Derleme

Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi

Cilt: 37 Sayı: 1 13 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi

Öz

Su ürünleri yetiştiriciliği, küresel gıda kaynağının sağlanması ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından stratejik öneme sahip bir sektördür. Özellikle son yıllarda üretim yoğunluklarının artması ve teknolojik gelişmelerden yararlanılması ile su ürünleri yetiştiriciliği hızlı bir gelişim göstermiştir; ancak bu gelişmelere paralel olarak bakteriyel hastalıkların görülme sıklığı da artmıştır. Bu hastalıkların kontrol ve tedavisinde uzun yıllardır antimikrobiyallerin tercih edilmiş, ancak bu ilaçların yoğun ve uzun süreli kullanımı antibiyotik direncin (AMD) gelişimini hızlandırarak önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu bağlamda antibiyotiğe bağımlılığı azaltan çevre dostu, hedefe yönelik ve sürdürülebilir alternatif bir yöntem olarak bakteriyofaj terapileri tekrardan gündeme gelmiştir. Bu derlemede, bakteriyofajların temel biyolojisi, faj terapisi için uygun fajın seçimi için izolasyon ve karakterizasyonu, konak aralığı belirlenmesi, dozajlama ve uygulama yöntemleri, akuakültürde yaygın olarak görülen Aeromonas spp., Vibrio spp., Edwardsiella spp., Flavobacterium spp., Streptococcus spp. Pseudomonas spp. ve Yersinia spp. gibi bakteriyel hastalıklara karşı yapılan in vivo ve in vitro faj terapisi uygulamaları ve sonuçları, literatür verileri doğrultusunda derlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda da bakteriyofaj terapisinin alternatif bir biyolojik araç olarak kullanılabileceği yönünde olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Bununla birlikte bu yaklaşımın yaygın ve güvenli bir şekilde uygulanabilmesi için faj direnci, doz optimizasyonu ve standardizasyonu, çevresel stabilite gibi durumlara yönelik kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abedon, S. T. (2016). Phage therapy dosing: The problem (s) with multiplicity of infection (MOI). Bacteriophage, 6(3), e1220348.
  2. Ackermann, H. W. (2006). Classification of bacteriophages. The bacteriophages, 2, 8-16. Ackermann, H. W., & Prangishvili, D. (2012). Prokaryote viruses studied by electron microscopy. Archives of virology, 157(10), 1843–1849. https://doi.org/10.1007/s00705-012-1383-y
  3. Akmal, M., Rahimi-Midani, A., Hafeez-ur-Rehman, M., Hussain, A., & Choi, T. J. (2020). Isolation, characterization, and application of a bacteriophage infecting the fish pathogen Aeromonas hydrophila. Pathogens, 9(3), 215.
  4. Albarella, D., Dall’Ara, P., Rossi, L., & Turin, L. (2025). Bacteriophage Therapy in Freshwater and Saltwater Aquaculture Species. Microorganisms, 13(4), 831.
  5. Almeida, G. M., Mäkelä, K., Laanto, E., Pulkkinen, J., Vielma, J., & Sundberg, L. R. (2019). The fate of bacteriophages in recirculating aquaculture systems (RAS)—towards developing phage therapy for RAS. Antibiotics,8(4), 192.
  6. Altınok, I., Türe, M., Ustaoğlu, D., Cebeci, A., Öztürk, R. Ç., Aygür, E., & Kaygusuz, Ö. (2025). Isolation and characterization of novel Yersinia ruckeri bacteriophages for potential use in aquaculture. Aquaculture, 743219.
  7. Altınok, I., Türe, M., Ustaoglu, D., Cebeci, A., & Öztürk, R. Ç. (2026). Genomic Characterisation and In Vivo Therapeutic Evaluation of the Novel Phage Lp ACM616_1 Targeting Lactococcus petauri. Journal of Fish Diseases, e70124.
  8. Amillano-Cisneros, J. M., Fuentes-Valencia, M. A., Leyva-Morales, J. B., Savín-Amador, M., Márquez-Pacheco, H., Bastidas-Bastidas, P. D. J., ... & Badilla-Medina, C. N. (2025). Effects of microorganisms in fish aquaculture from a sustainable approach: a review. Microorganisms, 13(3), 485.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Balık Zararlıları ve Hastalıkları, Veteriner Mikrobiyolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

13 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

12 Şubat 2026

Kabul Tarihi

23 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 37 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Uşaklı, İ. N., & Müştak, H. K. (2026). Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 37(1), 61-72. https://doi.org/10.35864/evmd.1887435
AMA
1.Uşaklı İN, Müştak HK. Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi. Etlik Vet. Mik. Derg. 2026;37(1):61-72. doi:10.35864/evmd.1887435
Chicago
Uşaklı, İrem Nur, ve Hamit Kaan Müştak. 2026. “Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 37 (1): 61-72. https://doi.org/10.35864/evmd.1887435.
EndNote
Uşaklı İN, Müştak HK (01 Temmuz 2026) Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 37 1 61–72.
IEEE
[1]İ. N. Uşaklı ve H. K. Müştak, “Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi”, Etlik Vet. Mik. Derg., c. 37, sy 1, ss. 61–72, Tem. 2026, doi: 10.35864/evmd.1887435.
ISNAD
Uşaklı, İrem Nur - Müştak, Hamit Kaan. “Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 37/1 (01 Temmuz 2026): 61-72. https://doi.org/10.35864/evmd.1887435.
JAMA
1.Uşaklı İN, Müştak HK. Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi. Etlik Vet. Mik. Derg. 2026;37:61–72.
MLA
Uşaklı, İrem Nur, ve Hamit Kaan Müştak. “Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, c. 37, sy 1, Temmuz 2026, ss. 61-72, doi:10.35864/evmd.1887435.
Vancouver
1.İrem Nur Uşaklı, Hamit Kaan Müştak. Akuakültürde Bakteriyofaj Terapisi. Etlik Vet. Mik. Derg. 01 Temmuz 2026;37(1):61-72. doi:10.35864/evmd.1887435


15430