre sendromları gibi nörolojik komplikasyonlara da sebep olmaktadır. Campylobacter’lerin virülens karekterlerini adherans, sitotoksin, enterotoksin ve invaziv özellikleri belirlemektedir. Enfeksiyonun seyrini ve patogenizini ince barsağa ulaşan mikroorganizma sayısı, virülensi, konağın duyarlılığı ve bağışıklılık sistemi belirlemektedir. Campylobacter enfeksiyonlarında etkenin patojenik karakterini hareket, konak hücreye adhezyon ve invazyon, hücre ölümü, konak savunmasından kaçış mekanizmaları ve bu mekanizmaları determine eden birçok gen belirlemektedir. Geniş çaplı genom analizleri, Campylobacter’in büyük bir gen havuzuna sahip olduğu; 126 farklı virülens faktörü tespit edilmiştir. Farklı çalışmalarda, Campylobacter genusunun pan-genom analizi ile toplam 154 virülens geni belirlenmiştir. Flagella, kapsül ve cdtABC genleri türler arasında farklı dağılım göstermektedir. Tavuk kesimhanelerinden izole edilen bazı suşlarda flhA, cadF, cdtA, cdtC, cmeA ve sodB gibi çoklu virülens genleri ve yaşamsal genler yüksek oranda tespit edilmiştir. En sık tanımlanan genler arasında cadF, ciaB, cdtABC, pldA, dnaJ, flaA/B ve kapsül biyosentez genleri bulunmaktadır. Ayrıca cadF, racR ve ciaB genleri ile antibiyotik direnci arasında pozitif ilişki; racR, pldA, ceuE ve cgtB genleri ile çoklu direnç arasında ilişki olduğu bildirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Açık MN. (2006) Sığır ve koyun orijinli Campylobacter jejuni ve Campylobacter coli'nin moleküler tiplendirilmesi. Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Elazığ.
- Allos BM, Gorbach SL, Bartlett JG, Blacklow NR. (2004) Campylobacter, Infectious Diseases. Third edition. Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins, p.1686-1691.
- Allos BM, Iovine NM, Blaser MJ. (2005) Campylobacter jejuni and Related Species. Elsevier Churchıll Livingstone, p.2548-2555.
- Al-Saadi L, Al-Khalifa H. (2022) Virulence genes of Campylobacter jejuni and Campylobacter coli isolated from slaughtered chickens in Iraq. Egypt J Vet Sci. 53(2), 151–160.
- Ateş-Yılmaz A, Tuğrul HM. (2005) Edirne’de İshal Etkenleri Arasında Campylobacter Türlerinin Yerinin ve Antimikrobiklere Duyarlılıklarının Araştırılması. İnfeksiyon Dergisi. 19(1), 53-59.
- Aydin F, et al. (2020) Campylobacter virulence gene profiles in pig and sheep isolates in Turkey. Small Rumin Res. 192, 106210.
- Bailey, GD, Vanselow BA, Hornitzky MA, Hum SI, Eamens GJ, Gill PA, Walker KH, Cronin JP. (2003) A study of the foodborne pathogens: Campylobacter, Listeria and Yersinia, in faeces from slaughter-age cattle and sheep in Australia. Communicable diseases intelligence quarterly report. 27(2), 249–257.
- Barros-Velázquez J, Jiménez A, Villa TG. (1999) Isolation and typing methods for the epidemiologic investigation of thermotolerant campylobacters. International microbiology : the official journal of the Spanish Society for Microbiology. 2(4), 217–226.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Veteriner Mikrobiyolojisi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
13 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
6 Ekim 2025
Kabul Tarihi
8 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 37 Sayı: 1